Бүркіт, Аша Матай, Скриптонит: әншілердің сахналық есімдері қайдан шыққан

Бүркіт, Аша Матай, Скриптонит: әншілердің сахналық есімдері қайдан шыққан
Фото: AI көмегімен жасалды

Көпшілік Бүркітті Айбек, Аша Матайды Ақбота, ал Скриптонитті Әділ деп елестете бермейді. Қазақстандық шоу-бизнесте сахналық есімдердің артында талай қызықты оқиға жатыр. Бірі әкесінің еркелетіп қойған атын таңдаған, енді бірі есімі мен тегінің буындарынан жаңа атау құрастырған. Тіпті лақап атын интернеттен іздеп, ешкім қолданбаған ерекше нұсқасын ойлап тапқан өнерпаз да бар. Кейбір әншілер үшін сахналық есім шығармашылықтағы жаңа өмірдің бастауы болса, өзгелері елге танылған атын кейін ресми құжаттарына енгізген.

Ендеше, көпшілікке танымал есімдердің артында кімдер тұр? El.kz басылымы қазақ эстрадасы мен қазақстандық шоу-бизнес өкілдерінің шын аты-жөнін анықтап, олардың сахналық есімдерінің қалай пайда болғанын және сол атауларға байланысты көпшілік біле бермейтін оқиғаларды жинақтады.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Ochooou – интернеттен өзіне ұқсас есім іздеген

Әнші әрі актер Олжас Жанабековтің (Олжас Абай) Ochooou деген ерекше сахналық есімінің тарихы балалық шағынан басталады. Оны кішкентай кезінде әкесі «Очоу» деп еркелеткен.

Кейін осы атаумен ән айтқысы келген Олжас интернеттен оның басқа елдерде де қолданылатынын байқайды. Сөйтіп, сөзге қосымша екі «о» әрпін қосып, Ochooou нұсқасын таңдаған. Сол кезде интернеттен дәл осылай жазылған атауды таппаған. Айта кетейік, актер жақында актриса, продюсер Дариға Бадықовамен некесін қиып, дүбірлі той жасады.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

RaiM – Райымбек Бақтыгереев

«Самая вышка», «Симпа», «Жаным-ау, сен» әндерімен танылған RaiM-ның шын аты-жөні – Райымбек Бақтыгереев.

Әншінің сахналық есімі өзінің Райымбек деген атының қысқартылған нұсқасы. Ол шығармашылық жолын RaiM & Artur дуэтінің құрамында бастап, кейін жеке орындаушы ретінде танылды.

Бір қызығы, Райымбек музыкаға әуестенгенімен, колледжде ағылшын тілі мұғалімі мамандығы бойынша білім алған. Мектеп қабырғасында жүргенде рэп пен хип-хопқа қызығып, алғашқы әндерін жаза бастаған.

Бүгінде RaiM – қазақстандық шоу-бизнестегі танымал орындаушылардың бірі. Ол әнші Ерке Есмаханмен отбасын құрған.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Әдемі – Диная – Динара Қайырова

Сазгер Ренат Гайсиннің жары, әнші Динара Қайырова сахналық есімін бір емес, екі рет таңдаған өнер иелерінің бірі. Қазақстандық тыңдарман оны алғаш Әдемі (Ademi) деген атпен таныды. Ал кейін әнші бұл есімнен бас тартып, Диная (Dinaya) атанды.

Алғашқы сахналық есімінің тарихы балалық шағынан басталады. Динараның айтуынша, атасы оны кішкентай кезінде «әдемі сары қыз» деп еркелеткен. Кейін продюсерімен бірге сахналық ат ойластырғанда осы сөзді таңдаған.

Әдемі есімі әншіге табыс әкелді. 2015 жылы ол Сочиде өткен «Жаңа толқын» халықаралық байқауында Қазақстан атынан өнер көрсетіп, екінші орын мен көрермен көзайымы жүлдесін иеленді.

Алайда араға бірнеше жыл салып, Динара сахналық есімін өзгертті. 2018 жылы «Время» басылымына берген сұхбатында ол Әдемі атауына үйренісе алмағанын, көпшіліктің есімді жиі бұрмалап айтқанын жеткізген.

Ал жаңа Dinaya есімі әншінің жақындары атайтын Дина есімінен туған. Өнер иесі оны «Дина – я», яғни «Мен – Динамын» деген мағынада түсіндірген.

