Қазақ ұлттық спорт университеті ашылды

Қазақстанда спорт мамандарын даярлау жүйесі жаңа кезеңге қадам басты. Астанада ресми түрде ашылған Қазақ ұлттық спорт университеті (KNUS) – еліміздегі спортқа маманданған жаңа буын жоғары оқу орны. Университет енді тек жаттықтырушылар даярлайтын білім ордасы ғана емес, спорт ғылымын, инновацияны және халықаралық тәжірибені тоғыстыратын заманауи ғылыми-білім беру орталығы болуды мақсат етеді. Оның ашылуы New Era of Sport: KNUS 2026 халықаралық форумы аясында өтті.  

Қазақстанға жаңа спорт университеті не үшін қажет?

Кейінгі жылдары қазақстандық спортшылар Олимпиада, әлем және Азия чемпионаттарында тұрақты түрде жүлде алып келеді. Дегенмен халықаралық тәжірибе көрсеткендей, үлкен жетістіктің артында тек спортшының таланты емес, ғылыми зерттеу, спорттық медицина, аналитика, менеджмент және білікті жаттықтырушылардың еңбегі тұрады.

Осы тұрғыдан алғанда Қазақ ұлттық спорт университетінің құрылуы – еліміздің спорт саласын жүйелі түрде дамытуға бағытталған маңызды қадам. Университет басшылығының мәліметінше, жаңа кампус – соңғы бес жыл бойы жүргізілген жаңғырту жұмыстарының алғашқы кезеңінің нәтижесі. Осы уақыт ішінде оқу орны халықаралық серіктестік желісін кеңейтіп, ғылыми әлеуетін нығайтып, заманауи білім беру экожүйесін қалыптастырған.

Университет құрылтайшысы Нұрасыл Медеу мұны ұзақ мерзімді жұмыстың нәтижесі деп бағалады.

Бес жылдың ішінде университет білімге ұмтылыс, талант пен еңбек тоғысқан үлкен орталыққа айналды. Бүгін біз берік іргетас қалағанымызды мақтанышпен айта аламыз. Алдымызда халықаралық мойындалу, ғылым мен спорттағы жаңа жетістіктер күтіп тұр, – деді ол.

Әлемдік спорт ұйымдарының назары Қазақстанға ауды

Университеттің ашылуы халықаралық деңгейдегі спорт қайраткерлерін бір алаңға жинады. Форумға Қазақстанның Туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев, Біріккен күрес әлемі ұйымының (UWW) президенті Ненад Лалович, Халықаралық киберспорт федерациясының (IESF) президенті Влад Маринеску, Дүниежүзілік допингке қарсы агенттіктің (WADA) өкілі Рафал Пехота, сондай-ақ шетелдік жоғары оқу орындарының басшылары мен сарапшылар қатысты.

Бұл – жаңа университеттің тек ұлттық емес, халықаралық ғылыми және білім беру кеңістігіне шығуды көздейтінін көрсетеді.

Форум барысында Ненад Лалович Қазақстанның әлемдік күрес спортының дамуына қосқан үлесін жоғары бағаласа, Влад Маринеску университеттің дәстүрлі спорт пен цифрлық технологияларды ұштастыратын маңызды алаңға айналатынын айтты.

Университеттің басты ерекшелігі қандай?

Қазақ ұлттық спорт университетінің басты айырмашылығы – оқу процесінің тек аудиториямен шектелмеуі.

Жаңа кампуста:

• ғылыми зертханалар;
•  зерттеу орталықтары;
•  білім беру хабтары;
•  цифрлық инфрақұрылым;
•  халықаралық талаптарға сай спорт нысандары жұмыс істейді.

Мұнда жоғары жетістіктер спорты ғана емес, спорт ғылымы, спорттық медицина, спорт менеджменті, аналитика, цифрлық технологиялар және киберспорт бағыттары да дамытылады. Яғни университет болашақ жаттықтырушыларды ғана емес, спорт индустриясының түрлі саласына қажетті мамандарды даярлауға басымдық береді.

Олимпиадалық қозғалыспен байланыс күшейеді

Университеттің ресми ашылуы аясында Қазақстан Республикасының Ұлттық олимпиадалық комитеті мен Қазақ ұлттық спорт университеті ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Құжатқа ҰОК бас хатшысы Әлімжан Ақаев пен университет ректоры Тұрсынзада Қуанғалиева қол қойды.

Келісімге сәйкес, тараптар спорт ғылымын дамыту, олимпиадалық құндылықтарды насихаттау,  жаттықтырушылар мен спорт менеджерлерін даярлау,  бірлескен ғылыми конференциялар, семинарлар және шеберлік сабақтарын өткізу бағытында жұмыс істейді. Әлімжан Ақаев жаңа университеттің ашылуын ел спорты үшін маңызды оқиға деп бағалады.

Спорттағы табыс сапалы білімге, ғылыми негізделген тәсілдерге және заманауи технологияларды тиімді қолдануға тікелей байланысты. Қазақ ұлттық спорт университеті спорт ғылымын дамытуға, олимпиадалық қозғалысты нығайтуға және жаңа буын жеңімпаздарын тәрбиелеуге елеулі үлес қосады деп сенемін, – деді ол.

Салтанатты рәсім кезінде тағы бір маңызды бастама жүзеге асты. Университет студенттері академиялық адалдық, әділ бәсекелестік және спорттық этика қағидаттарын сақтауға міндеттейтін Студенттер хартиясына қол қойды. Ал халықаралық спорт қауымдастығына сіңірген еңбегі үшін UWW президенті Ненад Лалович пен IESF президенті Влад Маринескуға Қазақ ұлттық спорт университетінің Құрметті профессоры атағы берілді.

Бұл жоба нені өзгертеді?

Әлемдегі жетекші спорт державалары соңғы онжылдықта спортшыларды даярлауды ғылыммен ұштастыруға ерекше көңіл бөліп келеді. Спорт физиологиясы, биомеханика, психология, деректерді талдау және жасанды интеллект бүгінде жоғары жетістіктер спортының ажырамас бөлігіне айналды.

Осы тұрғыдан алғанда Қазақ ұлттық спорт университетінің құрылуы Қазақстанның спорттық білім беру жүйесін халықаралық деңгейге жақындатуға мүмкіндік береді. Мұнда дайындалатын мамандар тек ел ішінде емес, халықаралық спорт ұйымдарында да еңбек етуге қажетті заманауи білім мен тәжірибе ала алады.

Жаңа университеттің ашылуы – жаңа ғимараттың пайдалануға берілуімен ғана өлшенетін оқиға емес. Бұл – спорт ғылымын дамытуға, кәсіби кадрлар даярлауға және халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған ұзақ мерзімді стратегиялық бастама. Егер жоспарланған жобалар толық жүзеге асса, Қазақ ұлттық спорт университеті алдағы жылдары Орталық Азиядағы жетекші спорттық ғылыми-білім беру орталықтарының біріне айналуы әбден мүмкін.