Президент: Қазақстан Халық кеңесі – Құрылтайға балама мекеме емес

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында жаңа институттың елдің саяси жүйесіндегі орны, жүргізіліп жатқан реформалар және қоғам мен мемлекет арасындағы байланыс туралы айтты.

2026 жылғы 23 қыркүйекте Астанада Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясы өтті. Президенттің айтуынша, Халық Кеңесі конституциялық мәртебесі бар жоғары консультативтік институт ретінде мемлекет пен қоғам арасындағы байланысты күшейтуге бағытталған.

Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда ауқымды өзгерістер кезеңі жалғасып жатқанын атап өтті. Оның сөзінше, реформалар аяқталған жоқ және бұл бағыттағы жұмыс әрі қарай жалғасады.

Экономикалық көрсеткіштер аталды

Президент соңғы жеті жылдағы бірқатар экономикалық және әлеуметтік көрсеткіштерге тоқталды. Оның мәліметінше, осы кезеңде Қазақстанның жалпы ішкі өнімі 29 пайызға өсіп, 306 миллиард долларға жеткен.

Сондай-ақ алтын-валюта резерві мен Ұлттық қор активтерінің жиынтық көлемі 138 миллиард доллардан асқаны, ал елге 162 миллиард доллардан астам инвестиция тартылғаны айтылды.

Мемлекет басшысы шағын және орта бизнестің экономикадағы үлесі 40 пайыздан асқанын атап өтті. Сонымен бірге жыл сайын Қазақстанда 20 миллион шаршы метрден астам тұрғын үй салынып жатқанын жеткізді.

Президент білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы көрсеткіштерді де атады. 2019 жылдан бері 1 миллионнан астам оқушыға арналған 1342 мектеп салынған. Осы кезеңде 1200-ден астам денсаулық сақтау нысаны ашылған.

Сонымен қатар 35 мың шақырымнан астам автомобиль жолы салынып, жөнделгені айтылды. Қасым-Жомарт Тоқаев азаматтардың орташа өмір сүру ұзақтығы 76 жасқа жеткенін мәлімдеді.

Халық Кеңесі Құрылтайды алмастырмайды

Президент Халық Кеңесі мен Құрылтайдың ара-жігін нақты ажырату қажет екенін айтты.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, Халық Кеңесі Құрылтайға балама институт болмайды және оның құзыретіне кіретін мәселелермен айналыспайды. Сол сияқты Құрылтай депутаттары да Халық Кеңесінің жұмысына араласа алмайды.

Мемлекет басшысы екі институттың бірін-бірі толықтырып, өзара үйлесімді жұмыс істеуі қажет екенін атап өтті. Оның сөзінше, заң жобаларын әзірлеу кезінде қоғамның пікірі мен ұсыныстарын ескеру маңызды.

Халық Кеңесінің құрамына этномәдени бірлестіктердің, өңірлік мәслихаттар мен қоғамдық кеңестердің, сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың өкілдері кірді. Бұған дейін Президент Халық Кеңесін Қазақстан тарихындағы алғашқы жоғары консультативтік орган ретінде сипаттап, оның елдің этникалық, өңірлік, әлеуметтік және қоғамдық-саяси алуандығын бір арнаға тоғыстыруы көзделетінін айтқан болатын.

Конституцияға қатысты пікірін білдірді

Сөзінде Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық идеология мәселесіне де тоқталды. Президент Конституцияда Қазақстанның тарихи сабақтастығы, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заң мен тәртіпті сақтау, бірлік пен ынтымақты нығайту, халықтың әл-ауқатын арттыру, білім, ғылым және инновацияны дамыту секілді бағыттар көрініс тапқанын айтты.

Мемлекет басшысы азаматтардың Конституция нормаларын жақсы білуі және оларды күнделікті өмірде қолдануы маңызды екенін атап өтті.

Оның айтуынша, бұл бағыттағы жұмыста формализм мен науқаншылдыққа жол бермеу керек. Конституцияда бекітілген қағидаттар мен құндылықтарды қоғамда нақты дәріптеу қажеттігіне назар аударылды.

Мемлекет пен қоғам арасындағы байланысты күшейту

Президенттің сөзінде Қазақстан Халық Кеңесінің негізгі бағыттарының бірі ретінде мемлекет пен қоғам арасындағы өзара байланысты дамыту мәселесі аталды.

Халық Кеңесінің құрылуы Қазақстанның саяси институттарын жаңғырту үдерісінің бір бөлігі ретінде ұсынылды. Президент жаңа институттың жұмысы Құрылтаймен және басқа да қоғамдық құрылымдармен өзара байланыста жүзеге асуы қажет екенін айтты.

Осылайша, алғашқы сессияда Халық Кеңесінің саяси жүйедегі орны, Құрылтаймен арақатынасы, қоғамның заң шығару үдерісіне қатысуы және елдегі реформалардың жалғасуы мәселелері негізгі тақырыптардың қатарында болды.