Осылайша, сахнада Әдемі атанған әнші кейін өз есіміне жақын Диная деген атты таңдады. Бұл өзгеріс оның шығармашылық өміріндегі жаңа кезеңмен тұспа-тұс келді.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Бүркіт – Айбек Жансейітов, Аиша – Виктория

Қазақ эстрадасында сахналық атымен кеңінен танылған әншілердің бірі – Бүркіт. Өнер иесінің шын есімі – Айбек Жансейітов.

Бүркіт атауы оның сахнадағы болмысымен тығыз байланысып кеткен. Қыран құстың атын иеленген әнші музыкалық шығармашылығымен қатар продюсерлік және актерлік бағытта да танылды.

Бір қызығы, әншінің жұбайы Аишаның да бастапқы есімі басқа. Бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше, оның шын есімі – Виктория.

Осылайша, қазақстандық шоу-бизнестегі танымал жұп Бүркіт пен Аиша көпшілікке өздерінің сахналық есімдерімен белгілі.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Аша Матай – Ақбота Асқарбекова

Тележүргізуші, актриса әрі әнші Аша Матайдың шын есімі – Ақбота Асқарбекова.

Аша деген есімнің пайда болуына әкесінің еркелету сөзі себеп болған. Өнер иесінің айтуынша, үйдегілер оны бала кезінен «Бота», «Боташа» деп атаған. Кейін сол сөздің соңғы бөлігін сахналық есіміне айналдырған.

Ал Матай атауы оның шыққан руымен байланысты. Нәтижесінде бала күнгі еркелету сөзі мен ата-тегіне қатысты атау бірігіп, көпшілікке белгілі Аша Матай есімі қалыптасқан.

Фото: бейнеден алынған кадр
Фото: бейнеден алынған кадр

Димаш Құдайберген – Дінмұхаммед Құдайберген

Әлемдік сахнада Димаш есімімен танылған әншінің толық аты – Дінмұхаммед Құдайберген. Димаш атауы арнайы жасалған сахналық лақап ат емес. Бұл – оның бала күнінен қалыптасқан есімі.

Әншінің отбасылық естелігіне сүйенсек, оның есімін қоюдың да өзіндік тарихы бар. Дінмұхаммед есімі құжатқа жазылғанымен, үйдегілер оны Димаш деп атап кеткен.

Кейін бұл атау әншінің шығармашылық есіміне айналды. Бүгінде ол халықаралық сахнада да Dimash Qudaibergen атымен өнер көрсетеді.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Кентал – Талғат Кенжебұлатов

Кентал есімінің артында ерекше сөз ойыны жатыр. Оның шын аты-жөні – Талғат Кенжебұлатов. Әнші сахналық атын өз есімі мен тегінің алғашқы буындарын біріктіру арқылы жасаған.

«Кен» буыны Кенжебұлатов тегінен, ал «Тал» буыны Талғат есімінен алынған. Екі бөліктен Кентал атауы шыққан.

Бұл – әншінің бастапқы аты-жөнін толығымен өзгертпей, одан жаңа әрі есте қаларлық шығармашылық есім жасаудың мысалы.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Kalifarniya – Фархат Қалиев

«Qar», «Аспан», «Роза» әндерімен танылған Kalifarniya-ның шын есімі – Фархат Қалиев.

Сахналық аты АҚШ-тағы Калифорния штатының атауына ұқсас болғанымен, оның негізінде орындаушының өз аты-жөні жатыр.

Отандық телеарналарға берген сұхбатында әнші Kalifarniya атауы Қалиев пен Фархат сөздерінің қосындысынан шыққанын түсіндірген. Осылайша, орындаушы қарапайым аты-жөнін ерекше жазылатын әрі бірден назар аударатын сахналық есімге айналдырған.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Ayree – Әйгерім Рақыш

Ayree есімімен танылған әншінің шын аты-жөні – Әйгерім Рақыш. Әнші сахналық атын өз аты мен тегін біріктіру арқылы ойлап тапқан.

Әйгерім өнерге жақын отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы Сымбат Рақышов пен Әлия Рақышева – кәсіби музыканттар. Әншінің өзі де бала кезінен музыкамен айналысып, он жыл бойы домбыра сыныбында білім алған.

