Алматы маңындағы Көкжайлау шатқалында Almaty Superski тау-шаңғы курортын салу жоспарланып отыр. Жоба жыл бойы туристерді қабылдап, қаланың туристік әлеуетін арттыруға бағытталған. Осы ретте Оңтүстік Кореяның алғашқы заманауи тау-шаңғы курорты Йонпхён тәжірибесі назар аудартады. Жарты ғасыр бұрын ашылған бұл кешен бүгінде қысқы спортпен қатар жазғы демалыс, мәдени туризм және инвестиция тарту бағыттарын да дамытып келеді.
Йонпхён: жарты ғасырлық тарихы бар курорт
Оңтүстік Кореядағы Йонпхён тау-шаңғы курорты 1975 жылы ашылған. Ол Канвондо провинциясының Пхёнчхан уезінде, Пальвансан тауының етегінде, Сеул қаласынан шамамен 200 шақырым қашықтықта орналасқан. Курорт теңіз деңгейінен шамамен 700 метр биіктікте орналасқандықтан, мұнда қысқы спорт түрлерімен айналысуға қолайлы жағдай қалыптасқан.
Қазіргі уақытта Йонпхён елдегі ең ірі тау-шаңғы және сноуборд курорттарының бірі саналады. Кешенде 28 шаңғы трассасы бар, ал тәулігіне 25 мыңға дейін қонақ қабылдауға есептелген.
Курорттың халықаралық деңгейде танылуына 2018 жылы Пхёнчханда өткен қысқы Олимпиада ойындары ықпал етті. Мұнда тау шаңғысы спортының техникалық дисциплиналары бойынша жарыстар ұйымдастырылды. Олимпиада кезінде спортшылар өнер көрсеткен Rainbow Paradise және Rainbow Olympic трассалары бүгінде туристерге де қолжетімді.
Келушілер таудың биік бөлігіне ұзындығы 7,4 шақырым болатын гондолалық аспалы жол арқылы көтеріле алады. Бұл – Оңтүстік Кореядағы ең ұзын аспалы жолдардың бірі.
Йонпхён курорты қанша табыс табады?
Курортты басқаратын Mona Yongpyong компаниясының акциялары қор биржасында саудаланады. Сондықтан оның қаржылық көрсеткіштері жарияланып отырады.
2024 жылдың қорытындысы бойынша компанияның кірісі 26,5%-ға өсіп, шамамен 267,7 млрд вонға жеткен. Бұл сол кезеңдегі бағаммен шамамен 90 млрд теңгеге тең.
Курортқа келушілер саны да өскен. 2022 жылы мұнда шамамен 2,6 млн адам демалған. Бұл көрсеткіш пандемияға дейінгі кезеңдегі деңгейден жоғары болған.
Туристердің бір сапарға жұмсайтын шығыны да артып келеді. 2025 жылдың бірінші тоқсанында бір келушінің орташа шығыны шамамен 130 200 вонға жеткен. Бұл шамамен 44 мың теңге.
Йонпхённың табысты бизнес-модель қалыптастыруына ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – маусымдық тәуелділікті азайту. Бұрын курорттың негізгі кірісі қысқы демалыс кезеңіне тиесілі болса, қазір көктем мен жаздағы қызметтер де елеулі табыс әкеледі.
Мәселен, 2017 жылы екінші тоқсандағы кіріс қысқы маусымдағы көрсеткіштен екі есе төмен болған. Ал 2024 жылы көктем-жаз мезгіліндегі кіріс қысқы кезеңдегі табыстың шамамен үштен екісіне жеткен.
Бұл өзгеріс тау-шаңғы курортын тек қарлы маусымда жұмыс істейтін нысан емес, жыл бойы қызмет көрсететін туристік орталық ретінде дамытудың экономикалық маңызын көрсетеді.
Қыста шаңғы, жазда гольф пен фестивальдер
Йонпхённың жыл бойы туристерді тартуына мүмкіндік беретін инфрақұрылымы кең. Жаз мезгілінде мұнда 45 шұңқырлы гольф алаңы, аквапарк, музыкалық фестивальдер және бассейн маңындағы ойын-сауық шаралары жұмыс істейді.
