Жасанды интеллект адамның сыртқы белгілері арқылы іздеу жүргізіп, көліктің мемлекеттік нөмірін анықтап, қоғамдық орындардағы күмәнді әрекеттерді тіркей алады. Алматы облысында осындай технологиялардың көмегімен ашылған қылмыстар саны 2,1 есе артқан. Ал аяқталған қылмыстық істердің 31,7%-ында бейнежазбалар дәлел жинауға көмектескен.
Бүгінде бейнебақылау камералары тек оқиғаны жазып қана қоймайды. Жасанды интеллектінің көмегімен олардан түскен ақпаратты талдап, полицияға қажетті мәліметті жылдам табуға болады.
ЖИ адамды қалай іздейді?
Бейнеаналитика жүйесі камералардан түсетін бейнежазбаларды өңдеп, адамды сыртқы белгілері бойынша іздей алады. Мәселен, адамның киімі, сыртқы келбеті және басқа да көрінетін ерекшеліктері іздеу кезінде пайдаланылуы мүмкін.
Егер полиция белгілі бір күдіктіні іздеп жүрсе, жүйе әртүрлі камералардан алынған жазбаларды талдап, қажетті белгілерге сәйкес келетін бейнелерді табуға көмектеседі. Осылайша мамандарға сағаттап бейнежазба қараудың орнына, іздеуге қатысы бар кадрларды жылдам іріктеуге мүмкіндік туады.
Алайда ЖИ адамның кінәлі екенін өздігінен анықтамайды. Ол тек іздеуге көмектесетін ақпаратты ұсынады. Табылған мәліметтерді тексеріп, дәлелдерге құқықтық баға беру – құқық қорғау органдарының міндеті.
Көлікті түсінен де табуға болады
Жасанды интеллект көлік құралдарын анықтау кезінде бірнеше белгіні қатар талдайды. Олардың қатарына мемлекеттік нөмір, көліктің маркасы, моделі мен түсі жатады.
Мысалы, жол-көлік оқиғасынан кейін жүргізуші оқиға орнынан кетіп қалса, камералардағы жазбалардан сипаттамаға сәйкес келетін көлікті іздеуге болады. Әртүрлі аумақтағы камералардан алынған ақпарат тергеу барысын жеделдетуге көмектеседі.
Дегенмен нәтиже камераның сапасына, жарық жағдайына, көліктің қозғалысына және нөмірдің анық көрінуіне байланысты. Сондықтан жүйе ұсынған ақпаратты қосымша тексеру қажет.
Төбелес пен күмәнді әрекеттерді де тіркей алады
Бейнеаналитика тек адам мен көлікті іздеумен шектелмейді. Арнайы алгоритмдер қоғамдық орындардағы төбелес, адамдардың көп жиналуы немесе тыйым салынған аумаққа кіру сияқты оқиғаларды анықтай алады.
Мұндай жағдай тіркелген кезде ақпарат жедел басқару орталығына жіберіледі. Бұл полицияның оқиғаға уақытылы әрекет етуіне мүмкіндік береді.
Бұдан бөлек, жасанды интеллект жол-көлік оқиғаларының қаупін алдын ала бағалауға қолданылады. Жүйе бұрын болған апаттар, көлік ағыны, ауа райы және басқа да деректерді талдап, қауіпті учаскелерді анықтауға көмектеседі. Осы мәліметтер патрульдік экипаждарды тиімді орналастыру кезінде ескерілуі мүмкін.
Алматы облысындағы нәтиже
Өңірде жасанды интеллект пен бейнеаналитика технологиялары қоғамдық және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қолданылып келеді. Мәселен Алматы облысында ЖИ көмегімен ашылған қылмыстар саны 2,1 есе артқан. Ал аяқталған қылмыстық істердің 31,7%-ында бейнежазбалар дәлел жинауға көмектескен.
Сонымен қатар 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында Алматы облысында жол-көлік оқиғаларынан қаза тапқандар саны өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 30%-ға жуық азайған. 2025 жылдың тоғыз айында 275 адам қаза тапса, биыл бұл көрсеткіш 194 адамды құраған.
Бұл көрсеткіштердің өзгеруіне жасанды интеллектінің қосқан үлесін жеке бағалау үшін басқа да факторларды ескеру қажет. Дегенмен бейнеаналитика полицияның ақпаратты жылдам алуына, оқиғаларды анықтауына және ықтимал қауіптерге дер кезінде назар аударуына мүмкіндік беретін құралдардың біріне айналып отыр.
Ең бастысы, жасанды интеллект қылмыскерді өзі соттамайды. Оның міндеті – үлкен көлемдегі ақпаратты жылдам талдап, іздеуді жеңілдету және полицияға шешім қабылдауға қажетті мәліметтерді ұсыну. Ал адамның кінәсі нақты дәлелдер мен заң талаптарына сәйкес анықталады.
