Қазақстанда мобильді байланыс қызметінің бағасы наурыз айының қорытындысы бойынша тағы өскен.
Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, биылғы наурызда мобильді байланыс құны арта түскен. Атап айтқанда, қоңырау шалу, интернет және SMS қызметтері кіретін кешенді тарифтердің абоненттік төлемі шамамен 10 пайызға көтерілген.
Сонымен қатар, бұл көрсеткіш елдегі жалпы инфляция деңгейінен төмен болып отыр. Бұл байланыс нарығындағы баға өсімі салыстырмалы түрде қалыпты екенін аңғартады.
2026 жылдың наурыз айының соңындағы жағдай бойынша, Қазақстанда 27 миллионнан астам мобильді байланыс абоненті тіркелген. Бір жыл ішінде олардың саны шамамен 4 пайызға артса, соңғы бес жылда 14 пайызға немесе 3,3 миллион адамға көбейген. Бұл мәліметтерді Finprom жариялады.
Тариф өсімі тоқтар емес
Соңғы үш жылда Қазақстанда ұялы байланыс пен мобильді интернет тарифтері бірнеше рет қымбаттап, қоғамда қызу талқыға түсті. Байланыс қызметтерінің құны жыл сайын өсіп, бұл халықтың наразылығын күшейтті.
2023 жыл: картельдік күдік күшейді
2023 жылы байланыс операторлары бір мезетте тариф бағасын көтеріп, кейбір пакеттердің құны 57 пайызға дейін өскені айтылды. Бұл жағдай бәсекелестікті қорғау органдарының күдігін күшейтіп, Kcell, Beeline Kazakhstan және Tele2/Altel компанияларына қатысты картельдік сөз байласу белгілері бойынша тексеріс басталған еді.
Себебі ірі операторлардың барлығы бір кезеңде ұқсас тарифтік өзгерістер енгізген. Мәселен, байланыс қызметінің бір минуты 18 теңгеге дейін көтерілген. Алайда бұл тексерістер сот процестеріне байланысты созылып, кейін Жоғарғы сот кейбір істер бойынша тергеуді тоқтатты.
2024 жыл: халық наразылығы артты
2024 жылы да тариф өсімі жалғасты. Кейбір байланыс пакеттерінің бағасы екі еседен астам өсіп, орташа өсім 151 пайызға дейін жеткені қоғам наразылығын туғызды. Осыған байланысты монополияға қарсы орган Beeline Kazakhstan компаниясына қатысты жаңа тексеріс бастады.
Дегенмен, операторлардың сотқа жүгінуіне байланысты бұл процестер де уақытша тоқтап қалды. Сарапшылардың айтуынша, байланыс компаниялары тариф саясатын нарық талаптарына сай өздері белгілейді, ал мемлекет тек заңбұзушылық анықталған жағдайда ғана араласа алады.
2025 жыл: жаңа қымбаттау толқыны
2025 жылы да баға өсімі тоқтаған жоқ. Жыл басында операторлармен тарифті уақытша көтермеу жөнінде келіссөздер жүргенімен, көп ұзамай бағалар қайта өсе бастады. Tele2/Altel сәуір айында бірқатар топтамаларының құнын 20–35 пайызға арттырды.
Ал Beeline Kazakhstan үй интернеті тарифін 4990 теңгеден 5990 теңгеге дейін көтерді. Жыл соңында Tele2 және Altel тарифтерінің 15–33 пайызға қымбаттайтыны хабарланды. Сонымен қатар, Beeline 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бағаларды шамамен 15–20 пайызға өсіретінін мәлімдеді.
Мысалы, Tele2-нің ең арзан 30 күндік пакетінің бағасы 1800 теңгеден 2590 теңгеге дейін жеткен.
Жалпы, 2023-2026 жылдары Қазақстанда ұялы байланыс қызметтерінің абоненттік төлемдері жыл сайын екі таңбалы пайыздық өсім көрсетіп отыр. Бұл жалпы елдегі инфляция деңгейінен едәуір жоғары көрсеткіш ретінде бағалануда.