Астанада көлік сатып алғысы келетіндердің арасында «арзан болса болды» деген ұстаным жиі кездеседі. Әсіресе бюджеті шектеулі жүргізушілер 150–800 мың теңге аралығындағы көліктерге назар аударады. Алайда өте арзан көліктің бағасы төмен болғанымен, оны кейін жөндеуге кететін шығын айтарлықтай жоғары болуы мүмкін. Осыны анықтау үшін El.kz Астана автонарығын аралап, ең төменгі баға сегментіндегі көліктердің жағдайын тексерген.
150-500 мың теңге: арзан көліктің жасырын шығыны
Ең төменгі баға санатындағы Geely MK, Audi, Lada сияқты көліктерді қарау кезінде олардың техникалық жағдайы көңіл көншітпеген.
Кейбір автомобильдер тіпті оталмаған. Оның бір себебі – аккумулятордың отырып қалуы болса, енді бір көліктерден күрделі техникалық ақаулар байқалған. Мұндай көлікті сатып алғанда негізгі мәселе – оның бағасы емес, сатып алғаннан кейін қанша ақша жұмсалатыны.
Мысалы, көліктің қозғалтқышы, беріліс қорабы, жүріс бөлігі немесе электр жүйесінде ақау болса, жөндеу құны көліктің өзін сатып алуға кеткен қаражатпен салыстырғанда өте жоғары болуы мүмкін.
Сондықтан 300-400 мың теңгеге көлік тапқан адам «арзан алдым» деп қуанбай тұрып, оның техникалық жағдайын мұқият тексергені дұрыс.
Шанаққа да ерекше назар аудару керек
Өте арзан автомобильдердің тағы бір әлсіз тұсы – шанақ жағдайы. Қаралған көліктердің арасында бамперлері зақымданған, металл бөлігі қатты тозған және бұрын сапасыз жөндеуден өткен автомобильдер кездескен.
Кейбір машиналарда жөндеу жұмыстарының қаншалықты қарапайым жасалғанын бірден байқауға болады. Мәселен шанақ элементтерін стандартты әдіспен емес, болттар арқылы бекіту сияқты шешімдер қолданылған.
Мұндай белгілер көліктің бұрын апатқа түскенін немесе ұзақ уақыт бойы жөндеу көрмегенін көрсетуі мүмкін.
Сондықтан арзан көлік аларда тек қозғалтқышқа емес, шанақтың геометриясына, тот басқан жерлерге, дәнекерлеу іздеріне және бояу қабатының айырмашылығына да қарау қажет.
800 мың теңге шамасында жақсы нұсқа табуға бола ма?
Нарықтағы барлық көлік нашар деген сөз емес. Шолуда мамандардың назарын Chevrolet Lacetti аударған. Көліктің жүрісі үлкен әрі жасы айтарлықтай болғанымен, шанағы салыстырмалы түрде жақсы жағдайда болған.
Автомобильге химиялық тазалау жасап, негізгі техникалық қызмет көрсетуден өткізгеннен кейін оны күнделікті пайдалануға арналған жұмыс көлігі ретінде қарастыруға болады.
Бұл жағдай бір маңызды нәрсені көрсетеді: арзан көлік таңдағанда модельден бұрын нақты автомобильдің жағдайына қарау керек.
Бір модельдің бірнеше өкілі болуы мүмкін, бірақ олардың техникалық жағдайы, бұрынғы иелері және пайдалану тарихы мүлдем әртүрлі болуы ықтимал.
Неліктен автонарықта қозғалыс аз?
Автонарықтағы жағдайға сатушылардың пікірі де әсер етеді. Олардың айтуынша, қазіргі уақытта нарықта белгілі бір тоқырау байқалады. Әсіресе бағасы 10 млн теңгеден асатын автомобильдер баяу сатылып жатыр. Ал бағасы 6 млн теңгеге дейінгі көліктерге сұраныс жоғарырақ.
Бұл заңды құбылыс. Көпшілік үшін автомобиль – тек көлік құралы ғана емес, сонымен бірге күнделікті шығынды талап ететін актив. Сондықтан сатып алушылар жанармай шығыны, қосалқы бөлшектердің бағасы, жөндеу құны және көліктің кейін қайта сатылу мүмкіндігі сияқты факторларға мән береді.
Неліктен Cobalt, Rio және Accent өтімді?
