Шымкентте 21 жастағы Нұрай Серікбайдың өліміне қатысты резонансты сот процесі жалғасып жатыр. 7 тамыздағы отырыста іс бойынша бұрын жария болмаған бірнеше маңызды дерек айтылды.
Сотта Нұрайдың анасымен хат алмасуы, тергеу изоляторында отырған сотталушының әкесімен телефон арқылы сөйлескен әңгімесі және әлеуметтік желіде тараған даулы видеоға жасалған сараптаманың қорытындысы жарияланды.
Жаңа материалдар Нұрайдың 2025 жылғы қазанда болған оқиғаға өз еркімен бармағанын көрсететін деректерді толықтыра түсті. Сонымен бірге сарапшылар оның полиция ғимаратында түсірілген видеодағы сөздері алдын ала дайындалған болуы мүмкін деген қорытындыға келген.
«Анашым, бәрі менің келісімімсіз болды»
Сотта 2025 жылғы 4 қазанда Нұрай Серікбай мен оның анасы Айгүл Сағынбекованың арасында болған хат алмасу оқылды.
Тергеу нұсқасына сәйкес, дәл сол күні сотталушы Нұрайды Алматыдан алып кетіп, некеге мәжбүрлеу мақсатында туыстарының үйіне апарған.
Хаттардан анасының қызына бірнеше рет қоңырау шалып, жауап ала алмағаны көрінеді. Ол Нұрайға алаңдап, қайда жүргенін және неге телефон көтермей жатқанын сұраған.
Нұрай анасына қысқа ғана жауап берген:
«Анашым, бәрі менің келісімімсіз болды. Мен мұны қаламадым».
Сот төрағасы Самиддин Темірәлиев бұл хат алмасудың Нұрайдың анасы бұған дейін сотта берген жауабымен сәйкес келетінін атап өтті.
Бұл дерек істегі аса маңызды эпизодтардың бірі саналады. Себебі бұған дейін әлеуметтік желіге тараған видеода Нұрай өзін ешкім ұрламағанын және көлікке өз еркімен отырғанын айтқан еді.
Алайда сотта жарияланған хаттар оның сол күнгі жағдайға қатысты анасына мүлде басқа мазмұнда хабарлама жібергенін көрсетті.
Даулы видеоға сараптама жасалған
Сотта Нұрайдың полиция бөлімінде түсірілген видеосына жасалған арнайы сараптаманың қорытындысы да оқылды.
Бұл видео Нұрай қаза болғаннан кейін әлеуметтік желіде кең тараған еді. Онда бойжеткен өзінің ұрланбағанын, көлікке өз еркімен отырғанын және ер адамға ешқандай шағымы жоқ екенін айтқан.
Видео қоғамда үлкен дау туғызды. Нұрайдың туыстары бұл жазбаның қандай жағдайда түсірілгеніне күмән келтіріп, оның қысыммен айтылған болуы мүмкін екенін мәлімдеген.
Сотта жарияланған сараптама қорытындысы видеодағы сөйлеу мәнеріне қатысты бірқатар ерекшелікті көрсеткен.
Судья оқыған қорытындыға сәйкес, Нұрайдың сөзі жүйелі әрі логикалық түрде құрылған. Сонымен бірге онда ауызекі сөйлеуге тән емес күрделі синтаксистік құрылымдар болған, сөйлеу қарқыны біркелкі сақталған және арнайы паузалар қолданылған.
Сарапшылар осы белгілерге сүйене отырып, мәтіннің алдын ала дайындалған болуы ықтимал деген тұжырым жасаған.
Сотта бұл жайтқа ерекше назар аударылды.
Судья Нұрайдың «өз еркіммен келдім» деген сөздерінің шынымен оның жеке еркін білдірген-білдірмегені туралы мәселе туындайтынын айтты.
Сарапшылардың қорытындысына сәйкес, видеодағы сөздер табиғи түрде бірден айтылған жауаптан гөрі алдын ала ойластырылған және дайындалған мәтінге көбірек ұқсайды.
Видеоны кім түсірген?
Тергеу материалдары мен Нұрайдың туыстарының соттағы жауабына сәйкес, оқиға 2025 жылдың қазанында басталған.
Тергеу нұсқасы бойынша, сотталушы Нұрайды Алматыдан алып кетіп, алдымен Шымкентке, кейін Түркістан облысындағы туыстарының үйіне жеткізген.
