Мұны не үшін қолданған? Зумерлер білмейтін 90-жылдардың заттары

Зумерлер бұл заттардың не үшін қолданылғанын білмеуі мүмкін. Ал 90-жылдар мен 2000-жылдардың басында өскендер үшін олардың әрқайсысы балалық шақтың бір бөлігі.

Технология дамыған сайын бұрын бірнеше құрылғы атқаратын қызмет бір ғана смартфонға сыйды. Соның нәтижесінде кейбір заттар мүлде жоғалса, енді бірі тек әуесқойлар мен коллекционерлер арасында қалды.

Кассеталық плеер

90-жылдары құлаққап тағып, кассеталық плеер ұстап жүру трендте болатын. Қазақстандық БАҚ-та да кассеталық плеер сол кезеңнің танымал гаджеттерінің бірі ретінде аталады. Оның басты кемшілігі – батареяның тез отырып қалуы. Сондықтан балалар музыканы үнемдеу үшін кассетаны қолмен, тіпті қарындашпен кері айналдыратын.

Кейін кассетаның орнын CD, MP3-плеерлер, ал олардың орнын смартфондар мен стримингтік сервистер басты.

VHS кассетасы

Үйдегі бейнемагнитофонның қасында ондаған кассета тұратын. Бірінде мультфильм, екіншісінде фильм, үшіншісінде отбасылық видео жазылуы мүмкін еді.

Қазақстандағы 90-жылдар хроникасында VHS кассеталары сол кезеңнің маңызды технологиялық атрибуттарының бірі болғаны көрсетіледі. Кейін DVD, цифрлық файлдар және стриминг платформалары VHS-тің орнын басты. Қазір кассетаны көру үшін арнайы құрылғының өзі керек.

Пленкалы фотоаппарат

Бүгінде телефонды шығарып, қалағаныңша суретке түсіре аласың. Ал бұрын бір пленкада санаулы ғана кадр болатын.

Суретті түсіргеннен кейін пленканы фотосалонға апарып, оның шығарылуын күту керек еді. Сондықтан әр кадрды алдын ала ойлау маңызды болды. Пленкалы фотоаппараттардың күнделікті қолданыстан кетуіне цифрлық камералар мен смартфондар әсер етті.

Қазақстанның 90-жылдарындағы көптеген тарихи кадрлардың дәл осы пленкаға түсірілгені де архив материалдарынан көрінеді.

Пейджер

Қазір «маған хабарлама жібер» деген сөздің өзі смартфонмен байланысты. Ал 90-жылдары біреуге қысқа хабарлама жеткізудің заманауи тәсілдерінің бірі пейджер еді.

Пейджерге келген хабарламаны көрген адам кейін стационарлық немесе ұялы телефон арқылы қайта хабарласатын. Қазақстанда пейджер белгілі бір кезеңде тіпті мәртебе белгісіне айналған.

Ұялы телефондардың кең таралуы пейджердің қажеттілігін жойды.

Үйдегі стационарлық телефон

Бір кездері үйдегі телефонның қоңырауын бүкіл отбасы еститін. Қоңырау шалған адам кімге хабарласқанын айтып, қажетті адамды телефонға шақыратын.

Қазір ұялы телефон әр адамның жеке байланыс құралына айналды. Сондықтан үйдегі бір телефонды бүкіл отбасы пайдалану әдеті біртіндеп жоғалды.

Электронды Тетрис

Кішкентай сұр түсті құрылғы, қарапайым экран және бірнеше батырма. Бірақ бір кездері ол баланың қолынан түспейтін ойыншық болатын.

Қазақстандық ERNUR материалы Тетристі 90-жылдардағы ең қолжетімді әрі танымал электронды ойыншықтардың бірі ретінде сипаттайды.

Қазір оның қызметін смартфондағы мыңдаған ойын атқарады. Дегенмен Тетрис ойынның өзі ретінде жоғалған жоқ – тек оны ойнайтын құрылғы өзгерді.

Dendy және картридждер

Қазіргі балалар ойынды интернеттен жүктеп немесе консольге цифрлық түрде сатып алады. Ал 90-жылдары ойын приставкасына арнайы картридж керек болатын.

Dendy 8-bit приставкасы сол кезеңдегі балалар арасында кең тараған ойын-сауықтың бірі болды.

Картридж жоғалса немесе істен шықса, ойынның өзі де қолжетімсіз қалатын. Бүгінде бұл мәселенің орнына цифрлық дүкендер мен онлайн кітапханалар келді.

Фотоальбом және қағаз суреттер

Қазір мыңдаған сурет телефонның ішінде сақталады. Ал бұрын отбасылық фотосуреттер арнайы альбомға жиналатын.

Фотоны қағазға шығару үшін фотосалонға бару керек еді. Кейбір отбасылар суреттерді жылдар бойы сақтап, кейін балаларға көрсететін.

Цифрлық фотография бұл әдетті де өзгертті. Бірақ қағаз фотосуреттер әлі де отбасылық архивтің маңызды бөлігі болып қала береді.

Қағаз карта

GPS пайда болғанға дейін баратын жерді картадан іздеу қалыпты нәрсе еді. Үлкен қағаз картаны ашып, көшені тауып, бағытты есте сақтау керек болатын.

Қазір бұл жұмыстың барлығын смартфондағы навигациялық қосымшалар бірнеше секундта орындайды. Қағаз карталар толық жоғалып кеткен жоқ, бірақ күнделікті қолданылатын құрал ретіндегі маңызы айтарлықтай азайды. Бұл құбылыс соңғы 20 жылда жоғалған заттарды еске түсірген материалдарда да атап өтіледі.

Бұл заттар неге жоғалды?

Олардың жоғалуына бір ғана себеп болған жоқ. Негізгі факторлар – цифрлану, интернеттің таралуы, смартфондардың пайда болуы және құрылғылардың бір-бірінің қызметін алмастыруы.

Мысалы, бұрын музыка үшін кассеталық плеер, сурет үшін фотоаппарат, байланыс үшін телефон, бағыт үшін карта қажет болса, қазір осының барлығы смартфонда бар.

Сондықтан кейбір заттардың жоғалуы жай ғана технологияның ауысуы емес. Бұл – күнделікті өмір салтымыздың өзгергенінің белгісі.