Алматы қаласында ел тарихында алғаш рет крематорийдің ашылуы – қоғамдағы жерлеу мәдениетіне жаңа көзқарас қалыптастыратын маңызды қадам. Бұл нысан дәстүрлі жерлеу рәсімдеріне балама ретінде ұсынылып отыр және оның жұмысы қатаң санитарлық әрі құқықтық талаптарға негізделген.
Кремация деген не?
Кремация – қайтыс болған адамның денесін арнайы пеште жоғары температурада өртеу арқылы күлге айналдыру процесі. Әлемнің көптеген елдерінде бұл әдіс кеңінен қолданылады, әсіресе жер тапшылығы бар аймақтарда немесе экологиялық себептерге байланысты таңдалады. Қазақстанда бұл тәжірибе енді ғана енгізіліп отыр.
Алматыдағы крематорийде орнатылған жабдық Чехиядан әкелінген. Пештердің жұмыс температурасы 1000 градусқа дейін жетеді. Бұл дененің толықтай жануын қамтамасыз етеді.
Кремация процесі бірден басталмайды. Алдымен пеш шамамен 35 сағат бойы қыздырылады. Бұл – жабдықты қажетті температураға жеткізу үшін қажет уақыт.
Кімдер кремацияны таңдай алады?
Қазақстан заңнамасына сәйкес, кремация тек адамның тірі кезінде берген келісімі болған жағдайда ғана жүзеге асырылады. Яғни, бұл – адамның жеке таңдауы. Марқұмның туыстары өз бетінше мұндай шешім қабылдай алмайды.
Сонымен қатар, ел заңдарына сәйкес, кремациядан кейін қалған күлді шашуға тыйым салынған. Оны арнайы орында сақтау немесе жерлеу ғана рұқсат етіледі.
Кремация бірнеше кезеңнен тұрады:
Алдымен марқұмның денесі арнайы тоңазытқыш камерада сақталады. Бұл санитарлық талаптарға сай жүргізіледі.
Одан кейін дене рәсімге дайындалады: жуылып, киіндіріліп, қоштасу рәсіміне әзірленеді.
Кремация алдында міндетті түрде металл импланттар алынып тасталады. Себебі олар пештің жұмысына кедергі келтіруі мүмкін.
Содан кейін жақындары арнайы залда қоштасу рәсімін өткізе алады. Қалаған жағдайда, кремация процесін арнайы бөлмеден бақылауға мүмкіндік беріледі.
Крематорийде тек адам денесін өртеуге рұқсат етіледі. Басқа мақсаттарға пайдалануға болмайды.
Егер өлім қылмыстық сипатта болған болса, мұндай жағдайда кремация жүргізілмейді. Бұл – тергеу жұмыстарына кедергі келтірмеу үшін енгізілген талап.
Кремация қызметінің құны шамамен 240 мың теңге. Бұл бағаға рәсімнің негізгі кезеңдері кіреді.
Алматыдағы крематорийдің ашылуы – қоғамдағы мәдени, діни және әлеуметтік көзқарастарға әсер ететін маңызды жаңалық. Қазақстанда дәстүрлі түрде жерлеу рәсімі басым болғанымен, жаңа нысан азаматтарға таңдау мүмкіндігін береді.
Бұл бастама алдағы уақытта қоғамда кең талқыланып, кремацияға деген көзқарас біртіндеп қалыптасуы мүмкін.
