ЖИ Ежелгі Рим тарихындағы олқылықтарды толтыруға көмектеседі

Ұлыбританиялық зерттеушілер мен Google DeepMind лабораториясының мамандары тарихшыларға ежелгі ескерткіштердегі, қабырғалардағы және тұрмыстық бұйымдардағы жазбаларды талдап, салыстырып, қалпына келтіруге мүмкіндік беретін жасанды интеллект бағдарламасын әзірледі, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Ноттингем университетінің тарихшысы әрі «Эней» бағдарламасының авторларының бірі, доктор Теа Соммершилд ЖИ технологиясы ғалымдар үшін таптырмас көмекші құрал болды деп есептейді.

Жазбалар - жазудың ең көне түрлерінің бірі. Олар бізге антикалық дәуір туралы, сол кезеңнің тілдері мен қоғамдары жайлы тікелей дерек береді. Бірақ уақыт өте келе олар қатты зақымданады, ал оларды қалпына келтіру - жүз мыңдаған бөлшектен тұратын мозаиканы құрастырумен бірдей, оның 90 пайызы жоғалып кеткен - дейді профессор.

«Эней» жүйесі ұсынылған жазбаларды немесе олардың үзінділерін өзінің 176 мың ежеримдік жазба мен бейнеден тұратын ауқымды дерекқорымен салыстырады. Соның негізінде ұқсас мәтіндерді табады, жоғалған сөздер мен сөйлем бөліктерін болжайды, мүмкін күнтізбелікті ұсынады және мұның бәрін бір сәтте орындайды.

Бұл мәтінді Римнің алғашқы императоры Август өзі жазып қалдырған. Онда ол өз өмірі мен атқарған істерін баяндайды. Рим тарихының осы кезеңін түсіну үшін бұл мәтіннің маңызы зор, алайда оның нақты қай жылы жазылғаны жөнінде тарихшылар әлі күнге дейін ортақ пікірге келген жоқ.

Зерттеушілердің айтуынша, бұл нәтиже бағдарламаның дәлдігін дәлелдейді, себебі көптеген тарихшылар да Res Gestae Divi Augusti мәтіні дәл осы уақыт аралығында жазылған деген пікірде.