Таяу Шығыстағы шиеленіс: Әлемдік нарықта мұнай бағасы өсіп жатыр

Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс аясында бірнеше күн бойы нығайған мұнай бағасы әлемдік тауар биржаларында өсуін тоқтатар емес, деп хабарлайды El.kz.

Мәселен, Лондонның ICE биржасында Brent маркалы мұнайдың баррелі 1,81 долларға қымбаттап, 67,02 долларды құрады. Ал Нью-Йорктің NYMEX биржасында Light мұнайы 2,03 долларға өсіп, барреліне 72,87 долларға жетті.

Rystad Energy консалтингтік компаниясы ТАСС агенттігіне жолдаған талдауында ескерткендей, егер қақтығыстың бәсеңдеу белгілері байқалмаса, Brent бағасы 2 наурыздағы сауда-саттықтың ашылуында-ақ шамамен 20 долларға қымбаттауы мүмкін.

Сарапшылар басты қауіп факторы ретінде стратегиялық маңызы бар теңіз жолы — Ормуз бұғазы арқылы танкерлер қозғалысының іс жүзінде тоқтап қалуын атап өтті. Құжатта бұл бұғаз арқылы әлемдік нарыққа күн сайын 15 млн баррельге жуық мұнай тасымалданатыны айтылған.

Ормуз бұғазының жабылуы және оның нарыққа әсері

Ормуз бұғазы — Иран мен Оман арасындағы тар теңіз дәлізі, ол арқылы әлемдік мұнай және сұйытылған табиғи газ жеткізілімдерінің едәуір бөлігі өтеді. Бұл энергия тасымалдау артериясы жаһандық нарықтар үшін аса маңызды деп саналады: теңіз арқылы жеткізілетін барлық мұнайдың 20–30%-ы дәл осы жерден өтеді. Сондықтан оның жабылуы немесе қозғалыстың айтарлықтай шектелуі нарықтың жедел реакциясына әкеп соғады.

Сарапшылардың пікірінше, тіпті баламалы құбырлар мен стратегиялық мұнай қоймаларын пайдаланған күннің өзінде, нарықтағы нақты тапшылық күніне 8-ден 10 млн баррельге дейін жетуі мүмкін. Бұғаз төңірегіндегі белгісіздік жағдайында нарық қатысушылары жеткізілім кепілдігі үшін көбірек төлеуге дайын, бұл мұнай фьючерстерінің қазіргі өсуін ынталандырып отыр.

Тарихқа сүйенсек, Ормуз бұғазы арқылы жеткізілімдердің бұзылу қаупінің өзі бағаның айтарлықтай құбылуына себеп болған. Сарапшылар ықтимал геосаяси қадамдарды (соның ішінде кеме қатынасын шектеуді) тасымалдауға арналған сақтандыру тарифтерінің көтерілуімен, жүк ағындарының қайта бөлінуімен және ұзағырақ әрі қымбат бағыттарды пайдалану қажеттілігімен байланыстырады. Мұндай факторлар, әдетте, споттық және келісімшарттық нарықтардағы шикізат құнының артуына әкеледі.