Жүргізуші куәлігін алмайтын жастар көбейді: бұл автокомпанияларға қалай әсер етеді?

АҚШ-тың автомобиль нарығы соңғы жылдары тек инфляция мен жоғары несие мөлшерлемелерінің қысымына ғана емес, сонымен қатар ұзақ мерзімді демографиялық өзгерістерге де тап болып отыр.

Сарапшылардың пікірінше, елдегі жаңа автокөлік сатылымының баяулауы уақытша құбылыс емес, болашақта одан әрі күшеюі мүмкін тұрақты үрдіске айналуда. Бұрын автомобиль өндірушілеріне тұрақты түрде жаңа сатып алушылар легін қамтамасыз етіп келген жас буынның мінез-құлқы өзгеріп жатыр. Бүгінде көптеген жастар жүргізуші куәлігін алуға асықпайды, ал жеке автокөлік иеленуді бұрынғыдай басты мақсат ретінде қарастырмайды.

АҚШ автонарығы 2040 жылға қарай 2 миллион көлікке дейін қысқаруы мүмкін

Bain & Company консалтингтік компаниясының зерттеуіне сәйкес, 2040 жылға қарай АҚШ-та жаңа автомобильдердің жылдық сатылымы шамамен 2 миллион данаға қысқаруы ықтимал. Бұл Детройттағы ірі автоконцерндер үшін айтарлықтай қауіп саналады. Өйткені ондаған жылдар бойы нарықтың өсуі халық санының артуына және жас жүргізушілердің тұрақты түрде көлік сатып алуына негізделіп келді.

Егер бұрын жастар алдымен жүргізуші куәлігін алып, кейін алғашқы автокөлігін сатып алып, бірнеше жылдан соң оны жаңасына ауыстырып отырса, қазір бұл дәстүрлі тізбек әлсірей бастады.

Жасөспірімдердің жартысы ғана жүргізуші куәлігін алады

АҚШ-тағы ең үлкен өзгерістердің бірі – жүргізуші куәлігін алатын жастар санының азаюы. 1966-1984 жылдар аралығында 16 жастағы жасөспірімдердің шамамен 70 пайызы жүргізуші куәлігіне ие болса, қазіргі таңда бұл көрсеткіш небәрі 50 пайыз шамасында.

Бұл өзгеріс автонарыққа тікелей әсер етуде. Себебі алғашқы автокөлікті сатып алатын негізгі аудитория азайып келеді. Сонымен қатар 18-34 жас аралығындағы азаматтардың жаңа автомобиль тіркеудегі үлесі де төмендеген. Егер 2021 жылдың басында олардың үлесі 12 пайыз болса, өткен жылы бұл көрсеткіш 10 пайызға дейін қысқарған.

Демографиялық өзгерістер нарыққа қысым жасауда

Автомобиль сатылымының төмендеуіне әсер ететін тағы бір маңызды фактор – халық санының өсу қарқынының баяулауы. АҚШ-та туу көрсеткіші соңғы жылдары төмендеп келеді. Қазіргі таңда бір әйелге шаққандағы орташа туу коэффициенті шамамен 1,6 баланы құрайды. Ал халық санының табиғи түрде сақталуы үшін бұл көрсеткіш кемінде 2,1 болуы тиіс.

Иммиграция халық санының қысқаруын белгілі бір деңгейде өтеп отырғанымен, алдағы жылдары көші-қон саясатының қатаңдауы таза миграция көлемін азайтуы мүмкін. Соның салдарынан көлік сатып алатын әлеуетті тұтынушылар саны да біртіндеп кемиді.

Автокөліктің қымбаттауы жастардың таңдауын өзгертті

Соңғы бірнеше жылда жаңа автокөліктердің бағасы айтарлықтай өсті. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер мен несиенің қымбаттауы жастар үшін жаңа көлік сатып алуды бұрынғыдан әлдеқайда қиын етті.

Көптеген жас азаматтар ірі қалаларда жеке автокөлік ұстаудың орнына қоғамдық көлікті немесе такси шақыру сервистерін пайдалануды тиімді деп санайды. Көлікке қызмет көрсету, сақтандыру, жанармай және жөндеу шығындарының өсуі де жеке автомобильден бас тартуға себеп болып отыр.

Uber, Lyft және роботакси дәуірі

Сарапшылардың айтуынша, алдағы жылдары Uber, Lyft сияқты сервистердің танымалдығы одан әрі арта түседі. Сонымен қатар автономды роботакси қызметтері кең таралған жағдайда жеке көлікке деген қажеттілік бұрынғыдан да төмендейді.

AutoForecast Solutions компаниясының болжамынша, роботакси қызметтерінің дамуы АҚШ-та жүргізуші куәлігі бар халықтың үлесін тағы шамамен 3 пайызға қысқартып, жалпы көрсеткішті 85 пайыз деңгейіне дейін төмендетуі мүмкін.

2033 жылға дейін тұрақтылық сақталуы ықтимал

Сарапшылардың пікірінше, қысқа мерзімде нарық толық құлдырамайды. AutoForecast Solutions болжамы бойынша, 2033 жылға дейін АҚШ-та жыл сайын шамамен 16 миллион жаңа автомобиль сатылуы мүмкін. Алайда осы кезеңнен кейін демографиялық өзгерістер мен тұтынушылардың мінез-құлқындағы өзгерістер айқынырақ сезіле бастайды.

Bain & Company серіктесі Марк Готфредсонның айтуынша, бүгін дүниеге келген балалардың саны белгілі болғандықтан, алдағы 15-20 жылда жүргізуші жасына жететін адамдардың саны да алдын ала есептеледі. Сондықтан 2040 жылға қарай автонарықтағы сұраныстың төмендеуі жоғары ықтималдықпен болжанып отыр.

Автоөндірушілер үшін жаңа кезең басталды

Қазіргі жағдай автомобиль өндірушілеріне жаңа міндеттер жүктейді. Бұрын компаниялар негізінен баға мен техникалық сипаттамалар бойынша ғана бәсекелессе, енді олар тұтынушыны жеке автокөлік сатып алудың қажеттілігіне сендіруге мәжбүр болады.

Демографиялық өсімнің баяулауы, жастардың жүргізуші куәлігін алуға деген қызығушылығының төмендеуі, жаңа автомобильдердің қымбаттауы және балама көлік қызметтерінің кең таралуы АҚШ автонарығының құрылымын түбегейлі өзгертіп жатыр. Егер бұл үрдістер сақталса, 2016 жылғы рекордтық 17,6 миллион сатылым деңгейіне қайта оралу екіталай. Сондықтан алдағы жылдары автоконцерндер жаңа нарықтық жағдайға бейімделіп, тұтынушыларды тартудың тың тәсілдерін іздеуге мәжбүр болады.