Жалақыдан жалақыға дейін өмір сүру, ай соңында ақшаның қайда кеткенін түсінбей қалу немесе күтпеген шығын шықса абдырап қалу – көп адамға таныс жағдай. Қаржылық тұрақтылыққа жету үшін миллионер болудың қажеті жоқ. Ең бастысы – ақшаға қатысты дұрыс әдеттерді қалыптастыру.
- Ақшаңыздың қайда жұмсалып жатқанын бақылаңыз
Көп адам айлық алғаннан кейін ақшасының қалай таусылып қалғанын байқамай қалады. Сондықтан ең алдымен кіріс пен шығысты бақылауды әдетке айналдырған жөн.
Қазір мұны жасау қиын емес. Банктің мобильді қосымшасы төлемдеріңізді автоматты түрде санаттарға бөліп көрсетеді. Соның арқасында бір айда азық-түлікке, жанармайға, киімге немесе көңіл көтеруге қанша қаражат кеткенін бірден көруге болады.
Ай сайын осы мәліметтерді қарап отырсаңыз, қажетсіз шығындарды қысқартып, бюджетті дұрыс жоспарлауды үйренесіз. Сонымен бірге коммуналдық төлемдерге, интернетке, байланысқа және күнделікті қажеттіліктерге ай сайын қанша ақша кететінін нақты біліп жүрген де маңызды.
- Міндетті түрде қаржылық қор жинаңыз
Өмірде күтпеген жағдайлар кез келген уақытта болуы мүмкін. Жұмыстан айырылу, денсаулыққа байланысты шығын немесе басқа да төтенше жағдайларда қаржылық қор үлкен көмек болады.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай қор кем дегенде үш айдан алты айға дейінгі шығындарыңызды жабатындай болуы керек.
Бұл ақшаны күнделікті жұмсайтын қаражатпен араластырмаған дұрыс. Оны депозитте немесе жинақ шотында сақтап, тек аса қажет кезде ғана пайдалану керек.
- Несиені ойланып алыңыз
Несие алу – қалыпты нәрсе. Бірақ әрбір қарыздың кейін ай сайынғы төлемге айналатынын ұмытпаған жөн.
Егер несие баспана алуға, білімге немесе табыс табуға көмектесетін құрал сатып алуға жұмсалса, оның пайдасы болуы мүмкін. Ал сән үшін жаңа телефон немесе аса қажет емес зат алу үшін қарызға кіру кейін қаржылық қиындыққа әкелуі ықтимал.
Сондықтан қандай да бір затты несиеге алар алдында өзіңізге: «Бұл маған шынымен керек пе?» деген сұрақ қойған дұрыс.
- Болашаққа жоспар құрыңыз
Қаржы мамандарының айтуынша, нақты мақсаты бар адамның ақша жинауы әлдеқайда оңай.
Мысалы көлік алу, үйдің жөндеу жұмыстары, баланың оқуы немесе демалысқа шығу сияқты мақсаттарды алдын ала белгілеп, әрқайсысына жеке-жеке ақша жинай бастауға болады.
Осылайша үлкен шығын туындағанда несие іздеп әуре болмайсыз. Ең бастысы – ай сайын аз болса да тұрақты түрде ақша бөліп отыру.
- Қосымша табыс табудың жолын қарастырыңыз
Қазіргі уақытта тек бір ғана жалақыға сеніп отыру қауіпті болуы мүмкін. Сондықтан қосымша табыс көзі болғаны артық етпейді.
Бұл хоббиді табысқа айналдыру, онлайн қызмет көрсету, фриланс жасау немесе жалға берілетін мүлік болуы мүмкін. Кейбір адамдар жаңа мамандық меңгеріп, бос уақытында қосымша жұмыс істейді.
Қосымша табыс тек көбірек ақша табуға емес, қиын кезеңде қаржылық қауіпсіздікті сақтауға да көмектеседі.
Қаржылық сауаттылық үлкен табыстан емес, күнделікті дұрыс шешімдерден басталады. Ақшаңызды бақылап, қор жинап, қарызға сақтықпен қарап және болашақты алдын ала жоспарласаңыз, ертеңгі күнге деген сеніміңіз де арта түседі.