Сатушылардың айтуынша, нарықтағы ең өтімді көліктердің қатарында Chevrolet Cobalt, Kia Rio және 2015–2016 жылдардағы Hyundai Accent бар.
Бұл модельдерді кейбір автонарық өкілдері «тірі валюта» деп атайды. Себебі олардың басты артықшылығы – өтімділігі мен қызмет көрсетуінің салыстырмалы түрде қарапайым болуы. Мұндай көліктердің қосалқы бөлшектерін табу оңай, оларды жөндейтін мамандар да көп.
Ең маңыздысы – көлікке сұраныс бар. Сондықтан иесі бірнеше жылдан кейін автомобильді сатқысы келсе, сатып алушы табу мүмкіндігі жоғары. Бұл әсіресе көлік алып, кейін оны қайта сатуды жоспарлайтындар үшін маңызды.
Арзан көлік аларда нені тексеру керек?
Егер бюджетіңіз шектеулі болса, автомобильді тек сыртқы түріне қарап сатып алмаған жөн.
- Біріншіден, қозғалтқышты тексеріңіз. Суық күйінде оталдырып, бөгде дыбыстардың бар-жоғын бақылау қажет.
- Екіншіден, беріліс қорабына назар аударыңыз. Жылдамдық ауысқан кезде соққы, кідіріс немесе бөгде дыбыс болмауы керек.
- Үшіншіден, шанақты мұқият қараңыз. Бояу қалыңдығын өлшеп, апаттан кейінгі жөндеу белгілерін анықтаған дұрыс.
- Төртіншіден, жүріс бөлігін тексеріңіз. Аспа элементтерінің жағдайы мен руль жүйесіндегі ақаулар кейін қомақты шығынға әкелуі мүмкін.
- Бесіншіден, құжаттарды тексеру қажет. Көліктің заңды тарихын, тіркеу мәліметтерін және басқа да маңызды ақпаратты анықтап алған жөн.
Ең дұрысы – сатып алар алдында автомобильді тәуелсіз маманға диагностикалату.
«Арзан» мен «тиімді» – екі түрлі ұғым
Автонарықтағы ең маңызды қағидалардың бірі – ең төмен баға әрдайым ең тиімді ұсыныс емес.
Мысалы, 400 мың теңгеге автомобиль сатып алып, оған тағы 500-600 мың теңге жөндеу жұмысына жұмсау мүмкін. Нәтижесінде бастапқыда арзан көрінген көліктің жалпы құны әлдеқайда жоғары болып шығады. Ал 700-800 мың теңгеге техникалық жағдайы жақсырақ автомобиль алу кей жағдайда тиімді болуы мүмкін. Себебі сатып алғаннан кейінгі шығын азаяды.
Сондықтан көлік таңдағанда «қанша тұрады?» деген сұрақпен бірге «сатып алғаннан кейін қанша шығын кетеді?» деген сұрақты да қою керек.
Астана нарығынан қандай қорытынды шығаруға болады?
Астанада 150–500 мың теңге аралығында көлік табу мүмкін. Бірақ бұл сегментте тәуекел өте жоғары. Автомобильдің жасы, техникалық жағдайы, шанақтың тозуы және бұрынғы жөндеу жұмыстары қосымша шығынға әкелуі мүмкін.
Ал шамамен 800 мың теңге деңгейінде салыстырмалы түрде жақсы жағдайда тұрған көліктерді кездестіруге болады. Мұнда бастысы – нақты машинаны мұқият таңдау. Егер мақсат – күнделікті мінуге болатын сенімді көлік алу болса, нарықта сұранысы қалыптасқан және жөндеуі жеңіл модельдерге назар аударған жөн.
Ал көлікті кейін қайта сатуды жоспарлағандар үшін өтімді модель таңдау маңызды. Бұл тұрғыда Chevrolet Cobalt, Kia Rio және Hyundai Accent секілді модельдер нарықтағы сұраныстың тұрақтылығымен ерекшеленеді.
Сондықтан көлік аларда ең арзан ұсынысты емес, ең тиімді ұсынысты іздеген жөн. Автомобильдің бағасы төмен болған сайын оның техникалық жағдайын тексеруге көбірек уақыт бөлу қажет. Өйткені арзан көлік кейде ең қымбат сатып алуға айналуы мүмкін.