Ол музыкалық жобаларға қатысып, кейін жеке шығармашылығын дамытуға кірісті. 2016 жылы «Show» әнімен ресми дебют жасады. Сөйтіп, Әйгерім Рақыш тыңдарманға Ayree есімімен танылды.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Луина – Луиза Қарынбаева

Луина есімімен белгілі әншінің шын аты – Луиза Қарынбаева. Оның сахналық есімі бастапқы атына өте жақын. Луиза сөзіндегі «з» әрпі «н» әрпіне ауыстырылып, Луина деген атау пайда болған.

Өнер иесі 2010 жылы X Factor музыкалық жобасына қатысып, көрермен назарына іліккен. Кейін жеке шығармашылығын дамытып, Луина атымен өнер көрсете бастады.

Бұл мысал сахналық есім ойлап табу үшін бастапқы атты түбегейлі өзгерту міндетті емес екенін көрсетеді. Кейде бір ғана әріптің өзі жаңа атау қалыптастыруға жеткілікті.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Amre – Ернар Садырбаев

Amre есімімен танылған әнші Ернар Садырбаев сахналық атын қазақ музыкасының көрнекті өкілі Әміре Қашаубаевтың құрметіне таңдаған. Әншінің өзі бұл есімді ырымдап алғанын сұхбаттарының бірінде айтқан.

Әміре Қашаубаев қазақтың дәстүрлі ән өнерін шетел сахнасында танытқан алғашқы өнерпаздардың бірі ретінде белгілі.

Ернар Садырбаевтың осы есімді таңдауы тарихи тұлғаның өнер жолына деген құрметімен байланысты. Кейін ол Amre деген атаумен халықаралық музыкалық жобаларда өнер көрсетті.

Демек, бұл жағдайда сахналық есім орындаушының жеке аты-жөнінен емес, қазақ музыкасының тарихынан алынған.

Фото: AI көмегімен жасалған
Фото: AI көмегімен жасалған

Өктем Алтаев – Октябрь Алтаев

Қазақ эстрадасының белгілі өкілі Өктем Алтаевтың азан шақырып қойған есімі – Октябрь. Әнші бұл туралы бірнеше сұхбатында ашық айтқан.

Өктем Алтаевтың сөзінше, ата-анасы оған Октябрь деген есім берген. Бірақ есейген сайын ол бұл атаудың қазақша емес екеніне мән беріп, сахнаға Өктем есімімен шығуды ұйғарған.

Кейін әнші әкесі қойған есімге қатысты көзқарасының өзгергенін жеткізді. Ол адамның азан шақырып қойған атын өзгертудің қажеті жоқ екенін түсінгенін айтып, Октябрь есіміне қайта оралу туралы ойымен бөліскен. Өктем Алтаевтың сахналық есімі оның ұлттық болмысқа, туған тіліне және өз есімінің тарихына қатысты ұстанымымен байланысты қалыптасқан.

Әншінің шын есіміне жұртшылық оның ұлы, виолончелист Бағжан Октябрь өнерге қадам басып, көпшілікке таныла бастаған кезде ерекше назар аударды. Өйткені ұлының тегіндегі Октябрь сөзі әкесінің сахналық есімінен өзгеше болатын. Осылайша, тыңдармандар Өктем Алтаевтың шын есімі Октябрь екенін біле бастады.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Айдар Тұрғамбек – Ерсінбек Байжанов

«Жігіттер» квартетінің мүшесі Айдардың есімі де бала күнгі оқиғамен байланысты. Оның бастапқы құжаттағы аты-жөні – Ерсінбек Байжанов. Алайда жақындары оны кішкентайынан Айдар деп атап кеткен.

Әншінің анасы Анар Мараханова «Аналар» бағдарламасында ұлының есімінің шығу тарихын баяндаған. Оның айтуынша, әкесі баласына Ерсінбек деген есім қойған. Ал Айдар атауы отбасында қалыптасып кеткен.

Кейін өнер иесі көпшілікке танылған есімін ресми құжаттарына да енгізген. Бұл – сахналық аттың тек шығармашылық лақап болып қалмай, адамның ресми есіміне де айналуы мүмкін екенін көрсететін мысал.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Скриптонит – Әділ Жәлелов

Қазақстаннан шыққан танымал рэп орындаушы Скриптониттің шын аты-жөні – Әділ Жәлелов. Ал туған кездегі тегі – Құлмағамбетов.

Орындаушының өмірбаянына қатысты жарияланған мәліметтерде оның кейін атасының есіміне байланысты Жәлелов тегін қабылдағаны айтылады.

