Жаздың көрінбейтін қаупі: кондиционер денсаулыққа қалай зиян келтіреді?

Жаз мезгілінде ауа температурасының жоғарылауы кондиционерлерге деген сұранысты арттырады. Бүгінде бұл құрылғы тұрғын үйлерде, кеңселерде, сауда орындарында және автокөліктерде кеңінен қолданылады.

Кондиционер адамды аптап ыстықтан қорғап, жайлы микроклимат қалыптастырғанымен, оны дұрыс пайдаланбау денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін. Дәрігерлердің айтуынша, қауіп тек салқын ауаға байланысты емес, сонымен қатар уақытылы тазаланбаған құрылғыларда жиналатын бактериялар, саңырауқұлақтар мен көгеруде жатыр.

Кондиционердің зияны неде?

Жазғы ыстық күндері адамдар салқындау үшін бөлме температурасын шамадан тыс төмендетіп жібереді немесе суық ауа ағынының астында ұзақ уақыт отырады. Мұндай жағдайлар ағзаға қосымша салмақ түсіріп, түрлі денсаулық мәселелеріне әкелуі мүмкін.

Алматы тұрғыны Дінмұхамед Мекебай КТК телеарнасына берген сұхбатында, ол бір күні кондиционердің астында ұйықтап қалып, келесі күні өзін жайсыз сезінгенін айтқан. 

Бұл жағдай кондиционердің өзінен емес, оның дұрыс пайдаланылмауынан туындайтын қауіптің бір мысалы болып саналады.

Сарапшы пікірі

Алматы қалалық Жедел шұғыл көмек көрсету ауруханасы терапия бөлімінің меңгерушісі Фарида Рустамова КТК телеарнасына берген сұхбатында, жаз мезгілінде кондиционерді дұрыс пайдаланбаудың салдарынан ауруханаға жүгінетін науқастар саны артатынын айтты. Оның сөзінше, жаз айларында олардың бөлімшесіне апта сайын кондиционердің әсерінен денсаулығына шағымданған бірнеше адам келеді.

Маманның айтуынша, кондиционердің суық ауа ағыны адамның денесінің бір бөлігіне ұзақ уақыт бағытталса, бұлшықет қабынуы (миозит), жүйке қабынуы (неврит) сияқты аурулар дамуы мүмкін.

«Кондиционер бір нүктеге үздіксіз бағытталған кезде бұлшықеттердің қабынуына немесе жүйкенің суық тиюіне себеп болады. Ал сүзгілері ұзақ уақыт бойы тазаланбаған ескі кондиционерлерде легионелла бактериялары көбейіп, ауыр легионеллезді пневмонияның дамуына қауіп төндіреді», – дейді дәрігер.

Сондықтан маман кондиционердің сүзгілерін уақытылы тазалап, құрылғыны тұрақты түрде техникалық қызметтен өткізіп тұру қажет екенін ескертеді.

Кондиционер тұмау тудыра ма?

Көпшілік арасында кондиционердің өзі суық тиюге себеп болады деген пікір қалыптасқан. Алайда мамандар мұнымен толық келіспейді.

Терапевт Дмитрий Демидик KP.ru басылымына берген сұхбатында тұмау мен жіті респираторлық вирустық инфекциялардың негізгі себебі вирустар екенін атап өтті. Оның айтуынша, кондиционер адамның ауырып қалуына тікелей себеп болмайды.

Дегенмен дәрігердің сөзінше, сырттағы 35-40 градус ыстықтан кейін температурасы 18-20 градус болатын бөлмеге кенет кіру мұрын мен жұтқыншақтың шырышты қабығындағы қан тамырларын тарылтады. Сонымен бірге кондиционер ауаны құрғатып, шырышты қабықтың табиғи қорғаныс қызметін әлсіретеді. Осындай жағдайда ағза вирустарға осал келеді.

Сондықтан Дмитрий Демидик бөлме температурасын 22-23 °C шамасында ұстап, кондиционердің суық ауа ағынын адамның бетіне немесе мойнына тікелей бағыттамауға кеңес береді.

Ластанған сүзгілердің қаупі

Кондиционер уақытында тазаланбаса, оның ішінде шаң, көгеру саңырауқұлақтары, бактериялар және аллергендер жиналады. Құрылғы іске қосылған кезде осы бөлшектер ауа арқылы бөлме ішіне тарайды.

Нәтижесінде:

• аллергиялық реакциялар;
• бронхиалды астманың асқынуы;
• тыныс алу жолдарының қабынуы;
• жөтел мен түшкіру;
• көздің жасаурауы сияқты белгілер пайда болуы мүмкін.

Әсіресе аллергиясы бар адамдар, балалар, егде жастағылар және тыныс алу жүйесінің созылмалы аурулары бар азаматтар қауіп тобына жатады.

Кондиционер инфекция тарата ма?

Инфекционист Марият Бурнацкая «Газета.Ru» басылымына берген сұхбатында тұрмыстық кондиционерлердің басым бөлігі бөлме ішіндегі ауаны қайта айналдыратынын айтты.

Оның сөзінше, егер бөлмеде тұмаумен немесе басқа вирустық инфекциямен ауырған адам болса, нашар желдетілетін кеңістікте ауадағы ұсақ бөлшектер ұзақ сақталып, кондиционер немесе желдеткіш арқылы басқа адамдарға таралуы мүмкін.

Сондықтан маман бөлмені тұрақты түрде желдетіп отыруды, кондиционер сүзгілерін уақытылы ауыстыруды немесе тазалауды ұсынады.

Автокөлік кондиционерін де ұмытпаған жөн

Мамандардың айтуынша, автокөлік кондиционерлері де жүйелі түрде техникалық қызмет көрсетуді қажет етеді. Көптеген жүргізушілер жағымсыз иіс шыққаннан кейін ғана сервиске жүгінеді. Ал бұл уақытта жүйеде саңырауқұлақтар мен бактериялар көбейіп үлгеруі мүмкін.

Сондықтан автомобиль кондиционерін жылына кемінде бір рет тексертіп, сүзгілерін ауыстырып тұрған жөн.

Дәрігерлердің кеңесі

Мамандар кондиционерді қауіпсіз пайдалану үшін төмендегі ережелерді сақтауға кеңес береді:

• бөлме температурасын 22-23 °C шамасында ұстау;
• сырттағы және бөлме ішіндегі температура айырмасын 6-7 °C-тан асырмау;
• суық ауа ағынын адамға тікелей бағыттамау;
• сүзгілерді айына кемінде екі рет тазалау;
• кондиционерді жылына бір рет техникалық қызметтен өткізу;
• бөлмені жиі желдету;
• ауа тым құрғақ болса, ылғалдандырғыш пайдалану.

Кондиционер – жазғы аптапта адамның өмір сүру сапасын жақсартатын тиімді құрылғы. Ол күн өту мен ағзаның қызып кетуінің алдын алады. Алайда оны дұрыс пайдаланбау бұлшықет пен жүйке қабынуына, аллергиялық реакцияларға, тыныс алу жолдары ауруларының асқынуына және жұқпалы аурулардың таралу қаупінің артуына себеп болуы мүмкін.

Сарапшылардың пікірінше, кондиционердің өзі ауру туғызбайды. Негізгі қауіп – құрылғыны дұрыс баптамау, сүзгілерді уақытында тазаламау және бөлме ішіндегі температураны шамадан тыс төмендету. Сондықтан қарапайым пайдалану ережелерін сақтау арқылы кондиционердің пайдасын көріп, денсаулыққа төнетін қауіптің алдын алуға болады.