Қазақстанда экологиялық таза көліктерге қызығушылық артып келеді. Әсіресе гибрид және электрлі автомобильдерге сұраныс жыл сайын өсуде. Алайда олардың қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар да жиі көтеріледі. Соның бірі – жуырда Өскемен қаласында болған оқиға. Бұл жағдай тек бір адамның басындағы қиындық емес, жалпы қоғам үшін маңызды мәселені күн тәртібіне шығарды.
Оқиға қалай болды?
Өскемен тұрғыны гибрид көлікті Lynk & Co маркасынан сатып алып, оны Алматыдан туған қаласына айдап әкелген. Көлік иесі жаңа сатып алған мүлкінен ешқандай ақау байқамағанын айтады. Шамамен 1000 шақырым жолды еш қиындықсыз жүріп өткен.
Алайда күтпеген жағдай түн ортасында орын алған. Көлік гараж ішінде тұрған кезде аяқ астынан өртене бастаған. Өрттің нақты неден шыққаны әзірге белгісіз, бірақ жалын өте тез таралған.
Өрттің салдары қандай болды?
Өрт салдарынан тек бір көлік емес, бірнеше нысан зардап шекті. Атап айтқанда:
- Lynk & Co маркалы көлік толық жанып кеткен
- Қасында тұрған Haval автокөлігі де күлге айналған
- Гараждағы құрал-саймандар жойылған
- Жеке тұрғын үйдің бір бөлігіне зақым келген
Бұл – материалдық шығын ғана емес, адамдардың қауіпсіздігіне де тікелей қатер төндіретін жағдай.
Гибрид көліктердің қауіпсіздігі қандай?
Гибрид көліктер – іштен жанатын қозғалтқыш пен электр моторының қосындысынан тұратын күрделі жүйе. Мұндай көліктерде жоғары кернеулі батареялар қолданылады. Сарапшылардың айтуынша, өрттің шығуына бірнеше фактор әсер етуі мүмкін:
- Батареяның зақымдануы немесе қызып кетуі
- Электр жүйесіндегі ақаулар
- Сапасыз немесе қолданылған бөлшектер
- Қате зарядтау немесе техникалық қызмет көрсетудің жеткіліксіздігі
Әлемдік тәжірибеде гибрид және электр көліктерінің өртенуі сирек кездескенімен, мұндай жағдайлар толық жоқ емес.
Қазақстандағы жағдай
Қазақстанда гибрид көліктер нарығы әлі толық реттеліп үлгермеген. Көбіне мұндай көліктер шетелден әкелінеді, олардың техникалық тарихы толық тексерілмеуі мүмкін. Сонымен қатар:
- Қызмет көрсету орталықтарының саны аз
- Мамандардың тәжірибесі жеткіліксіз болуы мүмкін
- Қауіпсіздік стандарттары бірізді емес
Бұл факторлар да тәуекелді арттырады.
Қандай сабақ алуға болады?
Өскемендегі жағдай бірнеше маңызды мәселені көрсетіп отыр:
- Көлік сатып аларда оның техникалық жағдайын толық тексеру қажет
- Гибрид және электр көліктерін тек сенімді көздерден алу маңызды
- Гаражда өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау керек
- Сақтандыру (страховка) мәселесіне ерекше мән берген жөн
Гибрид көліктер – болашақтың көлігі екені анық. Олар экологияға зияны аз, отынды үнемдейді. Алайда кез келген технология сияқты, оның да қауіптері бар. Өскемендегі оқиға – осы саланы реттеу, бақылау және халықтың техникалық сауаттылығын арттыру қажет екенін көрсететін нақты мысал.
Экологиялық көлікке көшу маңызды, бірақ қауіпсіздік әрқашан бірінші орында тұруы тиіс.
