Эбола қайта қауіп төндірді: Орталық Африкадағы індет неге әлемді алаңдатып отыр?

Орталық Африкада таралып жатқан Эбола вирусы халықаралық қауымдастықтың алаңдаушылығын күшейтті. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) Конго Демократиялық Республикасы мен Угандада вирус жұқтырғандардың саны 471 адамға жеткенін растады. Қазірдің өзінде 84 адам қайтыс болған. Мамандар індеттің қазіргі қарқыны сақталса, бұл соңғы онжылдықтардағы ең ірі эпидемиялардың біріне айналуы мүмкін екенін ескертуде.

Бір тәулікте жүзден астам жаңа жағдай тіркелді

ДДҰ мәліметінше, соңғы тәуліктің өзінде 100-ге жуық жаңа жұқтыру дерегі анықталып, қайтыс болғандар саны 20 адамға артқан. Бұл вирустың таралу жылдамдығы жоғары екенін көрсетеді.

Конго Демократиялық Республикасында үш апта бұрын ресми түрде жарияланған індеттен 452 адам жұқтырса, олардың 82-сі көз жұмған. Ал көршілес Угандада 19 адамнан вирус анықталып, екі адам қайтыс болды.

Сарапшылардың пікірінше, нақты көрсеткіш бұдан да жоғары болуы мүмкін. Себебі ауру шалғай аймақтарда бақылаусыз таралып, алғашқы кезеңде анықталмай қалған.

Бундибуджо штаммы несімен қауіпті?

Қазіргі эпидемия Эбола вирусының сирек кездесетін Бундибуджо штаммымен байланысты. Бұл түр алғаш рет 2007 жылы Угандада тіркелген болатын.

Мәселенің күрделілігі – осы штаммға қарсы мақұлданған вакцина мен арнайы емдеу тәсілінің жоқтығында. Бұған дейін қолданылған вакциналар негізінен Заир штаммына қарсы әзірленген еді.

Сондықтан дәрігерлер науқастарды оқшаулау, байланыста болған адамдарды бақылау және симптоматикалық ем жүргізу арқылы ғана індеттің таралуын тежеуге тырысуда.

Эбола дегеніміз қандай ауру?

Эбола – адамнан адамға биологиялық сұйықтықтар арқылы жұғатын аса қауіпті геморрагиялық қызба. Вирус жұқтырған адамның қаны, сілекейі, тері бөлінділері немесе мәйітімен байланыс инфекция таратуы мүмкін.

Аурудың негізгі белгілері:

• жоғары температура;
• қатты әлсіздік;
• бас және бұлшықет ауруы;
• құсу мен іш өту;
• ішкі және сыртқы қан кетулер.

Эбола вирусының өлім көрсеткіші әртүрлі штаммдарға байланысты 25 пайыздан 90 пайызға дейін жетуі мүмкін.

2014 жылғы апатты қайталауы мүмкін бе?

ДДҰ жанындағы індеттерді болжау және талдау орталығының директоры Джейсон Ашер қазіргі жағдайдың 2014-2016 жылдардағы Батыс Африкадағы жойқын эпидемияға ұласу қаупін жоққа шығармайды.

Сол кездегі індет барысында Гвинея, Либерия және Сьерра-Леонеде 28 мыңнан астам адам вирус жұқтырып, 11 мыңнан астам адам қайтыс болған еді. Бұл Эбола тарихындағы ең ірі эпидемия ретінде тіркелген.

Мамандардың айтуынша, қазіргі жағдайдың күрделенуіне бірнеше фактор әсер етеді:

• шекаралас аймақтардағы халықтың белсенді қозғалысы;
• медициналық инфрақұрылымның әлсіздігі;
• шалғай ауылдарға дәрігерлердің жете алмауы;
• вакцинаның болмауы;
• аурудың бастапқы кезеңде анықталмауы.

Әлем үшін қандай қауіп бар?

ДДҰ індетке байланысты халықаралық маңызы бар төтенше жағдай режимін жариялады. Бұл әлем елдеріне бақылауды күшейтіп, ресурстарды жұмылдыруға мүмкіндік береді.

Әзірге індет негізінен Орталық Африка аумағында шектеліп тұр. Алайда халықаралық сарапшылар аурудың басқа мемлекеттерге таралу қаупі толық жойылған жоқ екенін айтады. Әсіресе халықаралық әуе қатынасы мен шекаралық қозғалыс қарқынды өңірлерде эпидемиологиялық бақылау күшейтілуде.

Эбола індетінің жаңа толқыны әлемдік денсаулық сақтау жүйесі үшін кезекті сынаққа айналып отыр. Вакцинаның болмауы, вирустың сирек штаммы және жұқтыру көрсеткішінің жылдам өсуі мамандарды алаңдатуда. Егер індетті ауыздықтау шаралары күшейтілмесе, қазіргі эпидемия соңғы жылдардағы ең ірі жұқпалы ауру ошақтарының біріне айналуы мүмкін. Сондықтан халықаралық ұйымдар мен аймақ елдері үшін уақытпен жарыс басталды.