Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық сотында 21 жастағы Нұрай Серікбайдың өліміне қатысты қылмыстық іс қаралуын жалғасты. Жәбірленуші тарап сотталушыдан материалдық шығынды және 10 миллиард теңге көлемінде моральдық өтемақы өндіруді талап етті.
«Қайғыны ештеңемен өлшеу мүмкін емес»
7 тамызда Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық сотында 21 жастағы Нұрай Серікбайдың өліміне қатысты сот процесі жалғасты. Сот отырысында марқұмның отбасының адвокаты Аянхан Омаров материалдық және моральдық зиянды өндіру туралы азаматтық талап-арыз берді.
Адвокаттың айтуынша, отбасына 14 739 065 теңге көлемінде материалдық шығын келген. Бұл қаражат жерлеу рәсіміне, ас беруге (соның ішінде 40 күндік асына), ескерткіш орнатуға, көлік және заңгерлік қызметтерге, сондай-ақ тергеу әрекеттері мен сот процесіне қатысуға жұмсалған.
Моральдық зардаптар үшін отбасы сотталушыдан 10 миллиард теңге өндіруді талап етуде. Адвокат ата-анасы мен бауырлары үшін ешқандай сома Нұрайдың орнын толтыра алмайтынын атап өтті.
Ата-анасы аялап өсірген жалғыз қызынан, ал бауырлары сүйікті қарындасынан айырылды. Баласынан айырылған ата-ананың қайғысы мен қасіретін ешқандай материалдық құндылықпен өлшеу мүмкін емес. Өтемақының мөлшері қанша болса да, ол Нұрайды қайтара алмайды және бұл қайғының орнын толтырмайды, – деп қосты адвокат.
Осылайша, жәбірленуші тарап соттан сотталушы Шерхан Аймаханұлы Аймаханнан:
- 14 739 065 теңге – материалдық шығынды өтеу ретінде;
- 10 миллиард теңге – моральдық өтемақы ретінде өндіруді сұрайды.
Сондай-ақ адвокат, егер сот талап-арызды қанағаттандырса, моральдық өтемақы ретінде өндірілетін барлық қаражатты отбасы қайырымдылыққа бағыттайтынын нақтылады.
Талап-арыз оқылғаннан кейін судья сотталушыдан қойылған талаптарды мойындайтынын-мойындамайтынын сұрады. Сотталушы бас тартты.
Сотталушыға қандай айып тағылып отыр?
Еске сала кетейік, айыпталушылар орындығында 28 жастағы Ш. А. отыр, оған Қылмыстық кодекстің бірден үш бабы бойынша айып тағылған:
- 99-баптың 2-бөлігінің 5-тармағы бойынша – «Аса қатыгездікпен адам өлтіру»;
- 125-1-бап бойынша – «Некеге тұруға мәжбүрлеу»;
- 115-1-бап бойынша – «Сталкинг» (қудалау/аңду).
«Мен аффект жағдайында болдым»: сотталушы сотта не деді?
Өткен отырыста 28 жастағы сотталушы Ш. А. Нұрайды алып қашу және аңду айыптарын жоққа шығарды. Ол қызбен қарым-қатынаста болғанын, оған ұсыныс жасағанын, ал қайғылы оқиға күні жүзікті қайтарып, айырылысу үшін келгенін мәлімдеді.
Оның айтуынша, Нұрай оған бірінші болып пышақ сұққан, содан кейін ол аффект жағдайына түсіп, оған қалай өлімге әкелген жарақаттар салғанын есіне түсіре алмайды. Сондай-ақ Ш. А. 2019 жылдан бері басынан алған жарақатынан кейін жүйке ауруымен ауыратынын мәлімдеді.
Біржарым сағатта 76 қоңырау: бұған дейін не белгілі болды?
