Бұл апта Қазақстанның ғылымы мен жоғары білім саласында маңызды оқиғаларға толы болды. Астанада жаңа форматтағы университет ашылды, ел Гиннестің рекордтар кітабының сертификатын алды, ал ректорлар жасанды интеллект дәуірінде университет қандай болуы керегін талқылады. Аптаның басты жаңалықтарына тоқталайық.
ЖИ барлық үдеріске енгізілген университет ашылды
Аптаның басты оқиғасы – Qazaq AI Research University университетінің ашылуы. AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумы аясында өткен рәсімді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өткізді. Бұл – жасанды интеллект оқу мен ғылыми зерттеуден бастап басқаруға дейінгі барлық негізгі үдеріске енгізілген Орталық Азиядағы алғашқы жоғары оқу орны.
«Технологиялар неғұрлым қарқынды дамыған сайын білімге деген ұмтылыс, сыни ойлау, шешім қабылдау қабілеті мен жауапкершілік сезімі соғұрлым өзекті бола түседі», – деді Мемлекет басшысы.
Университет Президенттің тапсырмасымен бір жылға жетпейтін уақытта құрылды. Қазір мұнда 528 адам білім алып жатыр. Бакалавриат студенттерінің жартысынан астамы мемлекеттік грант иегері.
Оқу үдерісі жобалық тәсілге негізделген. Студенттер бірінші курстан бастап өз әзірлемелерімен жұмыс істейді. Университетте Google, Huawei және Samsung компанияларының сертификаттау бағдарламалары іске асырылады. Ал NVIDIA компаниясымен бірлесіп өңірлік оқу орталығы құрылып жатыр.
Келесі жылдан бастап университет Қытайдың Цинхуа және Шанхай көлік университеттерімен қос дипломды білім беру бағдарламаларын іске қосуды жоспарлап отыр.
Қазақстан ең ауқымды хакатон өткізіп, Гиннес рекордын жаңартты
Сол форумда Қазақстанға Guinness World Records сертификаты табысталды. HackAlem AI хакатоны қатысушылар саны бойынша әлемдегі ең ауқымды хакатон ретінде танылды.
Бұған дейінгі рекорд Үндістанның Хайдарабад қаласына тиесілі болған. Онда 2 089 адам жиналған.
Сертификатты вице-премьер Жаслан Мәдиевке Гиннестің ресми төрешісі Гленн Поллард табыстады. Ол бұл қызметті 14 жылдан бері атқарып келеді және көптеген рекордтың куәсі болған. Оның айтуынша, бұл нәтиже Қазақстанның әлемдік технологиялық аренада өзін айқын танытып келе жатқанын көрсетеді.
Қатысушыларды есептеу қатаң жүргізілді. Әр қатысушының кіріп-шыққаны жеке бейджі арқылы тіркелді. Есепке жобалармен шын мәнінде жұмыс істегендер ғана алынды.
Командалар энергетика, қаржы және логистика сияқты 10 бағыт бойынша тапсырмаларды орындады.
Орталық Азия ректорлары ЖИ жөніндегі декларация қабылдады
Астанада Орталық Азия ректорлары клубының сегізінші отырысы өтті. Жиынның тақырыбы «ЖИ-ден кейінгі университеттер» болды.
Жоғары оқу орындарының басшылары білімді енді қалай бағалау керек, оқытушы қандай болуы тиіс және академиялық этиканы қалай сақтау қажет деген мәселелерді талқылады.
Негізгі баяндаманы Калифорния университетінің Сакраменто кампусының профессоры Александр Сидоркин жасады.
«ЖИ күнделікті және операциялық міндеттердің бір бөлігін өз мойнына алған сайын, адам үшін технологияларды толықтыратын дағдыларды дамыту барған сайын маңызды бола түседі», – деді ол.
Ғалым мұндай дағдылардың қатарына сыни ойлау, көшбасшылық және шешім қабылдау қабілетін жатқызды.
Кездесу қорытындысы бойынша университеттердің жасанды интеллект жөніндегі Астана декларациясы қабылданды. Құжат өңірдегі жоғары оқу орындарының ортақ басымдықтарын айқындайды.
AlmaU президенті Асылбек Қожахметов барлық қатысушылар үшін басты мәселе болашақ университетінің қандай болатынын түсіну екенін атап өтті.
Ғылым министрі Кай-Фу Лимен кездесті
Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Sinovation Ventures және 01.ai компаниясының бас директоры Кай-Фу Лимен келіссөз жүргізді. Ол – жасанды интеллект саласындағы әлемге танымал мамандардың бірі.
Тараптар мамандар даярлау, AI-Sana бағдарламасы және жаңа университеттің жұмысы мәселелерін талқылады.
Кездесу қорытындысы бойынша білім беру, ғылыми зерттеулер және технологиялық шешімдер саласындағы ынтымақтастықты кеңейту жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.
Қазақстанда 32 шетелдік университет жұмыс істейді
Бұл туралы Орталық Азия білім беру сапасы форумында Ғылым және жоғары білім вице-министрі Талғат Ешенқұлов мәлімдеді.
Шетелдік жоғары оқу орындары Қазақстанда түрлі форматта жұмыс істейді.
Өткен жылы елде Ұлыбританияның Cardiff University және Coventry University, Оңтүстік Кореяның Woosong University, Германияның Анхальт жоғары оқу орны мен МГИМО филиалдары ашылды. Олардың кейбірі дербес университет ретінде жұмыс істейді.
Бірлескен бағдарламалар саны артқан сайын білім сапасы мәселесі де өзекті бола түседі. Вице-министр мұндай бағдарламаларға бірыңғай талаптар қажет екенін атап өтті.
Қазақстан адами капитал рейтингінде көтерілді
Осы аптада бірнеше жылдық жұмыстың қорытындысы да жарияланды. Дүниежүзілік банктің Адами капитал индексінде Қазақстан бірден 13 позицияға көтеріліп, бірқатар Еуропа және Азия мемлекеттерінен озды.
Бірнеше жыл ішінде білім беру гранттарының саны екі есеге жуық өсіп, 90 мыңнан асты. Студенттер жатақханаларындағы орын тапшылығы да бірнеше есе азайды.
AI-Sana бағдарламасы арқылы 700 мыңнан астам студент жасанды интеллект туралы базалық білім алды. Ал жоғары оқу орындарының өздері оқу мен басқару үдерістеріне көмектесетін 442 ЖИ-агентін әзірлеп, енгізді.
