Қазақстанда биыл оқу жылы 25 мамырда аяқталады. Оқушылардың қорытынды емтихандары аяқталғаннан кейін мұғалімдер жыл сайынғы еңбек демалысына шыға бастайды. Биыл педагогтер үшін маңызды жаңалықтардың бірі – еңбек демалысының ұзақтығы 56 күнді құрайды.
Қазақстанда еңбек демалысының қандай түрлері бар?
Еліміздің еңбек заңнамасына сәйкес қызметкерлерге демалыстың екі негізгі түрі беріледі:
- төленетін жыл сайынғы еңбек демалысы;
- әлеуметтік демалыстар.
Жыл сайынғы еңбек демалысы қызметкердің тынығуына, еңбекке қабілеттілігін қалпына келтіруге, денсаулығын нығайтуға және жеке қажеттіліктерін өтеуге арналған. Бұл кезеңде жұмыскердің жұмыс орны сақталып, орташа жалақысы төленеді.
Төленетін жыл сайынғы демалыс екіге бөлінеді:
- негізгі ақылы еңбек демалысы;
- қосымша ақылы еңбек демалысы.
Әлеуметтік демалыс түрлері
Қызметкерлерге төмендегі әлеуметтік демалыстар қарастырылған:
- жалақысы сақталмайтын демалыс;
- оқу демалысы;
- бала тууына немесе жаңа туған сәбиді асырап алуға байланысты демалыс;
- бала үш жасқа толғанға дейінгі күтім демалысы;
- скринингтік тексеруден өтуге арналған демалыс;
- жүктілік бойынша медициналық есепке тұруға арналған демалыс.
Бұл демалыстар жұмыскерге отбасы, денсаулық және білім алу сияқты әлеуметтік қажеттіліктер үшін беріледі.
Жалақысыз демалыс қашан беріледі?
Жұмыс беруші мен қызметкердің келісімі бойынша ақысыз демалыс берілуі мүмкін. Сонымен қатар, жұмыс беруші қызметкердің өтініші негізінде бес күнге дейін ақысыз демалыс беруге міндетті жағдайлар бар:
- неке қию кезінде;
- бала туған жағдайда;
- жақын туысы қайтыс болғанда;
- еңбек немесе ұжымдық шартта көрсетілген өзге жағдайларда.
Мұғалімдерге қанша күн демалыс беріледі?
Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес педагогтерге жыл сайынғы ақылы еңбек демалысының екі түрі беріледі: негізгі және қосымша.
Педагог мәртебесі туралы заң бойынша әрбір мұғалім күнтізбелік 56 күн негізгі еңбек демалысын алуға құқылы. Бұл барлық педагогтерге, соның ішінде толық емес жұмыс күнімен еңбек ететін ұстаздарға да қатысты.
Кейбір білім беру ұйымдарында жекелеген лауазым иелерінің демалысын қысқарту тәжірибесі кездескенімен, заң бойынша олар да толық 56 күн демалыс алуы тиіс.
Қосымша демалыс кімдерге беріледі?
Экологиялық қолайсыз немесе радиациялық қауіпті аймақтарда тұратын педагогтерге қосымша демалыс қарастырылған.
- экологиялық қолайсыз аумақтарда – 7 күннен 12 күнге дейін;
- радиациялық қауіпті аумақтарда – 5 күннен 14 күнге дейін.
Еңбек демалысының ақысы қалай есептеледі?
Еңбек демалысы төлемі орташа күндік жалақыны демалыс күндерінің санына көбейту арқылы есептеледі. Орташа күндік табыс соңғы 12 айдағы жалақы көлемін нақты жұмыс істеген күндерге бөлу арқылы анықталады.
Егер педагог бір жылдан аз уақыт жұмыс істесе, тек нақты еңбек еткен айлары есепке алынады. Пайдаланылмаған демалыс күндері үшін өтемақы төленеді. Бұл сома да орташа күндік табыс негізінде есептеледі.
Демалыс ақысы қашан төленеді?
Заң бойынша еңбек демалысының төлемі демалыс басталғанға дейін кемінде 3 жұмыс күні бұрын берілуі тиіс. Егер демалыс кестеден тыс уақытта рәсімделсе, төлем демалыс берілген күннен бастап 3 жұмыс күнінен кешіктірілмей аударылады.
Иә, педагогтерге еңбек демалысына шыққанда сауықтыруға арналған жәрдемақы төленеді. Оның мөлшері лауазымдық жалақы көлемінде белгіленеді.
