Елімізде газдандыру деңгейі 64,2%-ға жетті. Соңғы жеті жылда осы бағытқа 612,3 млрд теңге бөлініп, 31,5 мың шақырымнан астам газ желісі салынды. Ал 2035 жылға қарай халықты газбен қамту деңгейін 80%-ға жеткізу көзделіп отыр.
Қазақстанда табиғи газға қол жеткізген халықтың саны соңғы жеті жылда 9,5 млн-нан 13,1 млн адамға дейін өсті. Осы кезеңде 772 елді мекен газдандыру игілігін көрді. Нәтижесінде тағы 3,6 млн тұрғын үшін табиғи газды тұрмыста пайдалану мүмкіндігі ашылды.
Бұл өзгерістер газ инфрақұрылымын кеңейтуге бағытталған инвестициялық жобалар мен жаңа газ құбырларын салу жұмыстарының нәтижесінде жүзеге асты. Газдандыру халықтың тұрмыс жағдайын жақсартумен қатар, өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуына да ықпал етеді.
Газ инфрақұрылымына 612,3 млрд теңге бағытталды
Соңғы жеті жылда республикалық бюджет пен «Самұрық-Қазына» АҚ қаражаты есебінен газ инфрақұрылымын дамытуға 612,3 млрд теңге бөлінді. Бұл қаржы жаңа газ құбырларын тартуға, қолданыстағы желілерді дамытуға және елді мекендерді табиғи газбен қамтамасыз етуге бағытталды.
Аталған кезеңде газдандыру бойынша 821 жоба іске асырылып, 31 526 шақырымнан астам газ желісі салынды. Бұл жаңа тұтынушыларды қосуға және табиғи газ жеткізу мүмкіндігін кеңейтуге жол ашты.
Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде Қазақстанды газдандыру деңгейі 51,47%-дан 64,2%-ға дейін өсті. Яғни көрсеткіш 12,73 пайыздық тармаққа артты.
Газдандырудың маңызы тек жаңа инфрақұрылым салумен шектелмейді. Табиғи газға қол жеткізу үй шаруашылықтарының энергия көздерін пайдалану мүмкіндігін кеңейтіп, әлеуметтік нысандар мен кәсіпорындарды газбен қамтамасыз етуге жағдай жасайды. Сонымен бірге өңірлердегі өндірістік және кәсіпкерлік қызметті дамытуға қосымша мүмкіндік береді.
2025 жылы 354 мыңнан астам тұрғын газға қосылды
Газдандыру жұмыстары 2025 жылы да жалғасын тапты. Жыл қорытындысы бойынша 94 елді мекеннің 354 мыңнан астам тұрғыны табиғи газға қол жеткізді. Осы кезеңде шамамен 2 мың шақырым газ тарату желісі салынды.
2026 жылы да газ инфрақұрылымын кеңейту жұмыстары жүргізіліп жатыр. Қазіргі уақытта 40 жоба іске асырылуда. Оның жетеуі — өткен кезеңнен жалғасқан жоба, ал 33-і – жаңа жоба.
Жоспарланған жұмыстар толық жүзеге асқан жағдайда тағы 36 мыңға жуық адам табиғи газға қол жеткізеді деп күтілуде.
Солтүстік өңірлерді газдандыруға басымдық беріледі
Алдағы жылдары газдандыру ауқымын кеңейту үшін магистральдық газ тасымалдау жүйесін дамыту, өңірлік желілерді салу және газ жеткізу мүмкіндіктерін арттыру көзделіп отыр. Негізгі мақсаттардың бірі — 2035 жылға қарай халықты газдандыру деңгейін 80%-ға жеткізу.
Осы міндетті орындау аясында бірнеше ірі инфрақұрылымдық жобаға басымдық берілуде.
«Ишим – Астана» магистральдық газ құбыры. Жоба Қазақстанның солтүстік өңірлерін табиғи газбен қамтамасыз етуге бағытталған. Қазақстан Үкіметі мен «Газпром» ЖАҚ арасында жобаны іске асыру жөніндегі меморандумға қол қойылған. Құбырдың салынуы Астана, Көкшетау және Петропавл қалаларын газбен жабдықтау мүмкіндіктерін кеңейтуге, сондай-ақ солтүстік өңірлерге газ жеткізу бағыттарын әртараптандыруға арналған.
«Бейнеу – Бозой – Шымкент» газ құбырының екінші желісі. Жобаның мақсаты — газ тасымалдау жүйесінің өткізу қабілетін арттыру және оңтүстік пен орталық өңірлерде табиғи газға деген сұранысты қамтамасыз ету. Қосымша желі газ жеткізу сенімділігін күшейтіп, тұтынушыларды тұрақты қамтамасыз етуге мүмкіндік беруге тиіс.
«Талдықорған – Үшарал» магистральдық газ құбыры. Ұзындығы шамамен 302 шақырым болатын газ құбыры 2025 жылы пайдалануға берілді. Жоба Жетісу облысындағы газдандыру ауқымын кеңейтуге мүмкіндік береді. Құрылған инфрақұрылым арқылы 84-ке дейін елді мекенді газ желісіне қосу көзделген.
Сонымен қатар Алматы, Түркістан, Қызылорда, Жамбыл, Қостанай, Қарағанды және басқа да облыстарда жеткізуші әрі тарату газ желілерін салу жұмыстары жалғасады. Бұл жобалар жаңа елді мекендерді қосуға, халықты, әлеуметтік нысандар мен кәсіпорындарды табиғи газбен қамтуға бағытталған.
Газдандыру – өңірлік дамудың маңызды тетігі
Қазақстанда соңғы жеті жылда іске асырылған газдандыру жобалары табиғи газға қол жеткізген тұрғындардың санын арттырып, елдің энергетикалық инфрақұрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді.
Алдағы кезеңде магистральдық құбырлар мен өңірлік желілерді дамыту, жаңа тұтынушыларды қосу және газ жеткізу жүйесінің сенімділігін арттыру негізгі міндеттердің қатарында қалады.
2035 жылға қарай газдандыру деңгейін 80%-ға жеткізу мақсатына қол жеткізу үшін ірі магистральдық жобалармен қатар, елді мекендер ішіндегі тарату желілерін дамыту да маңызды. Бұл табиғи газдың қолжетімділігін кеңейтіп, өңірлердің инфрақұрылымдық мүмкіндіктерін арттыруға және халықтың тұрмыс жағдайын жақсартуға бағытталған жұмыстардың жалғасатынын көрсетеді.
