Көпшілік кивиді С дәруменінің негізгі көзі деп біледі. Расында, бір кесе кивидің құрамында шамамен 134 мг С дәрумені бар, бұл адамның тәуліктік қажеттілігінің 148 пайызын қамтамасыз етеді. Дегенмен табиғатта бұл көрсеткіштен де жоғары өнімдер кездеседі.
Қызыл тәтті бұрыш
Қызыл болгар бұрышы С дәруменінің нағыз көшбасшыларының бірі саналады. Оның құрамында бұл дәрумен апельсинге қарағанда да көп. Жасыл бұрышпен салыстырғанда қызыл бұрыш толық піскен күйінде жиналатындықтан, оның құрамында С дәрумені, антиоксиданттар және А дәрумені әлдеқайда жоғары болады.
Гуава
С дәрумені: 376 мг (тәуліктік норманың 418%-ы)
Мөлшері: 1 дана жеміс
Орталық және Оңтүстік Америкадан шыққан бұл тропикалық жемістің дәмі тәтті әрі аздап қышқыл келеді. Гуаваның жұмсағы ақ, сары, қызғылт немесе қызыл түсті болуы мүмкін. Бір ғана жемістің өзі С дәрумені бойынша кивиден әлдеқайда асып түседі.
Қара қарақат
С дәрумені: 203 мг (тәуліктік норманың 225%-ы)
Мөлшері: 1 кесе
Қышқылтым дәмімен ерекшеленетін қара қарақат С дәруменінің табиғи көздерінің бірі саналады. Бір кесе жидек ағзаның тәуліктік қажеттілігінің екі еседен астамын қамтамасыз етеді.
Какаду алхорысы
С дәрумені: 2300-3150 мг (тәуліктік норманың 2500%-дан астамы)
Мөлшері: 100 грамм
Аустралияда өсетін какаду алхорысы С дәруменінің мөлшері бойынша рекордшылардың қатарында. Бар болғаны 100 грамм өнімнің өзі адамның бірнеше апталық қажеттілігін өтей алады. Сонымен қатар зерттеулер бұл жемістің құрамындағы антиоксиданттар мөлшері көкжидекке қарағанда шамамен бес есе көп екенін көрсеткен. Жаңа піскен жеміс Аустралиядан тыс жерлерде сирек кездескенімен, оның ұнтақ түрін интернет арқылы табуға болады.
Личи
С дәрумені: 136 мг (тәуліктік норманың 151%-ы)
Мөлшері: 1 кесе
Қытайдан тараған бұл жеміс тәтті дәмімен және пайдалы қасиеттерімен танымал. Личи құрамындағы С дәрумені мен полифенолдар иммундық жүйені нығайтып, терінің саулығын сақтауға және жасушаларды тотығу әсерінен қорғауға көмектеседі.
Ащы чили бұрышы
С дәрумені: 364 мг (тәуліктік норманың 404%-ы)
Мөлшері: 1 кесе, туралған күйінде
Чили бұрышы тек өткір дәмімен ғана емес, С дәруменінің мол қорымен де ерекшеленеді. Оның құрамында сондай-ақ капсаицин бар. Бұл зат бұрыштың ащылығына жауап береді және денсаулыққа пайдалы көптеген қасиеттерімен белгілі.
С дәрумені не үшін қажет?
С дәрумені – суда еритін дәрумен. Ағза оны қор ретінде жинамайтындықтан, оны күнделікті тағам арқылы тұрақты түрде қабылдап отыру қажет.
Бұл дәруменнің негізгі қызметтері:
- жасушаларды зақымданудан қорғайтын қуатты антиоксидант ретінде әрекет етеді;
- тері, сүйек, буын және жараның жазылуы үшін маңызды коллагеннің түзілуіне қатысады;
- темірдің ағзаға сіңуін жақсартады;
- иммундық жүйенің қалыпты жұмысын қолдайды.
Мамандардың айтуынша, ересек адамға күніне орта есеппен 75-120 мг С дәрумені қажет. Бұл көрсеткіш жасына, жынысына, сондай-ақ жүктілік пен бала емізу кезеңіне байланысты өзгеруі мүмкін.
Зерттеулер С дәруменін жеткілікті мөлшерде тұтыну кейбір аурулардың, соның ішінде өкпе қатерлі ісігінің даму қаупін төмендетуі мүмкін екенін көрсетеді. Сондықтан күнделікті ас мәзіріне С дәруменіне бай жеміс-жидек пен көкөністерді енгізу денсаулықты сақтаудың маңызды жолдарының бірі саналады.
