Қазақстанда ішкі туризмді дамыту, туристік инфрақұрылымды жаңғырту және инвестиция тарту бағытында бірқатар маңызды жұмыс атқарылды. 2019-2025 жылдары ұлттық парктерге келушілер саны артып, орналастыру орындарының мүмкіндігі кеңейді. Сонымен қатар туристік жобаларды мемлекеттік қолдау тетіктері енгізіліп, өңірлердегі туристік аймақтарды кешенді дамытуға басымдық берілді.
Ұлттық парктерге келушілер саны 2,6 есеге артты
2019 жылы Қазақстанның мемлекеттік ұлттық табиғи парктеріне 1,38 млн адам барған. 2025 жылы бұл көрсеткіш 3,6 млн адамға жетті. Осылайша, алты жыл ішінде ұлттық парктерге келушілер саны шамамен 2,6 есеге өсті.
Бұл көрсеткіш еліміздегі табиғи аумақтарға деген қызығушылықтың артқанын аңғартады. Сонымен бірге экологиялық туризмді дамытуға, жаяу туристік бағыттарды жетілдіруге және табиғат аясындағы демалыс орындарының инфрақұрылымын жақсартуға мүмкіндік береді.
Туристерді қабылдау мүмкіндігі кеңейді
2019-2025 жылдары Қазақстандағы туристерді орналастыру орындарының саны 3 592-ден 4 482 нысанға дейін өсті. Ал олардың жалпы сыйымдылығы 181 мыңнан 233 мың төсек-орынға дейін ұлғайды.
Бұл қонақүйлер, демалыс базалары және басқа да орналастыру нысандары желісінің кеңейгенін көрсетеді. Туристерді қабылдау мүмкіндігінің артуы өңірлерде демалыс инфрақұрылымын дамытуға және ішкі туристерге қолайлы жағдай жасауға ықпал етеді.
Туризм саласына салынған инвестиция көлемі артты
2019 жылы туризм саласына 502 млрд теңге инвестиция тартылса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 1,26 трлн теңгеге жетті. Осылайша, инвестиция көлемі шамамен 2,5 есеге ұлғайды.
2025 жылы жалпы құны 345 млрд теңгені құрайтын 95 инфрақұрылымдық жоба іске асырылды. Мұндай жобалар туристік нысандарды жаңғыртуға, қызмет көрсету мүмкіндіктерін кеңейтуге және еліміздің туристік әлеуетін арттыруға бағытталған.
Туристік қызметтер көлемі 350,6 млрд теңгеге жетті
2019-2025 жылдар аралығында туристерді орналастыру орындары көрсеткен қызметтердің көлемі 121 млрд теңгеден 350,6 млрд теңгеге дейін өсті. Бұл шамамен 2,9 еселік өсімді көрсетеді.
Сонымен қатар 2025 жылы туризм саласынан түскен салық түсімдері 630 млрд теңгеге жетті. Бұл саланың ел экономикасындағы маңызы артып келе жатқанын, сондай-ақ туристік қызмет көрсету нарығының өңірлік кәсіпкерлікті дамытуға қосатын үлесі бар екенін көрсетеді.
Туристік бизнесті қолдаудың жеті тетігі енгізілді
2022 жылдан бастап туристік кәсіпкерлікті қолдауға арналған жеті мемлекеттік қолдау тетігі іске асырылып келеді.
Олар туристік нысандарды салу және жаңғырту, туристік көлік пен жабдықтарды сатып алу, жол бойындағы сервисті дамыту, сондай-ақ санитариялық-гигиеналық тораптарды күтіп-ұстау шығындарының бір бөлігін өтеуді қамтиды.
Аталған шаралар кәсіпкерлердің шығындарын азайтуға, туристік инфрақұрылымның сапасын арттыруға және жаңа жобаларды жүзеге асыруға қолайлы жағдай қалыптастыруға бағытталған.
Туристік жобаларға 150 млрд теңге жеңілдетілген қаржыландыру қарастырылды
2024 жылдан бастап Қазақстанның Даму банкі арқылы туристік жобаларды жылдық 7 пайыздық мөлшерлемемен қаржыландыру бағдарламасы іске асырылуда. Бағдарлама аясында 150 млрд теңге қарастырылған.
Бұл қаржыландыру тетігі ірі туристік кешендер мен инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға қосымша мүмкіндік береді. Сонымен бірге жеке инвестиция тартуға және еліміздегі туристік нысандардың әлеуетін кеңейтуге бағытталған.
