Франция-Испания: әлем чемпионатының жартылай финалындағы алып тартыс

Франция мен Испания қатарынан екінші ірі турнирде кездесіп отыр. Тағы да жартылай финалда. Бүгін түнде олар финалға апаратын жолдаманы сарапқа салады. Ойын Астана уақытымен сағат 23:50-де басталады.

Еуро-2024-те испандар турнирдің басты жаңалығы болып, жарқын, батыл әрі шабытты ойынымен таңғалдырды. Әсіресе Ламин Ямаль мен Нико Уильямс бастаған қанаттағы ойындары ерекше әсер қалдырды. Ал француздар, керісінше, барынша прагматикалық футбол көрсетті. Басқаша айтқанда – көрерменге қызықсыз ойын. Сол үшін Дидье Дешам көп сынға ұшырады. Бұл сыннан құтқаратын жалғыз нәрсе чемпиондық атақ еді.

Нәтижесінде Испания 2:1 есебімен жеңіске жетті. Ламин Ямаль алыстан керемет гол соқты. Тіпті ширек финалда қызыл қағаз алып, ойыннан шеттетілген Дани Карвахальдың жоқтығы да кедергі болған жоқ. Оның орнына Килиан Мбаппеге қарсы тәжірибелі Хесус Навас шықты. Екінші таймда оны номиналды орталық қорғаушы Дани Вивьян алмастырды. Қиын болды, бірақ олар тапсырманы орындады.

Кейін, 2025 жылы, Франция мен Испания тағы бір жартылай финалда кездесті – Ұлттар лигасында. Бұл жолы испандар нағыз шабуыл мерекесін ұйымдастырып, 5:4 есебімен жеңді. Есепке қарасаң, француздар да бұл голдар фестивалінен қалыс қалмағандай көрінеді. Алайда іс жүзінде олар Испанияның комбинациялық ойынына ілесе алмады. Луис де ла Фуэнтенің командасы 4:0, кейін 5:1 есебімен алда болды. Тек соңында тым босаңсып, Францияға айырманы қысқартуға мүмкіндік берді. Бірақ бұл тек есеп тақтасындағы көрініс еді. Негізінде Испания әлдеқайда мықты ойнап, ірі есеппен жеңуге лайық болды.

Ал қазіргі әлем чемпионатында командалардың стильдері өзгерген. Испания бұрынғыдай жарқын емес. Ал Франция, керісінше, Дешам дәуіріндегі ең әсерлі футболын көрсетіп жүр.

Ұлттар лигасындағы Испанияға қарсы ойында Майкл Олисе ұлттық құрамада болғанымен, ол кезде енді ғана негізгі құрамға еніп жатқан еді. «Бавариядағы» алғашқы маусымын аяқтап, үлкен жұлдыз ретіндегі жолын енді бастаған.

Қазір болса, Олисе – Францияның «Мессисі». Топтық кезеңдегі Сенегалға қарсы матчтың үзілісінде Дешам оны оң қанаттан орталыққа ауыстырды, содан кейін француздардың ойыны мүлде өзгерді. Алда – Мбаппе, бір қанатта – Усман Дембеле, екіншісінде – Дезире Дуэ немесе Брэдли Барколя, ал еркін рөлдегі «ондық» – Олисе.

Мұндай қуатты Франция құрамасы Зинедин Зидан заманынан бері болмаған шығар. Бұл тек ойын сапасына ғана емес, құрамының күшіне де қатысты. Қазіргі құрам, бәлкім, Франция тарихындағы ең мықтысы шығар. Бұрын француздар қарсыласын нәтижемен ғана жеңетін болса, енді олар мұны өте әдемі футбол арқылы жүзеге асырып жүр.

Тіпті қазірдің өзінде кейбіреулер қазіргі Францияны футбол тарихындағы ең күшті құрама деп атай бастады. Мұндай пікір айтуға әзірге ерте. Ұлылықты дәлелдеу үшін міндетті түрде чемпиондық қажет. Бірақ титулдан басқа, олардың ұлылыққа таласуына қажетті барлық қасиеттер бар. Ал кубок та алыс емес – оған дейін екі-ақ қадам қалды.

Жартылай финалда Францияны Еуро-2024 пен 2025 жылғы Ұлттар лигасының финалдық кезеңіндегі Испаниядан сәл бәсеңдеу команда күтіп тұр. Бұрын олар жарқыраған металл секілді болса, қазір сабырлы әрі ұстамды көрінеді. Нико Уильямс әлем чемпионатына жарақатпен келді. Оның үстіне «Атлетиктегі» маусымы да сәтсіз өтті. Сондықтан Еуродағыдай ойнай алмайды. Ал дәл сондай қасиеттері бар басқа қанат ойыншысы де ла Фуэнтеде жоқ. Ламин Ямаль да турнир алдында жарақат алып, қазір біртіндеп бабына келіп жатыр.

Еурода Испанияның басты қаруы – қанаттар болатын. Ойын орталықтан құрылып, қанаттар оған жылдамдық пен өткірлік қосатын. Ямаль қазір де осы міндетті атқаруға тырысады. Ал Уильямстың орнында Алекс Баэна ойнап жүр. Ол жылдамдық пен дриблингке емес, комбинациялық ойынға жақын футболшы. Допты жақсы жүргізеді, бірақ жарылғыш шабуыл жасай алмайды.