Курортта UCI MTB World Series аясындағы тау велосипеді жарыстары да өткізіледі. Сонымен қатар Пальвансан тауындағы ауа температурасы жаздың ыстық күндерінде Сеулге қарағанда 7–8 градусқа төмен болуы мүмкін. Бұл оны аптап ыстықтан демалғысы келетін туристер үшін тартымды орынға айналдырады.
Пандемия кезінде шетелдік туристер ағыны азайған соң, курорт басшылығы жаңа демалыс орындарына инвестиция салған. Таудың басында Тхэбэк жотасына көрініс ашатын Energy Skywalk бақылау алаңы салынды.
Сондай-ақ альпакалар мекендейтін Anifore шыршалы орманы мен 260 мыңға жуық тис ағашының арасымен өтетін жаяу жүргіншілер жолы туристік бағдарламаға қосылды. Жол ағаштарды сақтай отырып салынған және мүмкіндігі шектеулі адамдардың, соның ішінде мүгедектер арбасын пайдаланушылардың жүруіне бейімделген.
Бұл тәжірибе туристік кешеннің табысы тек шаңғы трассаларына емес, табиғи ортаға, қолжетімді инфрақұрылымға және қосымша демалыс түрлеріне де байланысты екенін көрсетеді.
Корей сериалдары мен халықаралық туризм
Йонпхённың танымалдығына мәдени туризм де әсер еткен. Мұнда 2002 жылы жарық көрген, Кореяның халықаралық мәдени танымалдығының артуына ықпал еткен «Қысқы соната» телехикаясының кейбір көріністері түсірілген.
Курорт басшылығының мәліметінше, шетелдік туристердің бір бөлігі мұнда сериал түсірілген орындарды көру үшін келеді. Олардың кейбірі үшін шаңғы тебу негізгі мақсат емес, саяхаттың қосымша бөлігі болып саналады.
2025 жылы Йонпхён халықаралық Ikon Pass желісіне қосылды. Бұл жүйе арқылы туристер бірнеше елдегі серіктес тау-шаңғы курорттарына ортақ абонементпен бара алады. Мұндай серіктестік шетелдік қонақтар ағынын арттыруға бағытталған.
Сеулден курортқа жету де салыстырмалы түрде ыңғайлы: жоғары жылдамдықты KTX пойызымен Чинбу станциясына дейін шамамен 90 минутта жетуге болады. Одан әрі туристерге тегін автобус қызметі ұсынылады.
Курорттық жылжымайтын мүлік пен инвестиция
Йонпхённың экономикалық моделінде жылжымайтын мүлік те маңызды орын алады.
2025 жылғы 1 сәуірден бастап курорт орналасқан туристік аймақ инвестициялық иммиграция бағдарламасына енгізілген. Бағдарлама талаптарына сәйкес, курорттық жылжымайтын мүлікке инвестиция салған шетелдік азаматтар Кореяда тұруға рұқсат алу мүмкіндігін қарастыра алады.
2025 жылғы маусымда пайдалануға берілген жоғары санатты Lusonchae тұрғын үй кешені де осы нарықтың дамуына ықпал етті. Ал 2024 жылы жылжымайтын мүлікті сатудан түскен кіріс 63%-ға өскен.
Осылайша, курорт кірісі тек қонақүй, аспалы жол немесе шаңғы абонементтерімен шектелмейді. Оған тұрғын үй сату, демалыс инфрақұрылымы және ұзақ мерзімді инвестициялар да әсер етеді.
Йонпхёнда демалу қанша тұрады?
Курорттағы демалыс құны маусымға, қызмет түріне және орналастыру орнына байланысты өзгереді.
Ересектерге арналған бір күндік шаңғы абонементі жоғары маусымда шамамен 84 мың вон немесе 28,5 мың теңге тұрады.
Балаларға арналған абонемент – шамамен 69 мың вон немесе 23,5 мың теңге.
Гондоламен тауға көтеріліп, қайта түсу құны – шамамен 25 мың вон немесе 8,5 мың теңге.
Dragon Valley қонақүйіндегі нөмірдің орташа бағасы бір түнге шамамен 320 мың вон немесе 109 мың теңге.