Туристік бағыттарда 483 санитариялық-гигиеналық торап орнатылды
2021-2025 жылдары туристік аумақтарда және жол бойындағы қызмет көрсету орындарында 483 санитариялық-гигиеналық торап іске қосылды.
Оның ішінде 2024 жылы 219, ал 2025 жылы 110 нысан орнатылған. Бұл жұмыстар туристік бағыттардағы санитариялық жағдайды жақсартуға және саяхатшылар үшін қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған.
Жол бойындағы сервисті жетілдіру ішкі туризмді дамытудағы маңызды бағыттардың бірі саналады. Әсіресе, өңірлер арасындағы туристік маршруттарда қажетті инфрақұрылымның болуы саяхатшыларға көрсетілетін қызмет сапасына әсер етеді.
Ішкі туристер саны 8,66 млн адамға жетті
2019 жылы Қазақстандағы орналастыру орындарының қызметін 5,29 млн ішкі турист пайдаланған. 2025 жылы олардың саны 8,66 млн адамға дейін өсті.
Осылайша, алты жыл ішінде орналастыру орындарында тіркелген ішкі туристер саны 3,37 млн адамға артты. Бұл ел азаматтарының Қазақстан аумағында саяхаттауына деген сұраныстың өскенін көрсетеді.
Сонымен бірге бұл көрсеткіш орналастыру орындарының қызметін пайдаланған туристерді қамтиды. Сондықтан оны ел ішінде саяхаттаған барлық азаматтардың жалпы санымен теңестіруге болмайды.
Туристік аймақтарды кешенді дамытуға басымдық берілді
2025 жылы Щучье-Бурабай курорттық аймағын, Маңғыстау туристік аймағын және Алматы тау кластерін дамытудың кешенді жоспарлары әзірленді.
Жоспарларда көлік және инженерлік инфрақұрылымды жетілдіру, жаңа туристік нысандар салу, қызмет көрсету сапасын арттыру және инвестиция тарту мәселелері қарастырылған.
Аталған туристік аймақтар табиғи және рекреациялық әлеуетімен ерекшеленеді. Оларды кешенді дамыту туристік өнімдердің түрін көбейтуге, демалыс орындарының қолжетімділігін жақсартуға және өңірлердің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
2029 жылға қарай ішкі туристер санын 11 млн адамға жеткізу жоспарланған
Қазақстанның 2029 жылға дейінгі Ұлттық даму жоспарында ішкі туристер санын 11 млн адамға жеткізу міндеті белгіленген.
Осы мақсатқа жету үшін туристік саланы дамытудың жаңартылған тұжырымдамасы аясында алты бағыт бойынша 66 іс-шара қарастырылған. Негізгі басымдықтар қатарында инфрақұрылымды жетілдіру, инвестиция тарту, туристік өнімдерді дамыту және қызмет көрсету сапасын арттыру бар.
Алдағы кезеңде осы бағыттар бойынша жүзеге асырылатын шаралардың нәтижесі туристік нысандардың қолжетімділігіне, өңірлердегі сервистің сапасына және ішкі саяхатқа деген сұранысқа байланысты болады.
Ішкі туризмді дамыту – экономикалық өсудің маңызды бағыты
2019-2025 жылдардағы көрсеткіштер Қазақстанда ішкі туризмнің инфрақұрылымдық және экономикалық тұрғыдан кеңейгенін көрсетеді. Ұлттық парктерге келушілер санының артуы, орналастыру орындарының көбеюі, инвестиция көлемінің өсуі және туристік жобаларды мемлекеттік қолдау саланың даму мүмкіндіктерін кеңейтті.
Алдағы уақытта туристік қызметтердің сапасын арттыру, жол бойындағы сервисті жетілдіру, өңірлердің ерекшелігіне сай туристік өнімдер қалыптастыру және инвестициялық жобаларды тиімді іске асыру маңызды болып қала береді.
2029 жылға қарай ішкі туристер санын 11 млн адамға жеткізу мақсаты осы бағыттағы жұмыстың жалғасатынын көрсетеді. Туристік әлеуетті тиімді пайдалану Қазақстан өңірлерінің дамуына, кәсіпкерлік белсенділіктің артуына және ел ішіндегі саяхат мәдениетінің қалыптасуына ықпал ете алады.
