Қазақстандағы көліктер неге тез шіріп кетеді: мамандар негізгі себептерді атады

Температураның күрт өзгеруі, қысқы жол реагенттері, жолдағы қиыршық тас және көлікті пайдалану ерекшеліктері Қазақстандағы автомобиль шанағына айтарлықтай салмақ түсіреді. Коррозияны қандай факторлар жеделдететінін және көлік иесі металл бөлшектерді қалай қорғай алатынын талдап көрейік.

Климат коррозияны жеделдетеді

Қазақстанның күрт континенттік климаты көлік шанағының жағдайына жыл бойы әсер етеді. Қыста ауа температурасы нөлден төмен және жоғары көрсеткіштерге жиі ауысады. Соның салдарынан су лак-бояу жабынындағы микрозақымдарға еніп, қатып, көлемін ұлғайтады.

Күн жылынған кезде ылғал қайтадан металл бетіне шығады. Мұздың қатуы мен еруінің қайталанатын циклдері қорғаныс қабатын біртіндеп зақымдап, коррозияның пайда болуына жағдай жасайды.

Жаз мезгілінде көліктің қатты қызуы жағдайды одан әрі қиындатады. Күн астында шанақтың жекелеген бөліктерінің температурасы шамамен 70 градусқа дейін көтерілуі мүмкін. Бұл лак-бояу жабынының ескіруін жеделдетіп, микрожарықтардың пайда болуына ықпал етеді.

Қыстағы басты жау

Қыста қалаларда жолдарға тұз қоспалары мен көктайғаққа қарсы реагенттер себіледі. Қар аралас лай химиялық заттармен бірге көліктің түбіне, табалдырықтарына және дөңгелек аркаларына түсіп, сол жерде ұзақ уақыт сақталады.

Тұз ылғалды ұстап, металдың бұзылуын жеделдететін электрохимиялық процестерді күшейтеді. Әсіресе жол мен дөңгелекке жақын орналасқан шанақ элементтері қатты зардап шегеді.

Қосымша қауіп – құм мен ұсақ қиыршық тас. Дөңгелек астынан ұшқан тастар бояу мен қорғаныс қабаттарын зақымдап, металлға ылғалдың енуіне жол ашатын ұсақ сызаттар мен ойықтар қалдырады.

Көліктің жасы да маңызды

Шанақтың жағдайына автомобильдің жасы, зауыттық қорғаныстың сапасы және металды өңдеу технологиясы әсер етеді. Қазақстан автопаркінде бұрын пайдаланылған көліктер көп болғандықтан, олардың бұрыннан жиналған зақымдары болуы мүмкін. Бұл коррозия процесінің жылдам жүруіне ықпал етеді.

Мырышпен қаптау деңгейі мен коррозияға қарсы қорғанысы әртүрлі бюджеттік модельдерге де ерекше назар аудару қажет. Дегенмен көліктің жасы тот басу жылдамдығын өздігінен анықтамайды. Мұнда шанақтың конструкциясы, пайдалану жағдайы және жөндеу жұмыстарының сапасы да маңызды.

Коррозияға ең осал жерлер — дөңгелек аркалары, табалдырықтар, көлік түбі және дәнекерленген қосылыстар. Есіктердің төменгі бөлігі мен жүксалғыш қақпағында да қауіп жоғары. Әсіресе дренаж жүйесі бітеліп қалса, бұл жерлерде су жиналуы мүмкін.

Қыста шанақты қалай қорғауға болады?

Қосымша қорғаныс тәсілдерінің бірі – көлік түбі мен жасырын қуыстарға коррозияға қарсы өңдеу жүргізу. Бұл ретте табалдырықтарға, лонжерондарға, есіктердің ішкі бөліктеріне және дөңгелек аркаларына ерекше көңіл бөлінеді.

Қорғаныс қабаты су, құм және жол реагенттерімен тұрақты жанасу салдарынан біртіндеп тозады. Сондықтан оның жағдайын мерзімді түрде тексеріп, қажет болса қайта өңдеген жөн.

Қыста көлікті тұз бен кірден үнемі тазалап отыру қажет. Көлік жуған кезде оның түбі мен дөңгелек аркаларына ерекше назар аударған дұрыс. Жуып болған соң құлыптарды, тығыздағыштарды және бөлшектердің түйісетін жерлерін мұқият құрғату керек.

Көлікті көп мөлшерде тұз бен кір жабысып тұрған күйде жылы гаражға кіргізу де дұрыс емес. Температура көтерілгенде кір мен тұз ериді, ал ылғал металл бетінде ұзақ сақталып, коррозияға қолайлы жағдай қалыптасады.

Сызаттар мен тас тиіп кеткен жерлерден қорғау

Шанақтың алдыңғы бөлігі, капот, табалдырықтар мен дөңгелек аркалары ұсақ тастардың соққысына үнемі ұшырайды. Мұндай жерлерге полиуретанды қорғаныш пленкасын қолдануға болады. Ол лак-бояу қабатының зақымдану ықтималдығын азайтады.

Шанаққа арналған қосымша қорғаныс жабындары да бояу қабатының су мен кірмен байланысын азайтуға көмектеседі. Алайда олардың тиімділігі лак-бояу жабынының бастапқы жағдайына және беттің дұрыс дайындалуына байланысты.

Терең сызаттар мен бояу қабатының ойылған жерлерін анықталған бойда жөндеген дұрыс. Егер зақым металлға дейін жетсе, бұл жерді тазалап, майсыздандырып, тиісті жөндеу құрамымен жабу қажет.

Дренаждар мен қанатқаптардың маңызы

Су көлік есіктерінен, капот астындағы кеңістіктен және басқа да конструкциялық қуыстардан еркін шығуы керек. Дренаж саңылаулары бітелсе, ылғал жиналады. Сондықтан маусымдық техникалық қызмет көрсету кезінде олардың жағдайын тексерген жөн.

Қанатқаптар мен шашыратқыштар шанаққа түсетін кір, су, құм және жол реагенттерінің мөлшерін азайтады. Олардың пайдасы әсіресе дөңгелек аркалары мен табалдырықтар аймағында байқалады.

Қазақстан жағдайында автомобильді коррозиядан қорғау тұз бен кірді тұрақты тазалаудан, лак-бояу қабатын бақылаудан және зақымдарды уақытында жөндеуден басталады. Металл ылғалмен, реагенттермен және жолдағы кірмен неғұрлым аз уақыт байланыста болса, тоттың тез таралу қаупі соғұрлым төмен болады.