Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі жүргізушілердің медициналық тексеруден өту қағидаларына өзгерістер енгізуді жоспарлап отыр. Ведомство тиісті түзетулер жобасын қоғамдық талқылауға шығарды. Құжат 2026 жылғы 19 қазанға дейін талқыланады. Жаңа өзгерістердің негізгі бағыты – жүргізушілердің медициналық тексеру нәтижелерін цифрландыру.
Медициналық тексеру нәтижелері бірыңғай базаға енгізіледі
Ұсынылып отырған өзгерістерге сәйкес, жүргізушілердің медициналық тексеруден өткені туралы ақпарат бірыңғай автоматтандырылған деректер базасына берілмек.
Жүргізушінің көлік басқаруына медициналық рұқсаты және медициналық қорытындымен расталған қарсы көрсетілімдері туралы мәліметтер ақпараттық жүйеге автоматты түрде енгізіледі.
Бұл мемлекеттік органдар арасындағы ақпарат алмасуды жеңілдетіп, жүргізушінің медициналық рұқсатының жарамдылығын жедел тексеруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жаңа жүйе ескірген немесе шынайы емес медициналық мәліметтерді пайдалану қаупін азайтуға бағытталған.
65 жастан асқан жүргізушілерге қандай талап бар?
Жүргізушілерді медициналық тексеруден өткізу тәртібіндегі өзгерістер 65 жастан асқан азаматтарға қатысты талаптарды да күн тәртібіне шығарды.
Қазақстанда 65 жастан асқан жүргізушілердің медициналық тексеруден екі жылда бір рет өтуі тиіс деген талап 2014 жылдан бері қолданыста.
25 тамыздан бастап бұл талаптың орындалуына байланысты жүргізуші куәлігін уақытша тоқтатудың жаңа тәртібі күшіне енді. Егер жүргізуші міндетті медициналық тексеруден белгіленген мерзімде өтпесе, оның көлік басқару құқығы автоматты түрде уақытша тоқтатылуы мүмкін.
Ішкі істер министрлігінің түсіндіруінше, мұнда медициналық тексеруден өту талабының өзі жаңалық емес. Өзгеріс мемлекеттік органдар арасындағы мәлімет алмасу тәртібіне қатысты.
Медициналық тексеруден қашан өту керек?
65 жасқа дейінгі жүргізушілерге қатысты бірқатар түсініспеушілік туындаған болатын. ІІМ түсіндіруінше, 65 жасқа толмаған азаматтарға медициналық тексеруден өту үшін шұғыл түрде емханаға барудың қажеті жоқ. Алғашқы міндетті медициналық тексеруден 67 жасқа қарай өту қажет.
Одан кейін медициналық анықтама екі жыл бойы жарамды болады. Келесі тексеру 69 жаста, одан кейін 71 жаста және осылайша әр екі жыл сайын жүргізіледі. Яғни жүргізуші 65 жасқа толған бойда емес, белгіленген жас шегіне жеткен кезде тиісті медициналық тексеруден өтуі тиіс.
Мүмкіндігі шектеулі жүргізушілерге де екі жылдық мерзім
Жоба аясында 65 жастан асқан жүргізушілермен қатар, мүгедектігі бар жүргізушілер үшін де қайталама медициналық тексеруден өту мерзімі нақтыланады. Олар медициналық тексеруден екі жылда бір рет өтуі тиіс.
Бұл талап «Жол жүрісі туралы» заңда бұрыннан қарастырылған. Сондықтан ұсынылып отырған түзетулер жаңа міндет енгізуден гөрі қолданыстағы қағидаларды заң талаптарына сәйкестендіруге бағытталған.
Негізгі өзгеріс – ақпарат алмасу жүйесінде
Денсаулық сақтау министрлігі ұсынып отырған түзетулердің негізгі мәні — жүргізушілерге жаңа медициналық талап енгізу емес, медициналық мәліметтерді мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы жедел алмасуды қамтамасыз ету.
Медициналық тексеру нәтижелері цифрлық форматта қолжетімді болған жағдайда, мемлекеттік органдар жүргізушінің көлік басқаруға медициналық рұқсатының бар-жоғын және оның өзекті екенін жылдам анықтай алады.
Бұл тәсіл жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыруға және медициналық талаптардың орындалуын бақылауды автоматтандыруға бағытталған.
Қағидаларға енгізілетін өзгерістер әзірге жоба күйінде. Құжат 2026 жылғы 19 қазанға дейін қоғамдық талқылауда болады. Талқылау қорытындысы бойынша оның жекелеген нормалары өзгеруі немесе толықтырылуы мүмкін.
