Астанада кейбір мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері мен әлеуметтік осал санаттағы азаматтар ипотеканың бастапқы жарнасын төлеуге арналған тұрғын үй сертификатын алуға өтініш бере алады. El.kz тұрғын үй сертификатын кімдер ала алатынын және оны рәсімдеу жолын түсіндіреді.
Қолдау көлемі 1,5 млн теңгеге дейін жетуі мүмкін. Алайда сертификат барлық азаматқа бірдей берілмейді: өтініш берушінің әлеуметтік санаты, отбасының табысы және тұрғын үй бағдарламасының талаптары ескеріледі.
Тұрғын үй сертификаты дегеніміз не?
Тұрғын үй сертификаты – азаматтардың баспана сатып алу кезінде ипотеканың бастапқы жарнасын төлеуіне көмектесетін мемлекеттік қолдау құралы. Ол тұрғын үйдің толық құнын жабуға емес, ипотекалық несие рәсімдеу үшін қажет бастапқы жарнаның бір бөлігін өтеуге арналған.
Мұндай қолдау әсіресе бастапқы жарнаны өз қаражаты есебінен толық жинау қиын азаматтар үшін маңызды. Дегенмен сертификат алу үшін белгіленген талаптарға сай келіп, өтініш беру қажет. Сондай-ақ бағдарлама аясында қаржының бар-жоғын және өтінім қабылдау мерзімін алдын ала тексерген жөн.
Сертификатты кімдер ала алады?
Астанада тұрғын үй сертификатына үміткерлерді екі негізгі санатқа бөлуге болады.
Бірінші санат – мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындардың жекелеген қызметкерлері. Олардың қатарына:
- мемлекеттік білім беру ұйымдарының педагогтері;
- мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымдарының медицина қызметкерлері;
- арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін әлеуметтік қамсыздандыру ұйымдарының қызметкерлері;
- мәдениет және спорт ұйымдарының бейінді мамандары;
- Астана қаласы Полиция департаменті мен Төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері кіреді.
Бұл санаттағы азаматтардың барлығы бірдей автоматты түрде сертификат алмайды. Олардың қызмет орны мен басқа да талаптарға сәйкестігі тексеріледі.
Екінші санат – әлеуметтік осал топтағы азаматтар. Оларға:
- Ұлы Отан соғысының ардагерлері және оларға теңестірілген адамдар;
- басқа мемлекеттердің аумағындағы соғыс қимылдарының ардагерлері;
- I және II топтағы мүгедектігі бар адамдар;
- мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар;
- жекелеген созылмалы аурулардың ауыр түрлерімен ауыратын азаматтар;
- жасы бойынша зейнеткерлер;
- заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес келетін жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар;
- қандастар;
- экологиялық апаттар немесе төтенше жағдайлар салдарынан баспанасынан айырылған азаматтар;
- көпбалалы отбасылар, соның ішінде «Алтын алқа», «Күміс алқа» және өзге де тиісті наградалармен марапатталған аналар;
- мемлекеттік немесе қоғамдық міндеттерді атқару, әскери қызмет өткеру, адамдарды құтқару және қоғамдық тәртіпті қорғау кезінде қаза тапқан азаматтардың отбасылары;
- толық емес отбасылар жатады.
Бұл тізім тұрғын үй сертификатын алу мүмкіндігі қарастырылған санаттарды қамтиды. Нақты өтініш берушінің талаптарға сәйкестігін уәкілетті орган қолданыстағы ережелерге сәйкес анықтайды.
Қандай тұрғын үй бағдарламаларына пайдаланады?
Жарияланған ақпаратта тұрғын үй сертификатын мына ипотекалық бағдарламалар аясында пайдалану мүмкіндігі көрсетілген:
- «Бақытты отбасы» – 2-10-20;
- «Шаңырақ» – 5-10-20;
- «7-20-25».
«Бақытты отбасы» және «Шаңырақ» бағдарламаларына қатысатын азаматтар үшін әлеуметтік осал санатқа жату және тұрғын үй кезегінде тұру талабы маңызды.
Ал Астанадағы кейбір мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері «7-20-25» бағдарламасы бойынша тұрғын үй сертификатын алу үшін тұрғын үй кезегінде тұрмауы мүмкін. Бұл мүмкіндік өтініш берушінің санаты мен қолданыстағы талаптарға байланысты анықталады.
2026 жылғы қазанда «Концепция» бағдарламасы бойынша да жекелеген тұрғын үй нысандарына өтініш қабылдау жүріп жатқаны көрсетілген. Алайда осы бағдарламада тұрғын үй сертификатын бастапқы жарна ретінде пайдалануға болатынын Отбасы банкінен немесе Астана қаласының тұрғын үй қорынан нақтылау қажет.
Отбасының табысы
Тұрғын үй сертификатын алу үшін отбасының табысы белгіленген шектен аспауы қажет.
Жарияланған мәліметке сәйкес, өтініш берушінің және онымен бірге тұрақты тұратын отбасы мүшелерінің соңғы алты айдағы еңбек қызметі мен кәсіпкерліктен түскен орташа табысы әр адамға шаққанда айына 3,1 күнкөріс минимумынан аспауы керек.
Мысалы, отбасы бірнеше адамнан тұрса, табыс көрсеткіші әр адамға шаққандағы мөлшер бойынша есептеледі. Дегенмен нақты есептеу тәртібі мен ескерілетін табыс түрлерін өтініш қабылдайтын органнан анықтаған жөн.
Өтініш беруші табысын растайтын құжаттарды ұсынып, қалған талаптарға сәйкестігін дәлелдеуі керек. Табыс шегіне сай келу сертификаттың міндетті түрде берілетініне кепілдік бермейді. Өтініш басқа да талаптар мен бөлінген қаражаттың көлемі ескеріле отырып қаралады.
Өтінішті қайда беруге болады?
Тұрғын үй сертификатын рәсімдеу үшін өтінішті онлайн немесе жеке барып беруге болады.
Онлайн өтініш: hc.kezekte.kz сайты арқылы.
Жеке өтініш: Астана қаласының тұрғын үй қорына жүгіну арқылы.
Өтініш бермес бұрын мына мәселелерді анықтап алған дұрыс:
- Қазіргі уақытта сертификатқа өтінім қабылдау жүріп жатыр ма?
- Өтініш берушінің санаты қолдау алуға сәйкес келе ме?
- Қандай құжаттар мен табыс туралы мәліметтер қажет?
- Сертификат беруге арналған бюджет қаражаты бар ма?
- Таңдалған ипотекалық бағдарлама сертификатты бастапқы жарна ретінде пайдалануға мүмкіндік бере ме?
Бұл сұрақтардың жауабын алдын ала білу құжаттарды дұрыс дайындауға және өтініш беру кезінде қателіктердің алдын алуға көмектеседі.
Сертификат алған ақшаны қайтару керек пе?
Бұл қолдаудың қандай түрде рәсімделгеніне байланысты. Егер тұрғын үй сертификаты қайтарымсыз әлеуметтік көмек ретінде берілсе, оны мемлекетке қайтару талап етілмейді.
Ал қолдау бюджеттік кредит түрінде рәсімделсе, қаражатты қайтарудың бөлек шарттары қолданылады. Сондықтан өтініш беруші сертификаттың құқықтық мәртебесін және оны пайдалану тәртібін алдын ала нақтылауы керек.
