Психологтың көмегіне жүгіну үшін міндетті түрде ақылы орталық іздеудің қажеті жоқ. Қазақстандықтар тіркелген емханасында психолог кеңесін тегін ала алады. Ол үшін кей жағдайда учаскелік дәрігердің жолдамасы берілсе, психологтың қабылдауына тікелей жазылу мүмкіндігі де қарастырылған. Ал көрсетілетін көмектің ұзақтығы мен консультация саны әр адамның жағдайына қарай жеке белгіленеді.
Психологқа қалай жазылуға болады?
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, психологиялық көмек қажет болған жағдайда пациент алдымен өзі тіркелген емханадағы учаскелік дәрігерге жүгіне алады. Дәрігер адамның жағдайын бағалап, тиісті көрсетілімдер болған кезде психологтың консультациясына жібереді.
Алайда барлық жағдайда алдымен учаскелік дәрігердің қабылдауынан өту міндетті емес. Емханада тиісті мүмкіндік болған жағдайда пациент психологтың қабылдау уақытына өздігінен де жазыла алады.
Жалпы дәрігер қабылдауына емхананың тіркеу бөлімі, медициналық ақпараттық жүйелердің мобильді қосымшалары немесе eGov арқылы жазылуға болады. Қазақстанда емхана мамандарының қабылдау кестесі кемінде 60 күнге ашық болуы тиіс.
Жастар психологқа жолдамасыз бара алады
Жасөспірімдер мен жастар үшін бөлек мүмкіндік қарастырылған. 10-29 жас аралығындағы азаматтар Жастар денсаулық орталығына учаскелік дәрігердің жолдамасынсыз, өз бастамасымен жүгіне алады.
Бұл орталықтарда репродуктивтік және психикалық денсаулық мәселелері бойынша медициналық, психоәлеуметтік және заңгерлік көмек көрсетіледі. Мұндай қызметтер құпиялылық қағидаты сақтала отырып ұсынылады.
Психологқа неше рет тегін баруға болады?
Әр пациентке бірдей белгіленген нақты консультация саны жоқ. Яғни «тегін үш немесе бес сеанс қана беріледі» деген ортақ шектеу қарастырылмаған.
Қанша кездесу қажет екенін мамандар пациенттің жағдайына, медициналық көрсетілімдеріне және психологиялық көмекке қажеттілігіне қарай жеке анықтайды.
Сондықтан бір адамға бірнеше консультация жеткілікті болуы мүмкін, ал екінші пациентке ұзақтау қолдау қажет болуы ықтимал.
Қабылдауды қанша уақыт күтуге болады?
Психологтың көмегі амбулаториялық деңгейдегі консультациялық-диагностикалық қызметке жатады. Бастапқы дерекке сәйкес, Денсаулық сақтау министрлігі жоспарлы медициналық көмек кезінде пациенттің психолог қабылдауын 15 күннен артық күтпеуі керегін түсіндірген.
Егер емханада қажетті маман болмаса немесе қабылдауға орын ұзақ уақыт бойы табылмаса, пациентті МӘМС аясында қызмет көрсететін басқа медициналық ұйымға жіберу тетігі де қолданылады. Мысалы, қажетті маманның қабылдауы бір айға толып қалса, пациент басқа клиникаға жолдама сұрай алады.
Қазақстанда қанша адам психологқа жүгінеді?
Психологиялық көмекке сұраныс жыл сайын жүздеген мың адамды қамтиды.
Бірыңғай төлем жүйесінің мәліметіне сәйкес, 2024 жылы МӘМС аясында психологтарға 662 557 адам жүгініп, оларға 924 301 консультация көрсетілген. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) аясында 539 375 адам 752 632 консультация алған.
2025 жылы МӘМС арқылы психолог көмегіне 668 365 адам жүгінген. Мамандар 911 775 консультация өткізген. ТМККК шеңберінде 415 668 пациентке 578 703 консультация көрсетілген.
Ал 2026 жылдың алғашқы сегіз айында МӘМС аясында психологтар 491 849 пациентті қабылдап, 638 649 консультация өткізген. ТМККК бойынша 239 225 адамға 330 074 консультация көрсетілген.
Денсаулық сақтау министрлігінің редакция сұрауына берген мәліметіне сәйкес, елдің денсаулық сақтау жүйесінде екі мыңға жуық психолог еңбек етеді. Оның 1580-і емханаларда пациент қабылдайды. Сонымен қатар салада шамамен 300 психолог маман жетіспейді.
Көмек алу үшін не істеу керек?
Егер психологиялық көмек қажет болса, ең алдымен тіркелген емханаңыздағы психологтың бар-жоғын және қабылдау кестесін нақтылаған жөн. Қажет болған жағдайда учаскелік дәрігерге барып, жолдама алуға болады. Ал емхана психологына тікелей жазылу мүмкіндігі болса, маманның қабылдауына өзіңіз жазыла аласыз.
10-29 жас аралығындағы азаматтар Жастар денсаулық орталығына жолдамасыз тікелей жүгіне алады. Ең бастысы – психологиялық көмек тек ақылы қызмет емес: мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесінде де оны тегін алу мүмкіндігі қарастырылған.
