Қазақстан үшін жылқы – тек көлік немесе спорттағы серік емес, ол ұлттың рухани коды, тарихы мен болмысының ажырамас бөлігі. Осы орайда мамыр мерекесі аясында Мемлекет басшысы Президент Іс басқармасына қарасты атқораға барып, әр жылдары шетелдік әріптестер мен отандық тұлғалар сыйлаған асыл тұқымды жылқылардың күтімімен танысты. Бұл жерде дипломатия мен дәстүрдің ерекше тоғысқанын байқауға болады: жылқы – ежелден бері құрметтің, сенім мен достықтың символы.
Ақалтеке – сұлулық пен тектіліктің белгісі
Президент бір жыл бұрын Ақалтеке тұқымынан туған қылаң боз тайды Ақжан деп атаған болатын. Ақалтеке – әлемдегі ең көне әрі ең сұлу жылқы тұқымдарының бірі. Оның ерекше жылтыр жүні, сымбатты дене бітімі және төзімділігі бұл тұқымды өзгелерден даралап тұрады.
Ақжанның сипаттамасы да осы тұқымға тән қасиеттерді айқын көрсетеді: шоқтығы биік, қаз мойын, қамыс құлақ, сылыңғыр дене, тұнық көз және паң жүріс. Мұндай сипаттамалар тек сыртқы сұлулықты ғана емес, жануардың ішкі болмысын – сабырлылық пен зеректігін де білдіреді.
Бірнеше ай бұрын бұл қатарға тағы бір құлын қосылды. Құла түстес бұл жас тұлпарға Президент Ақниет деп ат қойды. Мамандардың пікірінше, Ақниеттің болашағы зор – ол халықаралық деңгейдегі жарыстарда ел намысын қорғай алатын жүйрікке айналуы мүмкін.
Араб жылқылары – дипломатиялық сый мен мәртебе нышаны
Президент атқорасында тек отандық немесе өңірлік тұқымдар ғана емес, сонымен қатар шетелден келген асыл тұқымды жылқылар да бар. Соның ішінде Қатар елінен сыйға тартылған араб арғымақтары ерекше орын алады. Араб жылқысы – әлемдегі ең танымал әрі ең бағалы тұқымдардың бірі.
Араб жылқылары өзінің шыдамдылығымен, жылдамдығымен және ерекше мінезімен танымал. Олар көбіне патшалық сарайлар мен халықаралық бәйгелердің сәніне айналған. Мұндай сыйлықтар мемлекеттер арасындағы достық қарым-қатынастың белгісі ретінде де жоғары бағаланады.
Президенттің жылқыларға өз қолымен жем беруі – қазақы танымдағы ерекше мәнге ие әрекет. Бұл – жануарға деген қамқорлық қана емес, табиғатпен үйлесімді өмір сүрудің белгісі. Қазақ халқы ежелден жылқыны «ер қанаты» деп бағалап, оған айрықша құрмет көрсеткен.
Бүгінде Президент Іс басқармасының атқорасы тек жылқы ұстайтын орын емес, ұлттық дәстүр мен заманауи күтім технологиялары ұштасқан ерекше орталыққа айналған. Мұнда асыл тұқымды жылқылардың генетикалық сапасы сақталып, оларды баптау мен жаттықтырудың озық әдістері қолданылады.
Жылқы – ұлттық брендке айнала ала ма?
Қазақстанның табиғи-тарихи ерекшеліктерін ескерсек, жылқы шаруашылығы мен ат спорты елдің халықаралық имиджін қалыптастыруда маңызды рөл атқара алады. Ақалтеке мен араб тұқымды жылқылардың болуы – тек сән немесе сыйлық емес, бұл – үлкен әлеует.
Егер жүйелі түрде дамыту қолға алынса, Қазақстан ат спорты, жылқы туризмі және асыл тұқымды мал өсіру саласында әлемдік деңгейдегі орталықтардың біріне айналуы мүмкін. Бұл бағытта мемлекеттік деңгейдегі назар мен қолдау шешуші рөл атқарады.
