Бұрын дәрігер қабылдауына жазылу үшін емханаға барып немесе тіркеу бөліміне телефон соғу қажет болатын. Қазір бұл шаруаны смартфон арқылы шешуге болады. Қазақстанда eGov, Damumed, MedElement және медициналық ұйымдардың жеке сервистері жұмыс істейді. Бірақ қосымшалар көбейгенімен, қажетті дәрігерге жазылу әрдайым оңай емес. Неліктен? El.kz тілшісі цифрлық медицинаның мүмкіндіктері мен шектеулерін қарастырды.
Дәрігерге жазылу үшін енді емханаға бару міндетті емес
Бүгінде дәрігерге қаралғысы келген азаматтың бірнеше таңдауы бар. Ол емханаға барып, тіркеу бөліміне жүгіне алады немесе медициналық ұйым ұсынатын электрондық сервистерді пайдаланады.
Онлайн жазылу пациентке дәрігердің қолжетімді қабылдау уақытын қарап, өзіне ыңғайлы күнді таңдауға мүмкіндік береді.
Әсіресе жұмыс істейтін азаматтар мен кішкентай баласы бар ата-аналар үшін бұл маңызды. Өйткені тек қабылдауға жазылу үшін емханаға арнайы барудың қажеті болмайды.
Алайда электрондық жүйенің болуы дәрігерге бірден кіруге кепілдік бермейді. Егер маманның қабылдау кестесінде бос орын болмаса, пациент басқа уақытты күтуге мәжбүр. Яғни технология дәрігерге жазылу тәсілін жеңілдеткенімен, медициналық қызметтің қолжетімділігіне қатысты барлық мәселені шешпейді.
eGov.kz және eGov Mobile
Қазақстанда дәрігер қабылдауына жазылу үшін әртүрлі цифрлық платформалар қолданылады. Олардың қызметі мен мүмкіндіктері бірдей емес.
Электрондық үкімет порталы арқылы азаматтар дәрігер қабылдауына жазылу жөніндегі мемлекеттік қызметті пайдалана алады.
Бұл қызмет емханаға бармай-ақ электрондық өтініш беруге мүмкіндік береді. Алайда жазылу мүмкіндігі азаматтың медициналық ұйымға тіркелуіне және қабылдау кестесіне байланысты.
Damumed
Damumed – медициналық ұйымдар мен пациенттер арасындағы байланысты қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе.
Оны қолданатын емханалардың пациенттері дәрігер қабылдауына жазылып, өздеріне қолжетімді медициналық ақпаратты қарай алады. Жүйенің мүмкіндіктері нақты медициналық ұйымның оны қалай пайдаланатынына байланысты.
MedElement
MedElement – дәрігерлер мен медициналық ұйымдар туралы ақпарат ұсынатын платформа.
Ол арқылы клиникалар мен мамандарды іздеуге, ал тиісті мүмкіндік қарастырылған жағдайда қабылдауға онлайн жазылуға болады.
Бұл платформа мемлекеттік емханаға тіркелу қызметімен бірдей емес. Оның басты ерекшеліктерінің бірі – медициналық ұйымдар мен мамандарды іздеу мүмкіндігі.
Клиникалардың жеке сайттары мен қосымшалары
Кейбір жекеменшік медициналық орталықтар пациенттерге өз сайттары немесе мобильді қосымшалары арқылы жазылуды ұсынады. Мұндай сервистердің қызметі әр клиникада әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан қабылдауға жазылу тәртібін нақты медициналық ұйымнан анықтау қажет.
Онлайн жазылу барлығына бірдей қолайлы ма?
Электрондық сервистер медициналық қызметке жүгінудің қосымша жолын ашты. Алайда цифрлық технологияларды пайдалану үшін интернет, смартфон немесе компьютер және белгілі бір дағдылар қажет.
Бұл әсіресе электрондық қызметтерді пайдалануға дағдыланбаған азаматтар үшін қиындық туғызуы мүмкін.
Сондықтан дәстүрлі жазылу тәсілдерінің сақталуы маңызды.
Қазақстанда дәрігер қабылдауына емхананың тіркеу бөлімі арқылы немесе телефонмен жазылу мүмкіндігі де қарастырылған.
Медициналық деректердің қауіпсіздігі де маңызды
Медициналық қызметтер электрондық форматқа көшкен сайын пациенттердің жеке деректерін қорғау мәселесі өзекті бола түседі.
Медициналық ақпарат адамның денсаулығына қатысты құпия мәліметтерді қамтуы мүмкін. Сондықтан оны сақтау мен өңдеу кезінде дербес деректерді қорғау талаптары орындалуы қажет.
Пациенттер де электрондық қауіпсіздік ережелерін сақтағаны жөн. Атап айтқанда, медициналық ұйымның атынан хабарласқан белгісіз адамдарға SMS-кодтарды, құпиясөздерді және жеке кабинетке кіру мәліметтерін беруге болмайды. Дәрігерге жазылу үшін медициналық ұйымның ресми сайттарын және сенімді электрондық сервистерді пайдаланған дұрыс.
Цифрлық медицина емханадағы кезекті жоя ала ма?
Онлайн жазылу жүйелері пациенттердің уақытын үнемдеуге және қабылдауды алдын ала жоспарлауға мүмкіндік береді.
Алайда емханадағы кезек мәселесі тек тіркеу тәртібіне байланысты емес. Дәрігерлердің саны, медициналық ұйымның мүмкіндігі, қабылдауға бөлінетін уақыт және пациенттердің сұранысы да медициналық көмектің қолжетімділігіне әсер етеді. Сондықтан цифрлық медицинаның нәтижесін бағалау үшін бірнеше маңызды сұраққа жауап қажет.
Пациент онлайн жазылғаннан кейін дәрігерге қанша күнде кіре алады? Қажетті маманның бос уақытын табу қаншалықты оңай? Қабылдау белгіленген уақытта бастала ма? Электрондық сервисті пайдалана алмаған азамат қандай баламаға жүгіне алады?
Бұл сұрақтардың жауабы цифрландырудың пациент өміріне нақты қандай өзгеріс әкелгенін анықтауға мүмкіндік береді.
