Қазақстанда жануарлардың Қызыл кітабы жаңартылады

Қазақстан Биоалуантүрлілік жөніндегі жаһандық ақпараттық қордың мүшесі болуға ниетті, деп хабарлайды El.kz ақпарат агенттігі.

Ол Зоология институты бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде жануарлардың Қызыл кітабына бесінші жаңартуды дайындағанын, онда алғаш рет Халықаралық табиғатты қорғау одағы (ХТҚО) қауіптерін бағалаудың халықаралық критерийлері қолданылғанын, сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген түрлер бойынша электрондық деректер базасы құрылғанын және ресми веб-портал әзірленгенін атап өтті. Зоология институтында зоологтар мен филологтардың құрамында Қазақ тілі бойынша терминологиялық комиссия құрылды.

Соңғы жылдары жануарлар жүйесінде айтарлықтай өзгерістер болды, олардың таралуы, саны және биологиялық ерекшеліктері туралы заманауи мәліметтер жинақталды. Осыған байланысты Қызыл кітаптан 21 түр алынып тасталды және жануарлардың 11 түрі енгізілді, ал 59 түр мен кіші түрге ғылыми және жалпы қолданылатын атаулар нақтыланды. Ғылыми зерттеулердің нәтижелері негізінде әр түрге саны мен оның динамикасы туралы мәліметтер енгізілді, таралу мен көші-қонның егжей-тегжейлі карталары жасалды, сақтау бойынша ұсыныстар берілді. Нәтижесінде, Қызыл кітаптың қазіргі 5-ші жаңаруы жануарлардың 217 түрін, оның ішінде омыртқасыздардың 82 түрін және омыртқалылардың 135 түрін қамтиды, — деді Роман Ященко.

Жақын арада Ұлттық Қызыл тізім бойынша көпжылдық ғылыми-техникалық бағдарламаны іске қосу жоспарланып отырғаны атап өтілді. Осы жұмыстардың нәтижесінде ХТҚО бірыңғай халықаралық тәсілдерінің негізінде Қазақстанның барлық жабайы жануарлар түрлерінің (омыртқасыздардың 100 мыңға жуық түрі және омыртқалы жануарлардың 900-ден астам түрі) өмір сүру қаупі бағаланатын болады.

Биыл биоалуантүрлілік бойынша деректерді цифрландырудың жаһандық процесі шеңберінде Зоология институты ЭТРМ-мен бірлесіп биоәртүрлілік жөніндегі жаһандық ақпараттық қорға (GBIF) қазақстандық материалдарды енгізу жұмыстарын бастады. Қараша айында осы қормен өңірлік кездесу өткізілді және қазір Қазақстанның осы жаһандық құрылымның толыққанды мүшелеріне кіру процесі басталды.