Скриптонит атауы оның музыкалық шығармашылығымен бірге кеңінен танылды. Бұл есімнің шығу тарихына қатысты интернетте бірнеше нұсқа кездеседі. Атап айтқанда, кейбір жанкүйерлер оны Супермен туралы комикстердегі криптонит сөзімен байланыстырады.

Алайда орындаушы бұл болжамды нақты растағаны жөнінде сенімді дерек жоқ. Сондықтан мұны сахналық есімнің дәлелденген шығу тарихы ретінде көрсету дұрыс емес.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Jah Khalib – Бахтияр Мамедов

Jah Khalib деген атпен танылған қазақстандық рэп орындаушының шын аты-жөні – Бахтияр Мамедов.

Оның шығармашылық есімі екі бөліктен тұрады. Жарияланған түсіндірмелерге сәйкес, Jah сөзі растафари дәстүрінде Құдай атауы ретінде қолданылады.

Ал Khalib сөзінің мағынасы жөнінде ақпарат көздерінде әртүрлі түсіндірме бар. Кей басылымдар оны жеңіспен байланыстырса, басқалары ойдан шығарылған сөз деп жазады. Сондықтан оның нақты мағынасына қатысты біржақты тұжырым жасауға болмайды.

Jah Khalib шығармашылық жолын бастамас бұрын басқа орындаушылармен битмейкер және саунд-продюсер ретінде жұмыс істеген. Кейін жеке әндерін шығарып, өз сахналық атымен кеңінен танылды.

Фото: топтың әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: топтың әлеуметтік желідегі парақшасынан

Ninety One – әрқайсының сахналық аты бөлек

Бүгінде шығармашылық демалыс алған, қазақстандық Q-pop бағытындағы танымал ұжымдардың бірі – Ninety One тобы. Оның мүшелері де көпшілікке қысқа сахналық есімдерімен белгілі.

Топтың қазіргі төрт мүшесінің шын аты-жөні:

  • ALEM – Батырхан Мәліков;
  • ACE – Азамат Ашмақын;
  • ZaQ – Дулат Мұхаметқалиев;
  • BALA – Данияр Құлымшин.

Топтың бұрынғы мүшесі A.Z есімімен танылған Азамат Зенкаевтың лақап аты өз аты мен тегінің алғашқы әріптерінен құралған.

Топ мүшелері сахналық есімдерді жеке шығармашылық бейнесінің бір бөлігіне айналдырды. Қысқа әрі латын әріптерімен жазылатын мұндай атаулар олардың музыкалық бағытымен де үйлеседі.

Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан
Фото: әншінің әлеуметтік желідегі парақшасынан

Сахналық есім әншінің жұлдызын жаға ма?

Қазақстандық өнерпаздардың сахналық аттарына назар аударсақ, олардың пайда болу жолы сан алуан. Мәселен, Димаш Құдайберген, Аша Матай және Әдемі бала күнгі еркелету сөздерін шығармашылық есіміне айналдырған. Кентал, Ayree мен Kalifarniya өз аты-жөнінен жаңа атау ойлап тапқан. Ал Amre қазақтың әйгілі әншісі Әміре Қашаубаевтың есімін таңдаған.

Өктем Алтаев пен Айдар Тұрғамбектің оқиғасы тіпті бөлек. Бірі сахналық атын ұлттық болмысымен байланыстырып таңдаса, екіншісі көпшілікке танылған есімін ресми құжаттарына да енгізген. Ал Динара Қайырова екі түрлі сахналық есіммен өнер көрсетті. Әдемі атауы оған халықаралық байқауда танылуға мүмкіндік берген кезеңмен байланысты болса, Диная есімі оның шығармашылығындағы жаңа белесті білдірді.

Әрине, сәтті таңдалған есімнің өзі әншіні жұлдызға айналдырмайды. Тыңдарманды ұстап қалатын басты нәрсе – өнер, дауыс, ән және орындаушының өзіндік қолтаңбасы. Дегенмен сахналық аттың да маңызы бар. Өйткені көрермен әншіні алғаш танығанда оның есімін естиді, кейін сол атау арқылы іздейді және есінде сақтайды.

Бір кездері тек жақындары қолданған еркелету сөзі немесе бірнеше әріптен құралған лақап ат уақыт өте келе мыңдаған тыңдарманға таныс есімге айналуы мүмкін. Ал сіз осы өнерпаздардың қайсысының шын есімін бұрын білмедіңіз?

Оқи отырыңыз