Әйелді ерте қартайтатын төрт гормон: олардың ағзаға әсері қандай?

Жастықты сақтаудың құпиясы тек қымбат косметикада немесе күтім құралдарында емес. Дәрігерлер әйелдің сыртқы келбеті мен тері саулығына ағзадағы гормондардың да тікелей әсер ететінін айтады. Гормондық тепе-теңдік бұзылған кезде терінің серпімділігі төмендеп, әжімдер пайда болып, бет әлпеті шаршаңқы көрінуі мүмкін.

Мамандар әйелдің сыртқы келбетіне ерекше ықпал ететін бірнеше негізгі гормонды атап көрсетеді.

Эстрогеннің төмендеуі

Эстроген – әйел ағзасындағы маңызды гормондардың бірі. Ол терінің жастығы мен саулығын сақтауда үлкен рөл атқарады. Эстроген коллагеннің түзілуіне қатысып, терінің ылғалын сақтауға және оның серпімділігін қолдауға көмектеседі.

Жасы ұлғайған сайын немесе менопауза кезеңінде эстроген деңгейі төмендей бастайды. Соның салдарынан тері жұқарып, құрғақтық пайда болып, әжімдер айқынырақ көрінуі мүмкін. Сонымен қатар бет сопақшасының өзгеруі мен терінің салбырауы да осы кезеңмен байланысты болуы ықтимал.

Кортизолдың жоғарылауы

Кортизол көбіне «стресс гормоны» деп аталады. Қысқа мерзімді стресс кезінде ол ағзаға қажет болғанымен, ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде сақталуы денсаулыққа да, сыртқы келбетке де кері әсер етуі мүмкін.

Кортизолдың шамадан тыс бөлінуі коллагеннің азаюына, қабыну процестерінің күшеюіне және терінің қалпына келуінің баяулауына ықпал етеді. Сонымен бірге ұйқының бұзылуы, көз астындағы қара шеңберлер, бет түсінің күңгірттенуі және ерте әжімдердің пайда болуы созылмалы күйзелістің салдары болуы мүмкін.

Өсу гормонының азаюы

Өсу гормоны (соматотропин) тек балалық шақта ғана емес, ересек жаста да маңызды қызмет атқарады. Ол жасушалардың жаңаруына, бұлшықет массасының сақталуына және тіндердің қалпына келуіне әсер етеді.

Жас ұлғайған сайын бұл гормонның табиғи түрде азаюы ағзаның қалпына келу процесін баяулатады. Соның нәтижесінде терінің серпімділігі төмендеп, бұлшықет массасы азаяды, ал адамның сырт келбеті шаршаңқы көріне бастайды.

Мелатониннің жеткіліксіздігі

Мелатонин – ұйқыны реттейтін гормон. Ағза дәл түнгі ұйқы кезінде өзін қалпына келтіріп, тері жасушаларын жаңартады.

Ұйқының жеткіліксіздігі немесе мелатонин деңгейінің төмендеуі бұл процесті баяулатады. Соның салдарынан тері өңі солғынданып, көз астында ісіну мен қара шеңберлер пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар ұйқының тұрақты бұзылуы қартаю белгілерінің ертерек байқалуына әсер етуі ықтимал.

Гормондық тепе-теңдікті қалай сақтауға болады?

Дәрігерлер гормондық өзгерістердің барлығы міндетті түрде аурудың белгісі емес екенін айтады. Олардың бір бөлігі жасқа байланысты табиғи физиологиялық процесс саналады. Дегенмен дұрыс өмір салты гормондық тепе-теңдікті ұзақ уақыт сақтауға көмектеседі.

Мамандар мынадай қарапайым ережелерді ұстануға кеңес береді:

• күніне 7-9 сағат сапалы ұйықтау;
• күйзелісті азайтып, демалысқа уақыт бөлу;
• тұрақты дене белсенділігімен айналысу;
• ақуызға, көкөніс пен жеміске бай теңгерімді тамақтану;
• гормондық өзгерістерге күмән туған жағдайда өз бетінше ем қабылдамай, эндокринолог немесе гинекологтың кеңесіне жүгіну.

Айта кету керек, адамның қартаюына тек гормондар ғана әсер етпейді. Генетикалық ерекшеліктер, күн сәулесінің әсері, темекі шегу, дұрыс тамақтанбау, созылмалы ұйқысыздық және қоршаған орта факторлары да сыртқы келбетке ықпал етеді. Сондықтан жастықты ұзақ сақтаудың ең тиімді жолы – ағзаға кешенді түрде күтім жасау және денсаулықты тұрақты бақылауда ұстау.