Ұлыбританияда жүргізілген жаңа зерттеу АПВ-ға қарсы вакцинацияның адам өмірін сақтап қалудағы маңызын тағы бір мәрте дәлелдеді. Ғалымдардың мәліметінше, вакцина алған әйелдер арасында 30 жасқа дейін жатыр мойны обырынан қайтыс болу қаупі іс жүзінде нөлге дейін төмендеген, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Адам папилломасы вирусы деген не?
The Lancet ғылыми журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, АПВ – жыныстық жолмен берілетін ең кең таралған вирустардың бірі. Мамандардың айтуынша, адамдардың басым бөлігі өмірінде кем дегенде бір рет осы вируспен кездеседі. Көп жағдайда ағзаның иммундық жүйесі инфекцияны өздігінен жеңе алады.
Алайда кейбір жағдайларда вирус ағзада ұзақ уақыт сақталып, жасушалардың қалыпты жұмысын бұзады. Нәтижесінде қатерлі ісікке алып келетін өзгерістер пайда болуы мүмкін.
Ғалымдар жатыр мойны обыры жағдайларының басым көпшілігі дәл осы вируспен байланысты екенін айтады. Сонымен қатар АПВ қынап, сыртқы жыныс мүшелері, анус және ауыз қуысы мен тамақ обырының кейбір түрлерінің даму қаупін арттырады.
АПВ-ға қарсы вакцина вирустың ең қауіпті түрлеріне қарсы иммунитет қалыптастырады. Егер екпе жасөспірім шақта салынса, адам ағзасы инфекциямен кездеспей тұрып қорғаныс жүйесін қалыптастырып үлгереді.
Сондықтан көптеген елдерде вакцина 11-13 жас аралығындағы қыздарға, кейбір мемлекеттерде ұл балаларға да егіледі.
Мамандардың пікірінше, вакцина инфекция жұқтыру қаупін азайтып қана қоймай, болашақта қатерлі ісіктің алдын алуға көмектеседі.
Жүздеген адамның өмірін сақтап қалды
Ұлыбританияда АПВ-ға қарсы вакцинация бағдарламасы 2008 жылы басталды. Алғашқы болып 12-13 жастағы мектеп оқушылары екпе алды.
Арада он жылдан астам уақыт өткен соң ғалымдар бағдарламаның нәтижесін саралады. Зерттеу барысында вакцина алған әйелдер арасында жатыр мойны обырынан болатын өлім-жітімнің күрт төмендегені анықталды.
Ең қызығы, соңғы бес жылда Ұлыбританияда 20-24 жас аралығындағы әйелдер арасында жатыр мойны обырынан бірде-бір өлім жағдайы тіркелмеген. Бұған дейін мұндай жас тобында бірнеше ондаған жағдай кездесетін.
Зерттеушілер вакцинацияның арқасында Англияда ғана жүздеген адамның өмірі сақталғанын айтады.
Неліктен вакцинация маңызды?
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жатыр мойны обырын толық бақылауға болатын қатерлі ісік түрлерінің қатарына жатқызады. Ол үшін үш негізгі шарт қажет:
- қыз балаларды АПВ-ға қарсы вакцинациялау;
- әйелдерді тұрақты скринингтен өткізу;
- анықталған ауруларды дер кезінде емдеу.
Мамандар вакцина салдырған әйелдердің де жоспарлы тексерулерден өтуі қажет екенін ескертеді. Өйткені вакцина барлық қауіптен толық қорғамайды.
Болашақта жатыр мойны обыры жойыла ма?
Ғалымдардың болжамынша, вакцинация деңгейі жоғары болып қалса, алдағы онжылдықтарда жатыр мойны обыры сирек кездесетін ауруға айналуы мүмкін.
Ұлыбритания тәжірибесі АПВ-ға қарсы вакцинаның аурудың алдын алып қана қоймай, нақты адамдардың өмірін сақтайтынын көрсетті. Сондықтан мамандар вакцинацияны қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы ең тиімді профилактикалық шаралардың бірі деп бағалап отыр.
