БҰҰ сарапшыларының болжамынша, алдағы ширек ғасырда Жер шарындағы халық саны 10 миллиард адамға жуықтайды. Бұл көрсеткіш адамзат тарихындағы ең ірі демографиялық өзгерістердің бірі болмақ, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.
Мамандардың айтуынша, халық санының артуына туу көрсеткіштері ғана емес, өмір сүру ұзақтығының ұлғаюы, медицина саласындағы жетістіктер және урбандалу үдерісі де әсер етеді.
Қазір қанша адам бар?
Қазіргі таңда әлемде шамамен 8 миллиард адам өмір сүреді. Бір қызығы, адамзаттың алғашқы миллиардқа жетуі үшін мыңдаған жыл қажет болса, соңғы бірнеше миллиард адам небәрі ондаған жыл ішінде қосылды.
БҰҰ мәліметінше, халық санының негізгі өсімі Азия мен Африка елдерінде байқалады. Әсіресе жас тұрғындар үлесі жоғары мемлекеттерде демографиялық қарқын сақталып отыр.
Сарапшылар халық санының өсуіне ең алдымен өмір сүру ұзақтығының артуы әсер ететінін айтады. Бүгінде әлем бойынша орташа өмір сүру ұзақтығы 73 жасты құрайды. Ал 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш 77 жасқа дейін көтеріледі деп күтілуде.
Мұндай өзгеріске медицинаның дамуы, жұқпалы аурулармен күрестің күшеюі, дұрыс тамақтану мәдениетінің қалыптасуы және өмір сапасының жақсаруы ықпал етуде.
Қарт адамдар саны күрт артады
Халықтың қартаюы XXI ғасырдың басты демографиялық үрдістерінің біріне айналып келеді. Егер қазіргі таңда егде жастағы адамдар саны шамамен бір миллиард болса, 2050 жылға қарай олардың саны екі миллиардқа жетуі мүмкін.
Бұл мемлекеттердің зейнетақы жүйесіне, денсаулық сақтау саласына және еңбек нарығына жаңа талаптар қояды. Сарапшылар пікірінше, көптеген елдер қарт адамдарға қолайлы инфрақұрылым қалыптастыруға мәжбүр болады.
Алдағы онжылдықтарда қала халқының саны да арта түседі. БҰҰ болжамдары бойынша, 2050 жылға қарай әлем тұрғындарының үштен екісінен астамы қалаларда өмір сүреді.
Сонымен қатар халықаралық көші-қон ауқымы кеңейеді. Климаттың өзгеруі, экономикалық мүмкіндіктер мен еңбек нарығындағы сұраныс адамдардың бір елден екінші елге қоныс аударуын жиілетуі ықтимал.
Жаһандық өзгерістердің бастауы болмақ
Халық санының өсуі адамзат үшін жаңа мүмкіндіктермен қатар жаңа сын-қатерлер де алып келеді. Азық-түлік қауіпсіздігі, таза ауыз су қоры, энергия ресурстары және экологиялық тұрақтылық мәселелері бұрынғыдан да маңызды болмақ.
Сондықтан сарапшылар тұрақты даму қағидаларын сақтау, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану және инновациялық технологияларды енгізу болашақтағы демографиялық өзгерістерге бейімделудің негізгі жолы екенін атап өтеді.
2050 жылға қарай әлем халқының 10 миллиардқа жетуі – жай ғана статистикалық көрсеткіш емес. Бұл адамзаттың қалай өмір сүретініне, жұмыс істейтініне және қоршаған ортамен қарым-қатынасына әсер ететін жаһандық өзгерістердің бастауы болмақ.