Қазіргі Испания құрамасы ойын мәнері жағынан 2010 және 2012 жылдардағы команданы еске салады. Әңгіме құрам сапасы туралы емес, ойын философиясы жайында болып отыр. Висенте дель Боске кезіндегідей, де ла Фуэнтенің командасы қарсыласын допты бақылау арқылы тұншықтырады және ешқайда асықпайды. Егер қорғанысты бұза алмаса, сабырмен бос кеңістіктің ашылуын күтеді. Бұл тәсілдің өз философиясы бар.

Испания қазір бұрынғыдай жарқын футбол көрсетпейді. Сауд Арабиясын 4:0, Австрияны 3:0 есебімен жеңді. Бірақ қарсыластар деңгейін де ескеру керек. Австрия саудиялықтардан әлдеқайда мықты болғанымен, сол күні Ральф Рангниктің командасы өз ойынын көрсете алмады. Ал Испания керісінше, өте жақсы формада болды.

Сонымен бірге испандар Кабо-Вердемен 0:0 ойнап, Уругвайды, Португалияны және Бельгияны небәрі бір гол айырмасымен ұтты. Тығыз қорғанысты бұзуда қиындықтары бар. Бірақ бүкіл турнирде небәрі бір гол ғана өткізіп, қақпашы Унай Симон рекордтық «құрғақ» серия жасап келеді. Осы аралықта оған бар болғаны бес сейв жасауға тура келді. Бұл Испанияның қарсыласына қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік бермегенін көрсетеді.

Дегенмен Бельгиямен матчтың екінші таймында испандарға кейде асығыс қорғануға тура келді. Ондай сәттер көп болған жоқ, бірақ әрқайсысында команда өзін жайсыз сезінді. Егер бельгиялықтар сәл сәттірек болғанда, қарсы шабуылдардың бірін голға айналдырар еді. Онда Францияның жартылай финалдағы қарсыласы басқа болуы мүмкін еді.

Испанияның қалай ойнайтыны түсінікті: допты бақылау, тағы да бақылау және тағы да бақылау. Қарсыластың кім екені олар үшін маңызды емес. Өз философиясынан айнымайды. Ал Францияның қандай тактика таңдайтыны – сұрақ. Олар кез келген стильде ойнай алады. Қаласа, допты өздері бақылауға тырысады. Бірақ ең ықтимал сценарий – доп Испанияда болады, ал Мбаппе, Олисе, Дембеле және Дуэ немесе Баркола әр мүмкіндікте найзағайдай қарсы шабуылға шығады.

Осындай деңгейдегі шабуылшылармен, әсіресе қарсы шабуылдағы әлеуеті мұншалықты жоғары қарсыласпен Испания бұл әлем чемпионатында әлі кездескен жоқ. Испандар қанша жерден допты ұзақ ұстаса да, бір сәтте бәрібір айырылып қалады. Сол мезет – Францияның мүмкіндігі. Ал олардың алғы шебіндегі шеберлерге матч тағдырын шешу үшін аз ғана мүмкіндік жеткілікті.

Бірақ Франция да бұған дейін дәл осындай тәртіпті, сабырлы әрі өз стилінен бас тартпайтын қарсыласпен кездеспеген. Тағы да қайталап айтсақ, Испания үшін қарсыластың кім екені маңызды емес. Олар өз ойынын ғана ойнайды. Бір жағынан, бұл Франция үшін тиімді – не күтетінін біледі. Екінші жағынан, испандар өз стилінен бас тартпайды, өйткені дәл осы стиль оларды табысқа жеткізіп келеді. Барлығы Испанияның қалай ойнайтынын біледі, бірақ әзірге ешкім оларды жеңе алған жоқ. Алты матчта бір ғана гол өткізу – өте мықты көрсеткіш.

Айтпақшы, француздар да екі-ақ гол жіберді. Бірі – Сенегалмен кездесудің соңында, екіншісі – Норвегияға қарсы, екі команда да плей-оффқа жолдаманы алдын ала қамтамасыз еткен матчта.

Бұл кездесудің басты интригасы – алғашқы голды кім соғады? Кез келген матчта бұл маңызды. Бірақ деңгейі тең екі құрама әлем чемпионатының жартылай финалында кездескенде, әрбір ұсақ детальдің маңызы бірнеше есе артады. Мұндай ойындарда ұсақ-түйек болмайды.

Франция құрамасында әзірге голдарды тек шабуылшылар соғып жүр. Оның ішінде тек керемет ойнап жүрген Олисе ғана есеп аша алған жоқ. Ал Испанияда гол авторларының таңдауы кеңірек. Оның үстіне қосалқы құрамнан шығып, соңғы минуттарда ойынды өзгерте алатын Микель Мерино бар. Бұл тәсіл екі рет нәтиже берді.

Мерино мұны алғаш рет дәл Еуро-2024-те Германияға қарсы ширек финалда жасаған еді. Сол жеңістен кейін Испания Францияны да жеңіп, кейін Еуропа чемпионы атанды.

Бірақ қазір – басқа оқиға. Тағы да жартылай финал, алайда басқа турнир, басқа Испания және басқа Франция. Сондықтан ештеңені алдын ала болжаудың қажеті жоқ. Ең дұрысы – осы керемет матчтан ләззат алу.