Ұлыбританиядағы King's College London зерттеушілері гранат пен кейбір жаңғақтар мен жидектерді тұтынғаннан кейін ағзада түзілетін уролитин А қосылысының жүрек жұмысына ықпалын зерттеді. Зертханалық тәжірибелерде бұл зат жүрек бұлшықетінің босаңсу қабілетін жақсартып, тыртық тінінің түзілуін азайтқан. Алайда ғалымдар әзірге гранатты жүрек жеткіліксіздігін емдейтін құрал ретінде ұсынуға ерте екенін ескертеді.
Уролитин А деген не?
Уролитин А – ағзада кейбір өсімдік өнімдерінің құрамындағы заттар ішек микробиотасының әсерінен өңделген кезде пайда болатын қосылыс. Ол гранатта, жаңғақта және кейбір жидектерде кездесетін полифенолдардан түзілуі мүмкін.
Зерттеушілер соңғы жылдары уролитин А-ға жасушалардың энергия өндіру жүйесіне және салауатты қартаю процестеріне ықтимал әсері тұрғысынан назар аударып келеді.
King's College London ғалымдары жүргізген зерттеуде оның жүрек-қантамыр жүйесіне ықтимал әсері қарастырылған.
Жүрек жеткіліксіздігінің бір түріне әсері зерттелді
Ғалымдардың назары сақталған лақтыру фракциясы бар жүрек жеткіліксіздігіне (HFpEF) аударылған.
Бұл жағдайда жүрек қанды қалыпты деңгейде айдай алғанымен, жүрек бұлшықеті қатайып, жиырылғаннан кейін толық босаңси алмайды. Соның салдарынан жүректің қанға толуы қиындайды.
Мұндай жағдай ентігу, тез шаршау және физикалық жүктемеге төзімділіктің төмендеуі сияқты белгілерге әкелуі мүмкін.
King's College London жүрек жеткіліксіздігін, оның ішінде HFpEF-ті зерттеуді қазіргі кардиологиядағы маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырады.
Зертханада қандай нәтиже алынды?
Зертханалық тәжірибелерде уролитин А жүрек тінінің босаңсу қабілетін арттырған. Сонымен қатар зерттеушілер қосылыс:
- жүректе тыртық тінінің, яғни фиброздың түзілуін азайтқанын;
- жүрек бұлшықеті жасушаларының шамадан тыс ұлғаюына кедергі келтіргенін;
- жүрек тінінің қалыпты қызметін сақтауға ықпал еткенін байқаған.
Ғалымдар уролитин А-ның қан тамырлары мен жүрек бұлшықетінің босаңсуына қатысатын белгілі бір ақуыз арқылы әсер етуі мүмкін екенін анықтаған.
Адам жүрегіне қатысты тәжірибе де жүргізілді
Зерттеудің келесі кезеңінде ғалымдар адамның дің жасушаларынан алынған жасанды жүрек тінін пайдаланған.
Бұл модель жүрек бұлшықетінің құрылымы мен кейбір қызметтерін зертханалық жағдайда қайталауға мүмкіндік береді. Тәжірибе барысында уролитин А әсерінен жүрек тінінің босаңсу қабілеті айтарлықтай жақсарған.
Сонымен қатар уролитин А бұған дейін адам қатысқан зерттеулерде де қарастырылған және қауіпсіздік профилі қолайлы болғаны атап өтіледі.
Бұл гранат жүрек ауруын емдейді деген сөз емес
Зерттеу нәтижелері үмітті болғанымен, оларды дұрыс түсіну маңызды. Ғалымдар әзірге гранатты немесе уролитин А-ны жүрек жеткіліксіздігін емдеу құралы ретінде ұсынуға жеткілікті дәлел жоқ екенін атап көрсетеді.
Негізгі нәтижелер зертханалық және жануарларға жүргізілген тәжірибелерден алынған. Сондықтан қосылыстың адамдарда жүрек жеткіліксіздігін емдеудегі нақты тиімділігін анықтау үшін қосымша клиникалық зерттеулер қажет.
Бұған қоса, гранат жеген әр адамның ағзасында уролитин А бірдей мөлшерде түзілмеуі мүмкін. Бұл процеске ішек микробиотасының ерекшеліктері және адамның тамақтану рационы әсер етеді. King's College London өсімдік тағамдарының құрылымы, оларды өңдеу тәсілі мен ішек микробиотасының пайдалы қосылыстардың ағзаға түсуіне ықпалын арнайы зерттеп жатыр.
Дұрыс тамақтану маңызды
Зерттеу гранаттың жүрекке пайдалы қасиеттерін әрі қарай зерттеуге негіз бола алады. Дегенмен мамандар бір ғана өнімге сүйенудің орнына, көкөніс пен жемістерге бай, теңгерімді тамақтанудың маңызын атап өтеді.
Сондықтан қазіргі таңда гранатты жүрек ауруына қарсы дәрі ретінде қабылдауға болмайды. Оны жалпы дұрыс тамақтанудың бір бөлігі ретінде қарастырған жөн.
Ғалымдардың айтуынша, уролитин А болашақта жүрек жеткіліксіздігінің кейбір түрлерін емдеудің жаңа тәсілдерін әзірлеуге көмектесуі мүмкін. Алайда бұл мүмкіндік әзірге ғылыми зерттеу деңгейінде қалып отыр.
