Физик ғасырлық теңдеуді алғаш рет өзгертті

Уорик университетінің зерттеушісі атмосферадағы кез келген пішіндегі, яғни шар түрінен бастап жіңішке дискілерге дейін нанобөлшектердің қозғалысын есептеудің алғашқы қарапайым әрі әмбебап әдісін ұсынды, деп хабарлайды El.kz интернет порталы.

Ғылыми жұмыс Journal of Fluid Mechanics (JFM) журналында жарияланған.

Адам күн сайын миллиондаған микроскопиялық бөлшектерді – күйе, шаң, микропластик, вирустар, тозаң мен синтетикалық нанобөлшектерді жұтады. Олардың кейбірі айтарлықтай ұсақ болғандықтан, өкпенің терең қабатына еніп, тіпті қанға дейін жетеді. Бұл өз кезегінде инфаркт, инсульт және қатерлі ісік ауруларының қаупін арттырады.

Басты қиындық – бұл бөлшектердің пішіні әртүрлі және әдетте дұрыс бола бермейді. Ал қолданыстағы математикалық модельдер есептеуді жеңілдету үшін олардың бәрін мінсіз шар ретінде қарастырады. Мұндай қате қарастыру нақты жағдайда бөлшектердің қалай қозғалатынын дәл болжауға мүмкіндік бермейді, мысалы, олардың қаншалықты тез шөгіп, ауа ағындарымен қалай таралатынын анықтау қиындайды.

Уорик университетінің инженерия мектебінің профессоры Дункан Локерби жаңа формуланы ұсынып отыр. Ол бөлшектердің қозғалысын кез келген пішінде модельдеуге мүмкіндік береді. Бұл әдіс бір ғасырдан астам бұрын Каннингем түзету факторы негізінде қайта ойластырылған.

Егер біз бөлшектердің кез келген пішінінің қозғалысын нақты болжай алсақ, ауа ластануының, аурулардың таралуының және атмосфералық химияның модельдерін айтарлықтай жақсарта аламыз, – дейді Локерби.

Ғалым әзірлеген тәсіл атмосфералық процестерді – қалалық ластаушы заттардың таралуынан бастап вулкан күлінің қозғалысына және медицина мен өндірістегі наноматериалдардың мінез-құлқына дейін – дәлірек модельдеудің жаңа мүмкіндіктерін ашады.