Жаңа 500 теңге шықты: нені білу керек?

Қазақстанда қолма-қол ақшамен есеп айырысу әлі де кең таралған. Сондықтан банкноталардың түпнұсқалығын анықтай білу әр азамат үшін маңызды. Ұлттық банк 2025 жылдың 25 желтоқсанынан бастап айналымға енгізілген жаңа 500 теңгелік банкнотаның қорғаныш элементтері туралы түсіндіріп, оны қолдан жасаудан қорғаудың негізгі тәсілдерін жариялады.

«Сақ стилі» сериясының бесінші банкнотасы

Жаңа 500 теңгелік ақша белгісі «Сақ стилі» сериясының бесінші банкнотасы саналады. Серия дизайны қазақ халқының мәдени мұрасының терең тамырын көрсететін сақ өркениетінің көркемдік элементтеріне негізделген. Мамандардың айтуынша, сақ мәдениеті қазіргі қазақ ою-өрнектерінің бастау көзі болып есептеледі.

Банкнотаның сыртқы келбеті ежелгі көшпелілер мәдениетінен бастап заманауи Қазақстанға дейінгі тарихи сабақтастықты бейнелейді.

Ақшаның түпнұсқалығын қалай тексеруге болады?

Ұлттық банк мамандары банкнотаны тексерудің қарапайым әрі тиімді тәсілі – «қарау, ұстау және еңкейту» қағидатын қолдану екенін айтады.

Жаңа 500 теңгелік купюрада бірнеше заманауи қорғаныш элементі қарастырылған.

Алтын түсті бедерлі елтаңба

Банкнотаның ең көзге түсетін ерекшеліктерінің бірі – арнайы баспа технологиясы арқылы жасалған алтын түсті интаглио элементі. Қазақстанның Мемлекеттік елтаңбасы жоғары бедерлі қабатпен және металл түстес бояумен басылған.

Бұл элементті саусақпен ұстағанда оның бедері анық сезіледі. Мұндай технологияны қолдан жасау өте қиын.

Көру қабілеті әлсіз адамдарға арналған белгі

Банкнотаның алдыңғы бетінің екі шетінде арнайы шығыңқы рельефті белгілер бар. Олар көру қабілеті нашар азаматтарға ақша номиналын ажыратуға көмектеседі.

Бұл элементтер де қолмен ұстап көргенде оңай байқалады.

Қорғаныш жіптің ерекше әсері

Жаңа 500 теңгелік банкнотада монохромды қорғаныш жіп қолданылған. Ол купюраның бетіне үзік сызықтар түрінде шығып тұрады.

Ал банкнотаны жарыққа тосқанда бұл үзік сызықтар біртұтас жіп болып көрінеді. Ең қызығы – купюраны әртүрлі бұрышқа еңкейткен кезде көгілдір түстің пульсациясына ұқсас динамикалық әсер байқалады.

Мұндай элементтер жалған ақша жасаушылар үшін үлкен кедергі болып саналады.

Сутаңба нені көрсетеді?

Қорғаныштың тағы бір маңызды бөлігі – жергілікті сутаңба немесе электротип. Ақшаны жарыққа қарағанда номиналдың бейнесі анық көрінеді.

Бұл белгі арнайы қағаз өндіру барысында енгізілетіндіктен, оны қарапайым баспа құралдарымен көшіру мүмкін емес.

Неліктен қорғаныш элементтерін білу маңызды?

Сарапшылардың пікірінше, жалған банкноталар көбіне ұсақ номиналдар арасында да кездесуі мүмкін. Сондықтан кез келген азамат ақша қабылдағанда оның негізгі қорғаныш белгілерін тексеруді әдетке айналдырғаны жөн.

Ұлттық банк ұсынған қарапайым тексеру әдістері бірнеше секунд ішінде банкнотаның түпнұсқалығын анықтауға мүмкіндік береді. Ал жаңа 500 теңгелік купюрадағы заманауи технологиялар оны қолдан жасауды барынша қиындатып отыр.

Жаңа банкнота тек төлем құралы ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның тарихи мұрасы мен ұлттық мәдениетін танытатын ерекше ақша белгісі ретінде де назар аудартады.