Кене маусымы басталды: аурудан қорғанудың қарапайым жолдары

Қазақстанда көктем мен жаз айлары – кене белсенділігі жоғары кезең. Әсіресе сәуір айынан бастап қыркүйекке дейінгі уақыттар кене шаққан адамдардың санының көбейетін кезеңі болып есептеледі.

Кенелер – адамның және жануарлардың қанымен қоректенетін паразиттер, олар арқылы түрлі аурулар таралуы мүмкін, ең танымалы – кене энцефалиті және боррелиоз (Лайм ауруы).

Кене маусымы қай уақытта болады?

Қазақстанның әртүрлі аймақтарында кене белсенділігі әр түрлі:

• Оңтүстік және батыс аймақтар: сәуір–қыркүйек
• Орта және солтүстік өңірлер: мамыр–қыркүйек
• Тау аймақтары: мамыр–қазан

Кене әсіресе шөп өсімдіктері мол, ылғалды жерлерде белсенді болады. Таудағы және орманды аймақтарда серуендеушілерге қауіп жоғары.

Кене шаққан жағдайда қандай аурулар тарауы мүмкін?

1. Кене энцефалиті – вирус арқылы тарайтын жүйке жүйесінің ауруы, жоғары температура, бас ауыруы, құсу сияқты белгілермен көрінеді.
2. Боррелиоз (Лайм ауруы) – бактериялық ауру, көбінесе кененің теріге ұзақ уақыт бойы қонуы арқылы жұғады. Белгілері: бөртпе, шаршау, буындардағы ауырсыну.
3. Басқа аурулар – риккетсиоз, анаплазмоз және кейбір бактериялық инфекциялар.

Кенеден қорғану жолдары

1. Дене жабдықтарын дұрыс таңдау
   
   • Ашық түсті киім кию, ұзын жеңді және шалбарды қолдану
   • Шалбардың шұлыққа тығылуы, жеңдердің білезікке тығылуы
2. Қорғаныш құралдарын қолдану
   
   • Арнайы репелленттер (кенеге қарсы спрейлер) қолдану
   • Киімге DEET немесе IR3535 құрамындағы құралдарды жағу
3. Серуен кезінде сақ болу
   
   • Шөпті, бұталы жерлерден аулақ болу
   • Орман жолымен жүру, шөпке жатпай өту
4. Денені тексеру
   
   • Серуеннен кейін киімді, аяқ-қол мен терінің ашық жерлерін тексеру
   • Кене табылған жағдайда оны дұрыс алып тастау (пинцетпен ұстау, баяу айналдырып шығару)
5. Вакцинация
   
   • Кене энцефалитіне қарсы вакцинация қауіпі жоғары аймақтарда ұсынылады

Кене шаққаннан кейін не істеу керек?

• Кенені мүмкіндігінше тез шығару
• Шаққан орынды спиртпен немесе антисептикпен өңдеу
• 2 апта бойы дененің қызуы, бөртпесі, шаршауы байқалса, дәрігерге қаралу

Қазақстанда кене маусымы – сәуірден қыркүйекке дейін, сондықтан осы кезеңде жеке қорғаныс шараларын ұмытпау маңызды. Әсіресе балалар мен ауылдық жерлерде жүрген адамдар үшін бұл қауіп жоғары.