Жастар хостеліндегі бір орынның құны шамамен 40 мың вон немесе 13,6 мың теңге.
Нұсқаушымен топтық сабақ шамамен 70 мың вон немесе 24 мың теңге тұрады.
Бұл бағалар бағдар ретінде берілген. Нақты құны маусымға, аптаның күніне және қолжетімді ұсыныстарға қарай өзгеруі мүмкін.
Almaty Superski жобасы: Алматыға қандай мүмкіндік береді?
Алматы маңындағы Көкжайлау шатқалында салу жоспарланған Almaty Superski жобасы да жыл бойы жұмыс істейтін туристік кешен ретінде қарастырылып отыр.
Жоба бастамашыларының мәліметінше, курорт тәулігіне 15 мыңға дейін келушіні қабылдай алады. Оның ішінде 5 мың адам шаңғы тебуге мүмкіндік алады. Қалған туристер жаяу серуендеу бағыттарын және басқа да демалыс орындарын пайдалана алады.
Кешеннің жылдық өткізу әлеуеті 8,9 млн келушіге дейін бағаланған. Бұл – жоспарлы көрсеткіш, нақты келушілер саны курорттың жұмысына, сұранысқа және көлік қолжетімділігіне байланысты болады.
Kazakh Tourism Development компаниясының басшысы Ержан Еркинбаевтың бағалауынша, жоба Алматы экономикасына жыл сайын шамамен 1 млрд АҚШ доллары көлемінде қаражат тартуға мүмкіндік беруі мүмкін. Бұл есепке туристердің қонақүйге, тамақтануға және демалысқа жұмсайтын шығындары кіреді.
Жоба инвесторы инфрақұрылымға салынған әрбір доллар қосымша екі доллар жеке инвестиция тартуға ықпал етеді деп есептейді. Алайда бұл – жобаның жоспарлы экономикалық болжамы, оның нақты нәтижесі іске асыру барысына байланысты анықталады.
Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосыновтың мәлімдеуінше, жоба заңнамада көзделген келісу рәсімдерінен, соның ішінде экологиялық сараптама мен қоғамдық тыңдаулардан өткен. Курортты 2028 жылғы желтоқсанда ашу жоспарланған.
Қазақстан үшін Оңтүстік Корея тәжірибесінің маңызы
Йонпхён тәжірибесі тау-шаңғы курортын табысты туристік бизнеске айналдыру үшін тек тау мен қардың болуы жеткіліксіз екенін көрсетеді. Мұндай кешенге қолжетімді көлік, сапалы орналастыру орындары, қосымша ойын-сауық қызметтері, табиғи ортаға ұқыпты қарау және халықаралық туристерді тартатын мәдени бағдарламалар қажет.
Оңтүстік Корея мысалында қысқы спорт нысанының жыл бойы жұмыс істейтін туристік орталыққа айналғанын көруге болады. Оның табысына Олимпиада мұрасы, телехикаялар арқылы қалыптасқан танымалдық, халықаралық серіктестіктер және жылжымайтын мүлік нарығы ықпал еткен.
Almaty Superski жобасы үшін де осындай бағыттардың маңызы зор. Дегенмен Көкжайлаудың табиғи ерекшеліктері, экожүйені сақтау мәселелері, көлік жүктемесі және туристер санының өсуінен туындайтын ықтимал әсерлер мұқият ескерілуі керек.
Курорттың ұзақ мерзімді тиімділігі тек келушілер санымен немесе кіріс көлемімен өлшенбейді. Экономикалық пайда мен табиғи ортаны қорғау талаптарының үйлесуі, жергілікті тұрғындардың мүдделері және инфрақұрылымның тұрақты жұмыс істеуі де маңызды.
Йонпхён тәжірибесі Алматы үшін туристік бизнесті әртараптандырудың ықтимал үлгісін ұсынады. Бірақ оның нәтижесін қайталау үшін дайын жобаны көшіру жеткіліксіз: жергілікті табиғи жағдайға, қаланың инфрақұрылымына және қоғамның қажеттіліктеріне сәйкес шешімдер қабылдау қажет.
