ЖИ саласындағы авторлық құқыққа қатысты жаңа заң қабылданды

Қазақстанда жасанды интеллектті (ЖИ) қолдануға байланысты авторлық құқықтарды реттейтін жаңа ережелер күшіне енді, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

ЖИ көмегімен алынған нәтижелер тек адамның елеулі шығармашылық үлесі болған жағдайда ғана авторлық құқық объектісі ретінде танылады. Қарапайым мәтін немесе суретті генерациялау жеткілікті деп саналмайды. Маңыздысы, пайдаланушы процесті басқарады, концептуалды шешімдер қабылдайды және интеллектуалдық үлес қосады.

Сондай-ақ, авторлық қорғау ЖИ-ге берілген сұрауларға да қатысты болуы мүмкін, егер олар өздігінен шығармашылық нәтижесі болып табылса. Мұндай күрделі, ерекше түрде құрастырылған промпттарды автордың рұқсатынсыз пайдалану мүмкін емес, ал компаниялар үшін олар толыққанды зияткерлік меншік объектісіне айналуы мүмкін.

Заңда ЖИ-ді оқыту мәселесіне де ерекше назар аударылған. Енді бұл процесс білім беру немесе ғылыми мақсаттармен теңестірілмейді. Оқыту датасеттерінде басқа авторлардың мәтіндері мен шығармаларын пайдалану үшін олардың рұқсатын алу қажет, себебі бұл контентті толық пайдалану — көшіру, қайта өңдеу және талдау деп есептеледі.

Авторлар өз шығармаларының ЖИ-ді оқыту үшін қолданылуын шектей алады. Мұны жасау үшін машиноқолданатын форматта шектеу орнату қажет. Мысалы, арнайы белгілер, қолжетімділік баптаулары немесе лицензиялық шарттар арқылы. Егер мұндай шектеулер жоқ болса, қолдануға рұқсат беріледі, бірақ авторлық құқық талаптарының барлығы сақталуы тиіс.

Заң ресми жарияланғаннан кейін 60 күннен соң күшіне енеді, яғни 2026 жылғы 18 қаңтардан бастап.