Бұған дейін прокурор үш эпизодтан тұратын айыптау актісін оқып берген болатын. Тергеу нұсқасы бойынша, 2025 жылдың жазында сотталушы Нұраймен танысып, күзге қарай оны некеге тұруға мәжбүрлеу үшін Алматыдан Түркістан облысындағы туыстарының үйіне алып қашқан. Ол кезде қыздың бауырлары полициямен бірге оны үйге қайтарып алған.
Осыдан кейін, тергеу мәліметінше, ер адам қызды аңдып жүрген: бірнеше күн ішінде ол оған 154-тен астам рет қоңырау шалып, Алматыдағы үйінің маңында тосқан.
2026 жылғы 11 қаңтарда кешке Шымкенттегі Нұрайдың ата-анасының үйінің жанында ер адам оған пышақ жарақатын салған. Қыз оқиға орнында көз жұмды, ал күдікті екі күннен кейін ұсталды.
Іс хроникасы
Қайғылы оқиға 11 қаңтарда болды. Желіде тараған бейнебақылау камераларының жазбасында ер адамның қызды қуып бара жатқаны, қыздың қашуға және қарсыласуға тырысқаны, содан кейін оның пышақ сұғып, оқиға орнынан қашып кеткені көрінеді. 13 қаңтарда күдікті – өңірдің 28 жастағы тұрғыны қаладан 10 шақырым жерде ұсталды.
Нұрайдың бауыры Сұлтан бөліскен ұсталған адам туралы мәліметтер БАҚ пен әлеуметтік желілерде үлкен наразылық тудырды.
Күдікті оның қарындасын 2025 жылдың жазында тойда танысқаннан бері аңдып жүргені белгілі болды. Қыз оның бейәдеп әрекеттерінен сыпайы түрде бас тартқан, бірақ қазанда ер адам қатаң әрекеттерге көшкен.
Ол оның телефонын тартып алып, көлікке отырғызып, Алматыдан Шымкентке алып кеткен. Нұрай үйдегі киімімен болған, оған тек: "Артымнан жүрмеңіз, мені аңдуды қойыңыз" деп айту үшін ғана шыққан еді. Ол үлкендерді әрқашан сыйлайтын, ал ол 28 жаста болатын. Ол осыны пайдаланып, оны алып қашты, – деп айтты Нұрайдың бауыры Сұлтан.
Ол кезде Сұлтан үлкен бауырымен бірге қарындасын полиция шақырғаннан кейін ғана құтқара алды – ұсталған азаматтың туыстары Нұрайды келін етіп қалдырғысы келіп, жібергісі келмеген. Полиция қызметкерлері қызды алып шығуға көмектескен. Бірақ кейін отбасы құқық қорғау органдарының салғырттығымен бетпе-бет келді.
Қыздың туыстары адам ұрлау бабы бойынша полиция мен прокуратураға үш рет арыз жазған. Бірақ оларды қабылдамаған. Бірнеше айдан кейін қызды өтіріп кетті.
Іске Президент назар аударды
Жағдайға Президент Қасым-Жомарт Тоқаев реакция білдіріп, 20 қаңтарда Ұлттық құрылтай отырысында полицияның әрекетіне баға беруді тапсырды.
Сол күні Шымкент полиция департаментінің сол кездегі басшысы Нұрлан Алмасбеков қызметінен босатылғаны, ал некеге тұруға мәжбүрлеу туралы істі тіркемеген қызметкерлерге қатысты салғырттық фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалғаны белгілі болды.
Осыдан кейін әлеуметтік желілерде Шымкент қалалық полиция департаментінің бұрынғы қызметкерлері жариялады деп болжанған бейнежазба тарады. Жазбада Нұрай Серікбай өзін некеге тұру мақсатында алып қашпағанын және сол күні күдіктінің көлігіне өз еркімен отырғанын айтады. Роликте сондай-ақ Нұрайдың ер адамға ешқандай шағымы жоқ деген сөздері де айтылады.
Отбасының адвокаты Сержан Нұрпеисов жәбірленуші тарап тергеу құпиясын бұзғаны үшін ресми шағым түсіргенін айтты.