МузАРТ орденге лайық па? Мемлекеттік наградаларды беру тәртібі қандай

МузАРТ тобының әншілері мемлекеттік орден алғаннан кейін әлеуметтік желіде пікірталас күшейді. Бірі қазақ өнеріне сіңірген еңбегін алға тартып, марапатты қолдаса, енді бірі мемлекеттік наградалардың берілу тәртібі мен өлшемдеріне назар аударды. Жалпы Қазақстанда қандай ордендер бар, олар кімдерге және қандай жағдайда табысталады? El.kz осы сауалдарға жауап іздеп көрді.

Атап айтсақ, Сәкен Майғазиев «Парасат» орденімен, Кенжебек Жанәбілов «Құрмет» орденімен марапатталды.

Марапат кезінде біз қалада болмай қалдық… Әкімшілік шақырып, бүгін арнайы марапатты ұсынды. Негізі Мейрамбек бәріміз бір күнде алуымыз керек еді. Алайда ештен кеш жақсы. 25 жыл бойы үздіксіз, үзіліссіз аянбай, тынбай қазақтың идеологиясына, мәдениетіне, руханиятына қызмет еткен МузАРТ тобына көңіл бөліп жатқанына рақмет айтамыз, – деді Сәкен Майғазиев.

Желі қолданушыларының бір бөлігі МузАРТ тобының қазақ мәдениеті мен ұлттық өнерді дамытудағы еңбегін атап өтіп, марапатты орынды деп бағаласа, енді бір бөлігі мемлекеттік наградаларды тағайындау төңірегінде түрлі пікір білдіріп жатыр.

Қазақстанда қанша мемлекеттік орден бар?

Қазіргі заңнама бойынша Қазақстанның мемлекеттік наградалары жүйесінде 13 орден бар:

1. Алтын Қыран
2. Отан
3. Барыс (I, II, III дәрежелі)
4. Даңқ (I, II дәрежелі)
5. Айбын (үш дәрежелі)
6. Парасат
7. Достық (I, II дәрежелі)
8. Құрмет
9. Еңбек Даңқы (үш дәрежелі)
10. Ерлігі үшін
11. Даңқты ата-ана
12. Назарбаев ордені
13. Al-Farabi (жаңа мемлекеттік награда ретінде енгізілді).

Ордендер қандай жағдайда беріледі?

Әр орденнің өз мақсаты бар:

• «Парасат» – ғылым, мәдениет, әдебиет, өнер, қоғам қайраткерлеріне ерекше еңбегі үшін беріледі.
• «Құрмет» – экономика, әлеуметтік сала, білім, мәдениет және мемлекеттік қызметтегі жетістіктер үшін беріледі.
• «Отан» – мемлекет алдындағы айрықша еңбек үшін.
• «Достық» – халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтқаны үшін.
• «Айбын» – әскери қызметкерлер мен күштік құрылым өкілдеріне.
• «Ерлігі үшін» – батылдық пен қаһармандық көрсеткен азаматтарға.

Орден беру тәртібі қалай жүреді?

Марапаттау бірнеше кезеңнен тұрады:

1. Азаматты жұмыс орны, мемлекеттік орган, қоғамдық ұйым немесе жергілікті атқарушы орган ұсынады.
2. Құжаттар жоғары тұрған органдар арқылы қаралады.
3. Материалдар Президент Әкімшілігі жанындағы Мемлекеттік наградалар жөніндегі комиссияға түседі.
4. Комиссия қорытынды береді.
5. Соңғы шешімді Қазақстан Президенті қабылдайды.
6. Президент Жарлығы шыққаннан кейін награда салтанатты түрде тапсырылады.

Орден алғандарға қандай жеңілдіктер қарастырылған?

Көпшілік ойлайтындай, Қазақстанда барлық орден иелеріне автоматты түрде арнайы жәрдемақы немесе әлеуметтік пакет берілмейді. Орденнің өзі көбіне мәртебелік награда болып саналады.

Алайда ерекше мәртебеге ие марапаттар бар:

• Халық қаһарманы
• Қазақстанның Еңбек Ері

Осы атақ иелеріне мемлекет тарапынан арнайы әлеуметтік кепілдіктер мен ай сайынғы төлемдер қарастырылған.

Ал «Парасат», «Құрмет», «Достық» секілді ордендер иелеріне заң бойынша жеке ақшалай төлем немесе арнайы жеңілдік автоматты түрде берілмейді. Бірақ олар мемлекеттік қызметте, қоғамдық ортада және кәсіби бедел тұрғысынан жоғары мәртебе береді.

Айта кету керек, тәуелсіз Қазақстандағы ең жоғары мемлекеттік награда – Алтын Қыран. Ол әдетте мемлекет басшыларына, аса көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлеріне беріледі.