Нұрайдың ағасы Сұлтан Серікбайдың айтуынша, олар қарындасын іздеп барған кезде Нұрай жылап, өзін алып кетуді сұраған және ол жерде өз еркімен отырмағанын айтқан.
Ағайындылар полиция шақырған.
Сотта Нұрайдың туыстары оқиға орнына келген тергеушінің сотталушының әкесімен бірге шай ішіп отырғанын, ал Нұрайдың сол уақытта басқа бөлмеде болғанын мәлімдеді.
Кейін дәл сол тергеуші Қаратау аудандық полиция басқармасының ғимаратында Нұрайды өзінің жеке телефонына видеоға түсіргені айтылды.
Сол жазбада Нұрай өзін ешкім ұрламағанын және күдіктіге ешқандай шағымы жоқ екенін айтқан.
Аталған тергеушінің кейін жұмыстан шығарылғаны хабарланған.
Нұрай қаза болғаннан кейін бұл видео әлеуметтік желілерде тарады. Марқұмның отбасы оның жариялануын тергеу құпиясының бұзылуы деп бағалап, ресми шағым түсірген.
Әкесімен изолятордағы әңгіме де жарияланды
Сотта сотталушының әкесімен телефон арқылы сөйлескен әңгімесінің стенограммасы да оқылды.
Жазба 2026 жылғы 12 наурызда тергеу изоляторында жасалған. Ол жасырын тергеу әрекеттері аясында тіркелген.
Әңгіме барысында әкесі ұлынан болған жағдай туралы қайта-қайта сұрайды. Алайда сотталушы көп жағдайда ештеңе есінде жоқ екенін айтады.
Әкесі оған істеген әрекетінің салдарын түсінетін-түсінбейтінін сұрап, болған жағдайдан кейін отбасының да қоғам алдында қиын жағдайда қалғанын жеткізеді.
Әңгімеде әкесі:
«Сен бәрімізді масқараладың. Ол да біреудің қызы еді», – деп ұлына сұрақ қояды.
Сотталушы болса, болған оқиғаларды есіне түсіре алмайтынын бірнеше рет қайталайды.
Әкесі оның бәрін түсініп отырғанын, бірақ «білмеймін, есімде жоқ» деп отырғанын айтады.
Бұл жазба сотталушының бұған дейінгі жауаптарымен қатар қарастырылып жатыр.
«Аффект жағдайында болдым» деген нұсқа
Сотталушы бұған дейін сотта Нұрайды ұрлау және оны аңду жөніндегі айыптарды жоққа шығарған.
Ол Нұраймен қарым-қатынаста болғанын, оған үйленуге ұсыныс жасағанын және қайғылы оқиға болған күні сақинаны қайтарып, қарым-қатынасты тоқтату үшін барғанын мәлімдеген.
Оның айтуынша, жанжал кезінде Нұрай бірінші болып оған пышақ жұмсаған. Осыдан кейін өзі аффект жағдайына түсіп, ары қарай не болғанын толық есіне түсіре алмай қалғанын айтқан.
Сотталушы сондай-ақ 2019 жылдан бері басынан алған жарақаттан кейін психикалық мәселелер болғанын мәлімдеген.
Алайда сот-психиатриялық сараптама оны есі дұрыс деп таныған.
Осыған байланысты оның қылмыс жасаған сәттегі психикалық жағдайы мен жауаптарының қаншалықты негізді екені сотта жан-жақты зерттеліп жатыр.
Қудалау мен ондаған қоңырау
Тергеу нұсқасы бойынша, Нұрай мен сотталушы 2025 жылдың жазында танысқан.
Нұрайдың туыстарының айтуынша, бойжеткен ер адамның табанды ұсыныстарынан бірнеше рет бас тартқан.
Кейін жағдай күрделене түскен.
2025 жылдың қазанында Нұрайды алып кету оқиғасы болған. Оның туыстары полиция көмегімен қызды қайтарып алған.
Осыдан кейін де, тергеу мәліметінше, ер адам Нұрайды аңдуын тоқтатпаған.
Бірнеше күн ішінде оған 154-тен астам рет қоңырау шалғаны, үйінің маңында күткені айтылған.
Жекелеген уақыт аралығында бір жарым сағат ішінде 76 рет қоңырау соққаны туралы дерек те сотта келтірілген.
