Еуропада демалу қымбаттап барады: тағы бір ел туристік алымды көтерді

Еуропаның бірқатар елдері мен туристік қалалары соңғы жылдары туристік алымдарды кезең-кезеңімен көтеріп жатыр. Соңғы болып бұл үрдіске Аустрияның астанасы Вена қосылды. Қала билігі 2026 жылдың шілдесінен бастап туристік алымды 3,2 пайыздан 5 пайызға дейін өсірді, ал 2027 жылдан бастап оны 8 пайызға жеткізуді жоспарлап отыр.

Бір қарағанда бұл қарапайым салық өзгерісі сияқты көрінуі мүмкін. Алайда мамандардың пікірінше, бұл шешім Еуропадағы туризм саясатының өзгеріп жатқанын көрсетеді. Бұрын туристерді көбірек тартуға басымдық берілсе, енді олардан түсетін табысты тиімді басқару мәселесі алдыңғы қатарға шықты.

Соңғы жиырма жылда халықаралық туризм қарқынды дамыды. Арзан әуе рейстері, онлайн брондау жүйелері және визалық рәсімдердің жеңілдеуі миллиондаған адамның Еуропаға саяхаттауына мүмкіндік берді.

Мысалы, Венаға 2005 жылы 8,8 миллион турист келсе, 2025 жылы олардың саны 20 миллионнан асты. Туристердің мұндай ағыны қала экономикасына табыс әкелгенімен, жолдар, қоғамдық көлік, санитарлық қызметтер, тарихи ғимараттар мен коммуналдық инфрақұрылымға түсетін жүктемені де еселеді.

Сондықтан көптеген муниципалитет "инфрақұрылымды пайдаланатын турист оның күтіміне де үлес қосуы керек" деген қағиданы ұстанып отыр.

Неліктен туристік алымдар өсіп жатыр?

Еуропа қалаларының шешіміне бірнеше негізгі фактор әсер етуде.

Біріншіден, қалалық инфрақұрылымды күтіп ұстау шығындары артып келеді. Миллиондаған турист пайдаланатын көшелер, метро, саябақтар, мұражайлар мен қоғамдық орындар тұрақты қаржыландыруды талап етеді.

Екіншіден, көптеген елдер пандемиядан кейін қалыптасқан бюджет тапшылығын толықтырудың жаңа көздерін іздеуде.

Үшіншіден, әлемнің бірқатар туристік орталықтары "артық туризм" мәселесіне тап болды. Венеция, Барселона, Амстердам секілді қалаларда туристер саны жергілікті тұрғындардың өмір сапасына әсер ете бастады.

Сондықтан туристік алым енді тек табыс көзі емес, туристік ағымды реттеу құралы ретінде де қарастырылып отыр.

Вена неге ерекше назар аудартады?

Вена бүгінде Еуропадағы ең қауіпсіз әрі өмір сүруге қолайлы қалалардың бірі саналады. Мұнда мәдени туризм ғана емес, халықаралық конференциялар, дипломатиялық кездесулер мен іскерлік сапарлар да көп ұйымдастырылады.

Сарапшылардың айтуынша, дәл осы тұрақты сұраныс қала билігіне туристік алымды көтеруге мүмкіндік беріп отыр.

Дегенмен қонақүй бизнесі бұл шешімді қолдамайды. Олардың пікірінше, жоғары салық қонақүйлердің шығындарын арттырып қана қоймай, Венаны Прага, Братислава немесе Будапешт сияқты салыстырмалы түрде арзан бағыттармен бәсекеде әлсіретуі мүмкін.

Бұл үрдіс тек Аустриямен шектелмейді

Вена жалғыз емес. Венеция бір күнге келетін туристер үшін кіру ақысын ұлғайтуды жоспарлап отыр. Болашақта кей күндері бұл төлем 50 еуроға дейін жетуі мүмкін.

Ал Барселона 2026 жылдан бастап туристік салықты екі есеге өсіреді. Қала билігі қосымша қаржының бір бөлігін қолжетімді тұрғын үй құрылысына бағыттауды көздеп отыр. Бұған дейін Амстердам да Еуропадағы ең жоғары туристік алымдардың бірін енгізген болатын.

Бұл мысалдар Еуропаның туристік саясаты жаңа кезеңге аяқ басқанын аңғартады.

Қазақстандық туристерге қалай әсер етеді?

Қазақстандықтар үшін Еуропа – ең танымал туристік бағыттардың бірі. Сондықтан жаңа алымдар саяхат бюджетіне белгілі бір дәрежеде ықпал етеді.

Бір адамның бірнеше күндік сапарында төленетін қосымша сома айтарлықтай үлкен болмауы мүмкін. Алайда отбасы болып немесе ұзақ мерзімге саяхаттайтындар үшін шығын көлемі едәуір өседі.

Оған қоса туристік алымнан бөлек, қонақүй бағасының, әуе билеттерінің және қызмет көрсету құнының қымбаттауы жалпы демалыс құнын бұрынғыдан да арттыруы ықтимал.

Туризмнің жаңа моделі қалыптасып жатыр

Сарапшылардың пікірінше, Еуропа бұдан былай туристердің санынан гөрі олардың сапасына көбірек мән береді. Яғни мақсат – қысқа уақытқа көп адам қабылдау емес, ұзақ мерзімге келетін әрі көбірек қаражат жұмсайтын туристерді тарту.

Мұндай саясат жергілікті тұрғындардың өмір сапасын сақтап, тарихи қалалардың инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік береді деген пікір бар.

Алайда қарсы көзқарас та жоқ емес. Туризм индустриясының өкілдері міндетті төлемдердің шамадан тыс өсуі саяхатшыларды көршілес әрі арзанырақ бағыттарды таңдауға итермелеуі мүмкін екенін айтады.

Еуропада туристік алымдардың көтерілуі – уақытша шешім емес, ұзақ мерзімді саясаттың бір бөлігі. Қалалар туристерден түсетін табысты инфрақұрылымды дамытуға, тарихи мұраны сақтауға және жергілікті тұрғындардың мүддесін қорғауға жұмсауды көздейді.

Ал саяхатшылар үшін бұл демалыс құнының біртіндеп өсетінін білдіреді. Сондықтан Еуропаға сапар жоспарлаған кезде енді тек әуе билеті мен қонақүй бағасын ғана емес, әр қаладағы туристік алымдарды да алдын ала есептеген жөн.

Бұған дейін Жапония виза бағасын өзгерткенін де жазған едік.