Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 18%-ға көтерді

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені жылдық 18%-ға көтерді, деп хабарлайды  El.kz интернет порталы.

Ұлттық Банктің мәлімдеуінше, бұл шешім инфляцияның күшеюі мен сұраныстың ұсыныстан асып түсуіне байланысты қабылданды. Белсенді фискалдық саясат пен ақша-кредит шарттарының жұмсаруы бағаның шектен тыс өсу қаупін күшейтті.

Инфляция деңгейі болжамнан жоғары

Қыркүйекте жылдық инфляция 12,9%-ға жетіп, Ұлттық банктің болжамынан асып түсті (тамызда – 12,2%).

• Азық-түлік бағасы өндіріс шығындары мен импорт құнының өсуіне байланысты қымбаттаған;
• Сервистік инфляция 15,3%-ды құрады – бұл реттелетін және нарықтық қызметтердің өсуінен туындаған;
• Азық-түлікке жатпайтын инфляция да (10,8%) жанар-жағармай бағасының көтерілуімен қарқын алды;

Айлық инфляция 1,1%-ға дейін жеделдеді. Бұл көрсеткіштер инфляцияның тұрақты сипаты мен қайталама баға әсерінің пайда бола бастағанын білдіреді.

Сыртқы факторлар

Сыртқы нарықтарда инфляциялық қысым сақталып отыр. Әлемдік азық-түлік нарықтарында ет пен өсімдік майы бағасы рекордтық деңгейге жеткен. Бұл ішкі нарықтағы баға өсіміне де ықпал етуде.

Ресейде инфляция жоғары деңгейде, бірақ баяулау байқалады. Еуропалық Одақта инфляция тұрақтанған, ал АҚШ-та Федералдық резерв жүйесі мөлшерлемені төмендетуге көшті.

Экономика өсімі және тәуекелдер

2025 жылғы қаңтар-тамыз айларында ел экономикасы 6,5%-ға өсті (2024 жылы – 3,7%).

Негізгі өсім құрылыс, көлік, сауда және өңдеу өнеркәсібінде байқалды.

Дегенмен, жоғары ішкі сұраныс пен бюджеттік шығыстардың ұлғаюы инфляциялық қысымды арттырып отыр.

Ұлттық банктің шаралары

Базалық мөлшерлемені арттыру шешімі:

инфляциялық күтулерді тұрақтандыруға,

теңгедегі активтердің құнын сақтауға және баға өсімінің бақылаудан шығуына жол бермеуге бағытталған.

Ұлттық банк қажет болған жағдайда қосымша қатаңдату шараларын қабылдауы мүмкін екенін де мәлімдеді.