Бұл әрекеттер іс бойынша сталкинг айыбының негіздерінің бірі ретінде қарастырылып отыр.
Туыстары полицияға үш рет жүгінген
Нұрайдың отбасы қазан айындағы оқиғадан кейін полиция мен прокуратураға бірнеше рет арыз түсіргенін мәлімдеген.
Туыстары олардың адам ұрлау және қудалау туралы үш арызы тиісті түрде тіркелмегенін айтып отыр.
Отбасының сөзінше, құқық қорғау органдары сол кезде жағдайға тиісті деңгейде назар аударғанда, кейінгі қайғылы оқиғаның алдын алуға болар еді.
Бірнеше айдан кейін, 2026 жылғы 11 қаңтарда Нұрай қаза тапты.
11 қаңтардағы қайғылы оқиға
Тергеу мәліметіне сәйкес, 11 қаңтар күні кешкі уақытта Нұрай Шымкенттегі ата-анасының үйінің маңында болған.
Бейнебақылау камераларына түскен жазбаларда ер адамның қыздың артынан қуып келе жатқаны, Нұрайдың қашып, қарсылық көрсетуге тырысқаны байқалады.
Кейін оған пышақ жарақаттары салынып, күдікті оқиға орнынан кетіп қалған.
Нұрай сол жерде көз жұмған.
Күдікті екі күннен кейін, 13 қаңтарда Шымкенттен шамамен 10 шақырым жерден ұсталды.
Нұрайдың денесінен 35 жарақат анықталған
Сот-медициналық сарапшы бұған дейін сотта Нұрайдың денесінде жалпы 35 пышақ жарақаты болғанын мәлімдеді.
Олардың барлығы бойжеткен тірі кезінде салынған.
Жарақаттар мойын, бет, кеуде және іш аймақтарынан табылған.
Сегіз жарақат ішкі ағзаларға өткен.
Кейбір жарақаттардың тереңдігі кемінде 7-8 сантиметр болған.
Сарапшы көптеген ауыр жарақат болғандықтан, нақты қайсысы өлімге тікелей себеп болғанын анықтау мүмкін емес екенін айтқан.
Нұрайдың туыстары сот залында марқұмның денесінің фотосуреттерін көрсетпеу үшін арнайы манекен әкелген. Онда жарақат түскен жерлер белгіленіп, сарапшы сол арқылы түсініктеме берген.
Полиция қызметкерлеріне қатысты да іс қозғалған
Нұрайдың өлімінен кейін іс қоғамда үлкен резонанс тудырды.
2026 жылғы 20 қаңтарда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтай отырысында бұл оқиғаға назар аударып, полиция қызметкерлерінің әрекетіне құқықтық баға беруді тапсырған.
Сол күні Шымкент полициясының басшысы қызметінен босатылғаны хабарланды.
Кейін Нұрайдың некеге мәжбүрлеу және қудалау туралы арыздарын тиісті түрде тіркемеген қызметкерлерге қатысты немқұрайлылық фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалған.
Ал Нұрайдың полицияда түсірілген видеосының кейін әлеуметтік желіге таралуы жеке дауға айналды.
Отбасы бұл материалдың жариялануына байланысты тергеу құпиясы бұзылды деп есептеп, ресми шағымданған.
Сотталушы қандай баптар бойынша айыпталып отыр?
28 жастағы сотталушыға Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің бірнеше бабы бойынша айып тағылған.
Олардың ішінде:
- аса қатыгездікпен жасалған адам өлтіру;
- некеге тұруға мәжбүрлеу;
- сталкинг, яғни жүйелі түрде қудалау бар.
Тергеу бұл үш эпизодтың өзара байланысты екенін алға тартады: алдымен Нұрайды алып кету және некеге мәжбүрлеу әрекеті болған, кейін қудалау жалғасқан, ақырында 2026 жылғы қаңтарда адам өліміне әкелген қылмыс жасалған.
Ал сотталушы айыптардың бір бөлігін жоққа шығарып, қылмысты аффект жағдайында жасағанын айтып отыр.
Сот процесі жалғасуда. Іс бойынша жарияланған жаңа хаттар, телефон әңгімелері, сараптамалар мен видеоматериалдар сотталушының жауаптары мен тергеу нұсқасының қаншалықты сәйкес келетінін анықтауда маңызды рөл атқарып отыр.
