Бүгін Қазақстанда құрылыс саласы қызметкерлерінің кәсіби мерекесі – Құрылысшылар күні аталып өтуде.
Жыл сайын тамыз айының екінші жексенбісінде тойланатын бұл күн – еліміздің инфрақұрылымын дамытып, қалалар мен ауылдардың көркеюіне үлес қосып жүрген құрылысшыларға, сәулетшілерге, инженерлерге, жобалаушыларға және сала ардагерлеріне көрсетілетін ерекше құрметтің белгісі.
Құрылысшы – еңбегінің нәтижесі елдің күнделікті өмірінен көрінетін мамандық иесі. Жаңадан бой көтерген тұрғын үйлер, мектептер мен ауруханалар, жолдар, өндірістік нысандар, вокзалдар мен әуежайлар – осы сала мамандарының маңдай тері мен кәсіби шеберлігінің нәтижесі. Сондықтан құрылыс саласы халықтың тұрмыс сапасын жақсартумен қатар, ел экономикасының дамуына да тікелей ықпал етеді.
Құрылыс саласында тұрақты өсім бар
Қазақстанның құрылыс саласы кейінгі жылдары жоғары даму қарқынын көрсетіп келеді. 2025 жылдың қорытындысында құрылыс жұмыстарының көлемі 10 трлн теңгеден асып, салада айтарлықтай өсім тіркелді. Ал 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында құрылыс жұмыстарының көлемі шамамен 4,1 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15 пайыздан астам өскен.
Өсімге ауқымды инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асырылуы, тұрғын үй құрылысының қарқынды жүруі және инвестициялық белсенділіктің артуы ықпал етіп отыр.
Тұрғын үй құрылысы да саланың негізгі бағыттарының бірі болып қала береді. 2023 жылы елімізде 17,8 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілсе, 2024 жылы бұл көрсеткіш 19,1 млн шаршы метрге жетті. Ал 2025 жылы 20 млн шаршы метрден астам тұрғын үй ел игілігіне берілді. Бұл – Қазақстандағы тұрғын үй құрылысының ауқымы жыл сайын кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.
Құрылыс қарқыны бойынша Астана мен Алматы қалалары алдыңғы қатарда.
Құрылыс – тұтас экономикалық экожүйе
Заманауи құрылыс саласын тек ғимарат тұрғызумен шектеуге болмайды. Ол – сәулет пен жобалаудан бастап құрылыс материалдарын өндіруге, жиһаз жасауға, инженерлік жүйелерді орнатуға, көлік пен логистикаға дейінгі көптеген бағытты біріктіретін үлкен экономикалық экожүйе.
Жаңа тұрғын үй немесе әлеуметтік нысан салынған кезде цемент, кірпіш, металл конструкциялары, керамикалық плитка, ламинат, тұсқағаз, жиһаз, тұрмыстық техника және басқа да тауарларға сұраныс артады. Осылайша құрылыс саласының дамуы экономиканың басқа секторларындағы кәсіпорындарға да серпін береді.
Отандық құрылыс материалдары өндірісі де жүйелі түрде дамып келеді. Ішкі нарықтағы қазақстандық өндірушілердің үлесі 70 пайыздан асады, ал нарық сұранысын 3 мыңнан астам кәсіпорын қамтамасыз етеді.
2026 жылы жалпы құны 202,2 млрд теңгені құрайтын 48 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарланған. Бұл жобалар нәтижесінде 3,5 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде.
Сала цифрлық технологияларға бет бұрды
Қазіргі құрылыс бұрынғыдан әлдеқайда технологиялық салаға айналып келеді. BIM-жобалау, ғимараттардың цифрлық паспорттары, автоматтандырылған бақылау жүйелері және заманауи құрылыс материалдары кеңінен енгізілуде.
Саланы дамытудың маңызды қадамдарының бірі – 2026 жылғы 1 шілдеден бастап жаңа Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексінің қолданысқа енгізілуі.
