Қазақстан автокөлік өндірісін ұлғайтуды жалғастырып жатыр. Билік өндірісті жергіліктендіруге, электр көліктерін шығаруға, автонесиені қолжетімді етуге және жүргізушісіз көлік технологияларын дамытуға басымдық беріп отыр.
Қазақстанның автокөлік өнеркәсібі
Қазақстанның автокөлік өнеркәсібі тұрақты өсім көрсетіп, өңдеу өнеркәсібіндегі ең қарқынды дамып келе жатқан салалардың бірі болып қала береді. Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың айтуынша, бүгінде салада 10 мыңнан астам адам жұмыс істейді, ал соңғы 5 жылда тартылған инвестиция көлемі 457 млрд теңгеге жуықтаған.
Министрдің мәліметінше, 2025 жылы елімізде 171 мыңнан астам автокөлік шығарылып, өндіріс көлемі 18 пайызға өскен. Бұл оң үрдіс 2026 жылы да жалғасуда.
Жылдың алғашқы алты айында 94,4 мың автокөлік өндірілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35 пайызға көп.
Өткен жылы 171 мыңнан астам автокөлік өндіріліп, өндіріс көлемі 18 пайызға артты. Бұл оң динамика биыл да сақталып отыр. Биылғы алты айда 94 400 автокөлік шығарылды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35 пайызға жоғары. Биылғы жоспар – өндіріс көлемін тағы 11 пайызға арттырып, 190 мың автокөлік шығару, – деді Ерсайын Нағаспаев.
Министрдің айтуынша, жалпы алғанда биыл автокөлік өндірісі 131,1 пайызға өскен. Ведомство жаңа қолдау шаралары мен перспективалы жобаларды іске қосу арқылы осы қарқынды сақтап қалуды көздеп отыр.
Жергіліктендіру – басты басымдық
Министрлік саланы дамытудың негізгі бағыттарының бірі ретінде өндірісті жергіліктендіру деңгейін арттыруды белгіледі.
Билік ел ішінде автокомпоненттер өндірісін кеңейтіп, қазақстандық кәсіпорындарды әлемнің жетекші автокөлік өндірушілерімен бірлескен жобаларға белсенді тартуды жоспарлап отыр.
Бұл өндірістік базаны нығайтып, отандық автокөлік өнеркәсібіндегі қосылған құнды арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Ол үшін жаңа автокомпоненттер өндірісін игеру және отандық кәсіпорындарды әлемнің жетекші автокөлік компанияларымен бірлескен өндірістерге тарту басты басымдық болады, – деді министр.
Ерсайын Нағаспаевтың айтуынша, жергілікті өндірісті дамыту қазақстандық автокөлік өнеркәсібінің бәсекеге қабілеттілігін арттырып, импорттық бөлшектерге тәуелділікті азайтудың негізгі тетіктерінің бірі саналады.
Автокөлікті халыққа қолжетімді ету көзделіп отыр
Министрліктің тағы бір бағыты – халық үшін автокөлікті қолжетімді ету.
Осы мақсатта автокөлік сатып алуды қаржыландырудың қолданыстағы тетіктерін жетілдіру, автонесиелеу мен жеке тұлғаларға арналған автолизинг мүмкіндіктерін кеңейту жоспарланып отыр.
Бұл үшін автонесиелеу және лизинг тетіктерін жетілдіру, соның ішінде борыштық жүктеме коэффициентін алып тастау және жеке тұлғаларға арналған автолизингті дамыту көзделген, – деді министр.
Ведомствоның пікірінше, бұл шаралар жаңа автокөлік сатып алушылар санын көбейтіп, отандық кәсіпорындардың өнімдеріне ішкі сұранысты арттыруға ықпал етеді.
Электромобильдер мен жүргізушісіз технологияларға басымдық беріледі
Министрлік электр және гибридті көлік өндірісін жедел дамытуды да жоспарлап отыр. Сонымен қатар заманауи көліктерді пайдалануға қажетті инфрақұрылым қалыптастырылып, электр қуаттау станцияларының желісі кеңейтіледі.
Үшінші бағыт – электр және гибридті көлік өндірісін дамыту, сондай-ақ оларды пайдалануға қажетті инфрақұрылымды қалыптастыру. Бұл қуаттау станциялары желісін кеңейтуді және жүргізушісіз көлік технологияларын қолдануға жағдай жасауды қамтиды, – деді министр.
Министрліктің пайымынша, мұндай инфрақұрылым жаңа технологияларды енгізу мен отандық автокөлік өнеркәсібін жаңғыртудың маңызды алғышарты болады.
Министрлік автокөлік импорты кезінде заң талаптарының сақталуына да ерекше назар аудармақ. Билік отандық өндірушілер мен импорттаушылар үшін әділ әрі ашық бәсекелестік жағдай қалыптастырып, заңсыз схемалардың қолданылуына жол бермеуді көздейді.
Сонымен қатар елімізде автокөліктерді техникалық регламент талаптарына сәйкестігін толық тексеруге мүмкіндік беретін өз зертханалық базасын құру жоспарланып отыр.
Бұл отандық өндірушілер мен импорттаушылар үшін тең әрі ашық бәсекелестік жағдай қалыптастырып, заңсыз схемалардың алдын алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар өз зертханалық базамызды құру техникалық регламентке сәйкестікті толық сынақтан өткізуге, инженерлік және технологиялық құзыреттерді дамытуға, жаңа модельдерді нарыққа шығару мерзімін қысқартуға және отандық өндірістің технологиялық тәуелсіздігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жол ашады, – деді Ерсайын Нағаспаев.
Министрдің айтуынша, аталған бағыттарды жүзеге асыру Қазақстанның автокөлік өнеркәсібін одан әрі дамытуға, оның технологиялық тәуелсіздігін күшейтуге және отандық өндірушілердің ішкі әрі сыртқы нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.
