Қазақстан қалаларында жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылауда камералардың рөлі артып келеді. Олар түрлі құқықбұзушылықты автоматты түрде анықтап, жүргізушілерге айыппұл жібереді. Алайда кей жағдайда мұндай хаттар қате рәсімделуі немесе заң талаптарына сай болмауы мүмкін. Сондықтан әрбір жүргізуші өз құқығын біліп, күмәнді айыппұлды даулай алуы қажет. 

Негізгі тұстар

• Қазақстанда жол камераларынан келген айыппұл техникалық қателіктер, рәсімдеу талаптарының бұзылуы, негізсіз айып тағу немесе мерзімнің өтіп кетуі салдарынан заңсыз деп танылуы мүмкін.
• Айыппұлды даулағыңыз келсе, алдымен қаулыны мұқият қарап, дәлелдер жинап, нақты уәждермен шағым беру қажет.
• Шағым беру мерзімі – қаулыны алған күннен бастап 10 күнтізбелік күн. Өтініш 10 күн ішінде қаралады. Нәтижесінде айыппұлдың күші жойылуы немесе сол күйі қалдырылуы мүмкін.

Қандай айыппұл заңсыз болып саналады?

Жол камерасы негізінде рәсімделген әкімшілік айыппұл бірнеше себеппен заңсыз деп танылуы мүмкін.

Мұндай жағдайларға мыналар жатады:

• камераның жарамсыздығы немесе сертификатының мерзімі өтіп кетуі;
• көлік жылдамдығын дұрыс анықтамау;
• күн мен уақыттың қате көрсетілуі;
• сурет сапасының төмен болуы;
• тұман, қатты жаңбыр секілді ауа райының түсірілімге әсер етуі.

Тіркеу тәртібінің бұзылуы

Кейде құқықбұзушылықты тіркеу кезінде рәсімдік қателіктер жіберіледі:

• жылдамдықты бақылайтын камера орнатылған жерде ескерту белгісінің болмауы;
• бөтен көлікті қате тану немесе жалған нөмірлі ұқсас көлікке айыппұл жазу;
• бір құқықбұзушылық үшін екі немесе одан да көп айыппұл рәсімдеу.

Негізсіз айып тағу

Даулы жағдайлар да кездеседі. Мысалы:

• мәжбүрлі тоқтау жағдайын ескермеу;
• жолақ сызығын басып кетуді қате бағалау;
• айыппұлдың құқықбұзушылық жасалған күннен кейін екі айдан соң келуі.

Осындай жағдайларда азаматтардың айыппұлға шағымдануға толық құқығы бар.

Айыппұлды қалай жоюға болады?

Алдымен келген қаулыны мұқият тексеру керек:

• құқықбұзушылық тіркелген орын мен уақыт;
• камера туралы мәліметтер;
• фото немесе бейне сапасы;
• көліктің нөмірі мен маркасының сәйкестігі.

Егер қателік анықталса, шағымды кешіктірмей берген жөн.

Шағым беру тәртібі

Шағымды қаулыны алған күннен бастап 10 күн ішінде беруге болады. Оны:

• әкімшілік органға жеке апарып тапсыруға;
• хабарламамен тапсырыс хат арқылы жіберуге;
• eGov.kz порталы арқылы жолдауға болады (егер қызмет қолжетімді болса).

Қандай дәлелдер керек?

Айыппұлдың заңсыз екенін дәлелдеу үшін мыналарды ұсынуға болады:

• бейнетіркегіш жазбасы;
• оқиға орнынан фото немесе видео;
• куәгерлердің түсініктемесі;
• көлікке қатысты құжаттар.

Шағым мәтінінде айыппұлдың не себепті заңсыз екенін нақты көрсетіп, қаулының күшін жоюды сұрау қажет.