Жаңа нормалар құрылыс саласындағы бақылаудың тиімділігін арттыруға, құрылыс сапасы мен қауіпсіздігін күшейтуге және нарық қатысушыларының жауапкершілігін нақтылауға бағытталған. Құрылыс нысандарын пайдаланудың кепілдік мерзімдерін жетілдіру, жобалау кезінде сейсмикалық тәуекелдерді ескеру, құрылыс ұйымдарын цифрлық бақылау және заң бұзушылықтарға жедел ден қою секілді мәселелерге ерекше көңіл бөлінуде.
Цифрландыру адами фактордан туындайтын қателіктерді азайтып, жобалардың сапасын арттыруға және құрылыс үдерістерін жеделдетуге мүмкіндік береді.
Білікті мамандарға сұраныс арта бермек
Құрылыс саласының қарқынды дамуы еңбек нарығына да әсер етуде. Елде жүздеген мың адам құрылыс индустриясы мен оған байланысты бағыттарда еңбек етеді. Ал алдағы жылдары білікті мамандарға деген қажеттілік одан әрі артады деп болжануда.
Ірі инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асырылуы, жаңа тұрғын үйлер мен өндірістік нысандардың салынуы, сондай-ақ атом электр станциясы секілді күрделі жобалар инженерлерге, сәулетшілерге, жобалаушыларға, технологтарға және жұмысшы мамандарға сұранысты арттырады. Сараптамалық болжамдар бойынша, 2030 жылға қарай салада мамандарға деген қосымша қажеттілік 200 мыңнан асуы ықтимал.
Бұл жағдай құрылыс мамандықтарын жастар үшін болашағы зор кәсіби бағыттардың біріне айналдырып отыр.
Құрылысшы болу – тек физикалық еңбекпен айналысу деген сөз емес. Бүгінгі құрылыс саласы инженерлік білімді, математикалық есептеуді, цифрлық технологияларды меңгеруді, жауапкершілік пен кәсіби шеберлікті талап етеді. Сәулетші, құрылыс инженері, жобалаушы, технолог, сметашы, прораб және басқа да көптеген мамандық осы үлкен саланың құрамына кіреді.
Құрылысшылар еңбегіне құрмет
Құрылысшылар күні қарсаңында және мереке күні еліміздің өңірлерінде түрлі салтанатты іс-шаралар ұйымдастырылады. Сала ардагерлері мен үздік мамандар мемлекеттік және ведомстволық деңгейде марапатталып, оларға құрмет грамоталары, «Құрметті құрылысшы» төсбелгілері және басқа да марапаттар табысталады.
Құрылыс компаниялары да өз еңбек ұжымдарын құттықтап, салада ұзақ жыл еңбек еткен мамандар мен еңбек әулеттеріне құрмет көрсетеді. Дәстүрлі түрде кәсіби мерекеге орай бірқатар тұрғын үй, әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандардың құрылысы аяқталып, пайдалануға беріледі.
Бұл күні сәулетшілер мен инженерлер, жобалаушылар мен прорабтар, тас қалаушылар мен сылақшылар, әрлеушілер мен технологтар – бір сөзбен айтқанда, елдің құрылыс индустриясына үлес қосып жүрген барша маман кәсіби мерекесін атап өтеді.
Ел болашағын тұрғызатын мамандық
Құрылыс – бүгін салынған нысан арқылы келешек ұрпаққа мұра қалдыратын ерекше кәсіп. Құрылысшының еңбегі ондаған жыл бойы халыққа қызмет ететін үйлерден, мектептерден, ауруханалардан, жолдардан және басқа да нысандардан көрінеді.
Сондықтан мамандық таңдау алдында тұрған жастар үшін құрылыс саласы – үлкен мүмкіндік. Инфрақұрылымдық жобалардың көбеюі, цифрландыру, жаңа технологиялардың енгізілуі және мамандарға деген сұраныстың артуы бұл бағыттың болашағы зор екенін көрсетіп отыр.
Құрылысшылар күні – елді тұрғызған және тұрғызып жатқан еңбек адамдарына көрсетілетін құрметтің мерекесі. Қазақстанның жаңа келбеті – олардың білімі, шеберлігі мен табанды еңбегінің нәтижесі.
