Ғалымдар планшеттің балалардың ұйқысына қалай әсер ететінін анықтады

Планшет пен смартфондағы көк түсті жарық мелатонин өндірісін бәсеңдетіп, ұйқыны нашарлатады деген пікір кең таралған, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Рур университетінің (Германия, Бохум қаласы) жаңа зерттеуі ерте жастағы балаларда бұл әсер бұрын ойлағаннан әлдеқайда әлсіз болуы мүмкін екенін көрсетті. Зерттеу университеттің Rubin ғылыми журналында жарияланды.

Ғалымдар 15-24 айлық балалары бар 32 отбасымен үй жағдайында эксперимент жүргізді. Мақсат – планшеттен мультфильм көру мелатонинге және ұйқы сапасына қағаз кітаптан ертегі оқумен салыстырғанда көбірек әсер ете ме, соны анықтау. Балаларға ұйқы кезіндегі қозғалыстарын өлшейтін құрылғы берілді, ал мелатонин деңгейі сілекей арқылы тексерілді.

Зерттеушілер планшет экранындағы көк жарық мелатониннің бөлінуін баяулатады деп күткен. Алайда нәтиже екі жағдайда да гормон деңгейінің бірдей артқанын көрсетті. Балалардың ұйқыға кету жылдамдығы, ұйқы ұзақтығы мен сапасында да айырмашылық байқалмаған. Ғалымдар бұрынғы зерттеулердің нәтижелері әртүрлі болғанын айтады: кейбірі экран әсерін тіркесе, кейбірі ешқандай өзгеріс байқамаған. WHO (Бүкіләлемдік денсаулық сақтау ұйымы) әлі де болса сәби мен кішкентай балаларға, әсіресе кешкі уақытта экран қолдануды шектеуді ұсынады.

Зерттеушілердің айтуынша, ұйқыға әсер ететін өзге де факторлар бар: тым әсерлі видео, ата-ананың жанында болмауы, жалпы жарық мөлшері. Бұл жоба аясында ғалымдар мультфильмді ұйқы алдында қарау баланың келесі күнгі оқу қабілетіне және шығармашылығына әсер ете ме, соны да тексерген. Алғашқы деректер айтарлықтай теріс әсер байқатпағанымен, талдау әлі жалғасуда.

Ғалымдар болашақта зерттеулерді тек зертханада емес, нақты өмір жағдайында – үйде жүргізу қажет деп есептейді. Себебі балалардың күн тәртібі мен жарық көздері әртүрлі. Ал әзірге зерттеушілер ата-аналарға сақтықты ұстануды ұсынады: қазіргі мәліметтерге сүйенсек, қысқа уақытқа мультфильм қарау ұйқыға айтарлықтай әсер етпейді, алайда ұзақ мерзімді салдары әлі толық зерттелмеген.