Қазақстанда азық–түлік себетіндегі кейбір тауарлардан бас тартуы мүмкін

Қазақ тағамтану академиясы Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігінің тапсырысы бойынша әлеуметтік маңызы бар азық–түлік тізімін қайта қарап, құрамын тексерді, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Негізгі мақсат – тағамдардың физиологиялық құндылығы, тұз, қант және трансмайларды шамадан тыс тұтынудың зияны, сондай-ақ салауатты тамақтану мәдениетін қалыптастыру қажеттілігі.

Академия президенті, профессор Алмаз Шарманның айтуынша, “Қазақстан енді жай ғана қолжетімді асқа емес, денсаулықты нығайтатын тағамға көшуі керек. Бұл – әлемдік үрдіс”. 

Қандай тағамдарды сақтау керек?

Қазақ тағамтану академиясы кеңес бергендей, қоғамның азық-түлік себетінде болуын ұсынған негізгі, қоректік құндылығы жоғары өнімдер:

• Құнарлы ұн – талшыққа бай, B тобының дәрумендерін қамтиды;
• Картоп, күріш, макарон өнімдері – негізгі энергия көзі;
• Гречка – глютенсіз, темір мен ақуызға бай;
• Құс еті, сиыр еті, жұмыртқа – маңызды ақуыз және дәрумендер көздері;
• Көкөністер (сәбіз, қырыққабат, пияз) – дәрімендер мен минералдардың қайнар буыны;
• Сүт өнімдері – кальций, ақуыз және пробиотиктерге бай;
• Сары май мен күнбағыс майы – трансмайсыз күйінде пайдалы майлар көзі.

Тізімнен шығып қалуы мүмкін азық-түліктер:

• Ас тұзы – Қазақстанда орташа тұтынылған мөлшері (күніне 17 г) Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы белгілеген нормадан үш есе жоғары;
• Қара шай – маңызды қоректік заттардан айырылған және темірді сіңіруден тежей алады;
• Балаларға арналған дайын тамақ пен қоспалар – ана сүті арқылы берілуге тиіс заттарды алмастырып, сәби емдеуге кері әсер етуі мүмкін (ҰҰ ҰОС ұсынған ұсынымдарға сай емес);

Ұсынылатын тағамдар:

• Бұршақ тұқымдастар (доумен қырық) – ақуыз бен талшыққа бай;
• Жемістер (алма, банан) – дәрумендер мен антиоксиданттар көзі;
• Пшено – глютенсіз, B дәрумендері көп;
• Мұздатылған балық (карп, сазан) – омега‑3 және D дәруменіне бай негізгі молекулалық көмекші.

Азық-түлік себеті денсаулық мәдениетін қалыптастыруға бағытталуы керек. Бұл — ұлттың болашағына жасалған инвестиция. — дейді профессор Алмаз Шарман.

Жаңартылған мектеп мәзірі – 1 қыркүйектен бастап күшіне енетіні туралы жазған едік. 

Қазақстан мектептерінің жаңа тамақ стандарты 1 қыркүйектен бастап міндетті түрде енгізіледі. Бұл – ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығымен бекітілген, төмендегі талаптарды қамтиды:

• Тұз, қант, қаныққан және трансмайлардың мөлшері шектеледі;
• Мәзірде міндетті түрде – көкөністер, жемістер, ақуыз және сүт өнімдері;
• Тамақ сақтау мен дайындаудың санитариялық талаптары қатаң бақылауға алынады.