Денсаулық сақтау министрлігі маймыл шешегінің ел аумағына келу ықтималдығын жоққа шығармайды. Әлемнің бірқатар елінде инфекция жұқтыру жағдайларының тіркелуі және халықаралық қатынастардың белсенділігі вирустың Қазақстанға келу қаупін туындатып отыр.
Министрліктің мәліметінше, инфекцияның алдын алу мақсатында мемлекеттік шекарадағы өткізу пункттерінде санитариялық-карантиндік бақылау күшейтілген. Мамандар маймыл шешегі тіркелген елдердегі эпидемиологиялық жағдайды және сол мемлекеттерден Қазақстанға келген азаматтарды бақылап отыр.
Барлық өткізу пункттері мен санитариялық-карантиндік бекеттерде дене қызуын жанаспай өлшейтін құралдар бар. Бұдан бөлек, медициналық ұйымдар мен зертханалар инфекцияны уақтылы анықтап, диагноз қоюға дайындалған. Ауруға күдік туған жағдайда тиісті органдардың өзара іс-қимыл жасау тәртібі де бекітілген.
Министрлік мәліметінше, әзірге барлық көлік түрінде жүргізілген санитариялық-карантиндік бақылау барысында аса қауіпті инфекция белгілері бар науқастар мен ауруға күдікті адамдар анықталмаған.
Маймыл шешегі дегеніміз не?
Маймыл шешегі (Mpox) – MPXV вирусы тудыратын жұқпалы ауру. Ол алғаш рет маймылдардан анықталғанымен, инфекция адамға да жұғуы мүмкін. Вирус негізінен науқас адаммен тығыз физикалық байланыс кезінде таралады. Атап айтқанда, терідегі бөртпелермен, жаралармен және биологиялық сұйықтықтармен жанасу инфекция жұқтыру қаупін арттырады.
Сондай-ақ вирус жұқтырған адамның киімі, төсек-орны және басқа да жеке заттары арқылы жұғуы ықтимал. Инфекция жұқтырған жануарлармен байланыс та ауруға себеп болуы мүмкін.
Маймыл шешегі ауа арқылы ұзақ қашықтыққа оңай таралатын тұмау немесе қызылша сияқты инфекциялармен бірдей емес. Оның таралуында науқаспен тығыз байланыс маңызды рөл атқарады. Сондықтан Денсаулық сақтау министрлігі вирустың халық арасында кеңінен таралу қаупін төмен деп бағалап отыр. Дегенмен бұл инфекция жұқтыру қаупі мүлде жоқ дегенді білдірмейді.
Аурудың белгілері
Маймыл шешегінің алғашқы белгілері басқа жұқпалы ауруларға ұқсас болуы мүмкін. Оларға дене қызуының көтерілуі, бас ауруы, бұлшықеттердің ауыруы және лимфа түйіндерінің ұлғаюы жатады. Аурудың тән белгілерінің бірі – теріде бөртпенің пайда болуы. Бөртпелер бетте, алақан мен табанда, ауыз қуысында немесе дененің басқа бөліктерінде байқалуы мүмкін.
Аурудың белгілері бірден емес, инфекция жұққаннан кейін белгілі бір уақыт өткен соң пайда болуы ықтимал. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, инкубациялық кезең әдетте 6-13 күнге созылады, алайда 5-21 күн аралығында болуы мүмкін.
Сондықтан инфекция тіркелген елдерге барғаннан кейін дене қызуы көтеріліп, теріде түсініксіз бөртпелер пайда болса, дәрігерге қаралған жөн. Бұл белгілердің болуы міндетті түрде маймыл шешегін жұқтырғанды білдірмейді, нақты диагнозды медицина маманы анықтайды.
Инфекциядан қалай қорғануға болады?
Маймыл шешегінің алдын алу үшін жеке гигиена ережелерін сақтау және ауру белгілері бар адамдармен тығыз физикалық байланыстан аулақ болу маңызды. Әсіресе терісінде себебі белгісіз бөртпелер немесе жаралар бар адамдармен байланыс кезінде сақ болған жөн.
Сонымен қатар жеке заттарды, киім мен төсек-орынды ортақ пайдаланбау ұсынылады. Инфекцияға күдік туындаған жағдайда дәрігерге уақытылы жүгініп, шетелге барғаныңыз және ықтимал байланыстарыңыз туралы хабарлау қажет.
Басқа елдердегі жағдай қандай?
Министрлік мәліметінде өткен аптада Мәскеу облысында маймыл шешегін жұқтырған болуы мүмкін адаммен байланыста болған бес адамның ауруханаға жатқызылғаны айтылған. Оларда ауру белгілері болмаған. Бұдан бөлек, Санкт-Петербургте инфекцияға күдікпен тағы бес адам ауруханаға түскен.
Бұл жағдайлар инфекция тіркелген елдердегі эпидемиологиялық ахуалды бақылаудың және шекарадағы санитариялық шаралардың маңызын көрсетеді. Алайда ауруға күдікпен ауруханаға жатқызылу диагноздың расталғанын білдірмейді.
Ең бастысы, Қазақстанда әзірге санитариялық-карантиндік бақылау кезінде маймыл шешегіне күдікті адамдар анықталмаған. Дегенмен халықаралық қатынастардың белсенділігін ескерсек, инфекцияның елге әкеліну ықтималдығы сақталады. Сондықтан аурудың белгілерін білу, сақтық шараларын ұстану және күмәнді симптомдар байқалған жағдайда дәрігерге жүгіну маңызды.
