Қазақстанда зейнеткерлерге арналған санаторий-курорттық емдеу әлеуметтік қолдау шараларының бірі саналады. Алайда бұл жүйе барлық өңірде бірдей емес: әр қалада өз ережесі, өз кезегі және әртүрлі қаржыландыру үлгісі бар. Бір жерде жолдама тегін берілсе, басқа өңірде мемлекет тек шығынның бір бөлігін өтейді немесе азаматтың табысына қарай есептейді.

Өңірлер бойынша айырмашылық: бір жүйе жоқ

Ең басты мәселе — елімізде ортақ бірыңғай модельдің болмауы.

Сондықтан:

• кей өңірлерде жолдама толық тегін;
• кей жерде табыс деңгейі есепке алынады;
• ал кейбір өңірлерде шығынды кейін өтеп береді.

Астана: шығынның 80–85%-ын мемлекет төлейді

Елордада санаторийлік емдеу жергілікті бюджет есебінен қаржыландырылады.

Тегін жолдама кімдерге беріледі:

• Ұлы Отан соғысы ардагерлері;
• шетелдегі соғыс қимылдарының ардагерлері;
• ВОВ-ға теңестірілген тұлғалар;
• 1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қатысушылар (реабилитацияланғандар);
• тыл еңбеккерлері.

Зейнеткерлер үшін:

• мемлекет жолдаманың 80%-ын төлейді;
• ең төмен зейнетақы алушылар үшін — 85%-ға дейін өтеледі.

Астаналық зейнеткерлер қайда емделеді

Негізгі бағыттар:

• Щучин-Бурабай курорт аймағы;
• Катаркөл көлі;
• кей кезде «Балқаш» сауықтыру кешені (Қарағанды облысы, Приозерск).

Емделу ұзақтығы — 14 күн.

Жолдама алу жиілігі:

• зейнеткерлерге — 2 жылда 1 рет;
• жеңілдігі бар санаттарға — жыл сайын.

Айта кетерлігі, жол жүру шығыны мемлекет тарапынан өтелмейді.

Қалай тіркеледі

Тіркелу birge.astana.kz порталы арқылы ЭЦҚ көмегімен жүргізіледі.

Қосымша:

• «Жанұя» орталығы (Бейбітшілік көшесі, 14) арқылы кеңес алуға болады.

Маңызды мерзімдер:

• тіркеу — 1–2 ай бұрын ашылады;
• таңғы 08:00-де басталады;
• «Балқаш» — 2 ай бұрын;
• «Катаркөл» — 1 ай бұрын.

Бос орындар жүйеге бірден қайта түседі.

Алматы: қатаң әлеуметтік іріктеу

Алматыда талаптар әлдеқайда қатаң.

Тегін жолдама:

• тек ҰОС ардагерлеріне;
• мүгедектігі бар азаматтарға беріледі.

Зейнеткерлер үшін:

• отбасының орташа табысы күнкөріс минимумының 3 есесінен аспауы керек (152 553 теңге);
• арнайы комиссия шешім қабылдайды.

Төлем тәртібі:

• зейнеткер өз зейнетақысының 25%-ын төлейді (базалық төлемсіз).

Санаторий қанша тұрады?

Орта есеппен 14 күндік емдеу:

• тамақпен және процедуралармен бірге — шамамен 385 000 теңге.

Астана мысалы:

• 80% өтелсе — шамамен 77 000 теңге төленеді;
• 85% өтелсе — шамамен 57 750 теңге.

Алматыда есеп басқаша: төлем зейнетақы көлеміне байланысты.

Шымкент: ең ауқымды бағдарлама

Шымкентте санаторий жүйесі ең кең қамтылғандардың бірі.

• жыл сайын шамамен 5 500 жолдама беріледі;
• барлығы тегін;
• кезек бойынша бөлінеді.

Негізгі санаторийлер:

• «Аксу демі» — 1 875 орын;
• «Күлпаршын» — 1 875 орын;
• «Денсаулық» — 1 000 орын;
• «Айша бибі» — 875 орын.

Сонымен қатар «Ізетті зейнеткер» орталығы бар:

• 120 орын;
• жылына 3 360 адамды қамтиды.

Қазір кезекте шамамен 29 мың зейнеткер тұр.

Қарағанды: ақша кейін өтеледі

Қарағанды облысында басқа модель жұмыс істейді — шығынды кейіннен өтеу жүйесі.

Өтемақы көлемі:

• 316 120 теңгеге дейін қайтарылады.

Кімдерге арналған:

• ҰОС ардагерлері;
• оларға теңестірілгендер;
• еңбек ардагерлері;
• мүгедектігі бар зейнеткерлер;
• 75 жастан асқан азаматтар.

Қазақстандағы зейнеткерлерге арналған санаторий жүйесі біркелкі емес. Оның тиімділігі үш факторға тәуелді:

• өңір;
• әлеуметтік санат;
• табыс деңгейі.

Нәтижесінде:

• Шымкент пен Астанада қолжетімділік жоғары;
• Алматыда іріктеу қатаң;
• Қарағандыда шығынды өтеу механизмі жұмыс істейді.

Соған қарамастан, бұл бағдарлама көптеген зейнеткер үшін ем алып, демалуға мүмкіндік беретін маңызды әлеуметтік құрал болып қалып отыр.