Қазақстанда аптап ыстықта кімдер жұмыс уақытын қысқарта алады?

Қазақстанның оңтүстігі мен орталық өңірлерінде ауа температурасы +40 градусқа дейін жетіп отыр, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Мұндай аптап кезінде еңбек заңнамасы қызметкерлерге қандай құқық беретінін және жұмыс беруші не істеуге міндетті екенін білесіз бе? 

Неліктен аптап жұмыс кестесін өзгертуге себеп болады?

Күшті ыстық — жай ғана қолайсыздық емес, ол денсаулыққа тікелей қауіп төндіреді. Бұл әсіресе ашық ауада жұмыс істейтіндерге – құрылысшыларға, курьерлерге, коммуналдық қызметкерлерге және жол жөндеушілерге қатысты.

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі мен Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық нормаларына сәйкес, жұмыс орнындағы температура қауіпсіз деңгейден асқан жағдайда, жұмыс беруші міндетті:

• Жұмыс уақытын қысқартуға, әсіресе сағат 12:00–16:00 аралығында;
• Қызметкерлерге қосымша үзілістер беруге;
• Көлеңке, желдету немесе күннен қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етуге;
• Ауыз су мен бас киіммен жабдықтауға міндетті.

Жылу кезінде жұмысқа қатысты заң не дейді?

Санитарлық нормаларға сәйкес, ашық ауада физикалық еңбекпен айналысатындар үшін қауіпсіз температура +15°C пен +26°C аралығы болып саналады. Егер ауа райы бұдан ыстық болса, жұмыс беруші арнайы шаралар қолдануға міндетті.

Егер жұмыс беруші бұл талаптарды орындамаса, қызметкер денсаулығына қауіпті жұмыстан бас тартуға құқылы және бұл үшін жұмыстан шығару заңсыз болып саналады. Қызметкер еңбек инспекциясына шағымдана алады.

Құқықтарыңыз бұзылса не істеу керек?

Егер еңбек жағдайлары заңға сай келмесе, келесі әрекеттерді орындаңыз:

• Жағдайды фото немесе видеоға түсіріп тіркеңіз;
• Жергілікті еңбек және әлеуметтік қорғау департаментіне шағым жазыңыз;
• Құқықтық кеңес алу үшін заңгерге жүгініңіз.

Сондай-ақ, жұмыс берушілерге жергілікті нормативтік құжаттарда барлық шараларды рәсімдеу ұсынылады — бұл тексеріс кезінде айыппұлдан сақтайды.

ҚР ТЖМ-нің аптап ыстықтағы кеңестері:

• Мүмкіндігінше көлеңкеде болуға тырысыңыз;
• Ашық түсті киім мен бас киім киіңіз;
• Газдалған сусындар мен алкогольден аулақ болып, көбірек су ішіңіз;
• Физикалық күш түсіретін жұмыстан бас тартыңыз;
• Балаларға суда шомылу кезінде бақылау жасаңыз — тек арнайы жабдықталған жағажайларда шомылыңыз.

Бұған дейін аптап ыстық сусызданудан қалай сақтану керектігі туралы жазған едік.